The impact of ecotherapy on mental health and well-being: the paradigm of Skyros project

Abstract

This Doctoral thesis aims to evaluate the impact of the structured ecotherapy program «Skyros Project», which integrates sustained exposure to green/blue spaces with environmental education, on mental well-being, self-esteem, and positive/negative affect, compared with a non-exposed control group. We employed a controlled pre–post design with adults allocated to an intervention group (n=60) participating in the ten-days duration of the Skyros Project 2024 and a control group (n=60) over the same period (total N=120). Validated Greek versions of the Warwick–Edinburgh Mental Well-Being Scale (WEMWBS), Rosenberg Self-Esteem Scale (RSES), and Positive and Negative Affect Schedule (PANAS) were administered at baseline and immediately post-intervention. Baseline comparability across demographics and outcomes was verified. Primary analyses used repeated-measures comparisons with between-group contrasts; prespecified subgroup analyses considered age, sex, education, income, employment, and residence. The results of this study showed that relative to controls, the intervention group had a significant increase in mental well-being (WEMWBS) (p<0.001) and a significantly greater gain in self-esteem (RSES) (p<0.001). Positive affect (PANAS-PA) increased significantly only in the intervention group (p<0.001), with a between-group difference favoring the intervention. For the negative affect dimension (PANAS-NA), a reduction was observed within the intervention group (p=0.007). However, no significant differences were found between the intervention and control groups either at baseline or post-intervention. Subgroup analyses indicated that improvements were not uniform across all strata: effects tended to be attenuated among PhD holders and higher-income participants (>1500€ per month), whereas reductions in negative affect were more evident among men. Control participants exhibited no meaningful pre–post change across outcomes. The worldwide unique -as far as we know- educational, responsible environmental behavior and ecotherapeutic approach of «Skyros Project» program produced measurable benefits in mental well-being, self-esteem, and affective states. The combination of immersive nature exposure, hands-on learning, and structured group activities appears to be a promising, scalable approach to mental health and well-being promotion in society. Future work should incorporate longer follow-ups to assess the durability of the results, as well as the employment of more indicators such as qualitative methods to better understand the impact of the program.

Η παρούσα διατριβή έχει ως στόχο την αξιολόγηση της επίδρασης του δομημένου προγράμματος οικοθεραπείας «Skyros Project», το οποίο συνδυάζει παρατεταμένη έκθεση και περιβαλλοντική εκπαίδευση σε πράσινα και γαλάζια φυσικά τοπία, στην ψυχική ευεξία, την αυτοεκτίμηση και το θετικό/αρνητικό συναίσθημα, σε σύγκριση με ομάδα ελέγχου χωρίς έκθεση. Πραγματοποιήθηκαν μετρήσεις πριν και μετά την παρέμβαση (n=60), διάρκειας δέκα ημερών, όσο διαρκεί το Πρόγραμμα Skyros Project (2024). Την ίδια χρονική περίοδο, χορηγήθηκαν τα ίδια ερωτηματολόγια στην ομάδα ελέγχου (n=60). Οι επικυρωμένες ελληνικές εκδόσεις των κλιμάκων Warwick–Edinburgh Mental Well-Being Scale (WEMWBS), Rosenberg Self-Esteem Scale (RSES) και Positive and Negative Affect Schedule (PANAS) κατά την έναρξη και αμέσως μετά την ολοκλήρωση της παρέμβασης. Και οι δύο ομάδες αποτελούνταν από κοινά δημογραφικά χαρακτηριστικά ώστε, να επαληθευθεί η συγκρισιμότητα των αποτελεσμάτων. Οι κύριες αναλύσεις βασίστηκαν σε επαναλαμβανόμενες μετρήσεις μεταξύ των ομάδων, προκαθορισμένες αναλύσεις υποομάδων εξέτασαν την επίδραση της ηλικίας, του φύλου, του επιπέδου εκπαίδευσης, του εισοδήματος, της απασχόλησης και του τόπου κατοικίας. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν πως σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου, η ομάδα παρέμβασης παρουσίασε σημαντική αύξηση στην ψυχική ευεξία (WEMWBS) (p<0.001) και σημαντικά μεγαλύτερη βελτίωση στην αυτοεκτίμηση (RSES) (p<0.001). Το θετικό συναίσθημα (PANAS-PA) αυξήθηκε σημαντικά μόνο στην ομάδα παρέμβασης (p<0.001). Για τη διάσταση του αρνητικού συναισθήματος (PANAS-NA) παρατηρήθηκε μείωση εντός της ομάδας παρέμβασης (p=0.007). Ωστόσο, για την PANAS-NA δεν διαπιστώθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ της παρέμβασης και της ομάδας ελέγχου. Οι αναλύσεις στην ομάδα παρέμβασης έδειξαν ότι οι βελτιώσεις δεν ήταν ίδιες: τα αποτελέσματα ήταν μη στατιστικά σημαντικά, μεταξύ κατόχων διδακτορικού και συμμετεχόντων με υψηλότερο εισόδημα (>1500€ μηνιαίως), ενώ οι μειώσεις στο αρνητικό συναίσθημα ήταν στατιστικά σημαντικές μόνο στους άνδρες. Η ομάδα ελέγχου δεν εμφάνισε καμία μεταβολή πριν και μετά τη μέτρηση σε καμία μεταβλητή. Η παρέμβαση έδειξε μετρήσιμα οφέλη στην ψυχική ευεξία, την αυτοεκτίμηση και στο θετικό συναίσθημα. Βιβλιογραφικά προκύπτει ότι το «Skyros Project», αποτελεί διεθνώς, το μοναδικό πρόγραμμα που ενσωματώνει Εκπαίδευση και Οικοθεραπευτική προσέγγιση σεγαλάζια και πράσινα φυσικά τοπία, προάγοντας ταυτόχρονα υπεύθυνη περιβαλλοντική συμπεριφορά. Ο συνδυασμός με τη βιωματική μάθηση και τις δομημένες ομαδικές δραστηριότητες, καθιστούν το πρόγραμμα ικανό να προάγει την ψυχική υγεία και ψυχική ευεξία στο κοινωνικό σύνολο. Μελλοντικές μελέτες θα πρέπει να ενσωματώνουν μακρόχρονες επαναξιολογήσεις (follow-up) για την εκτίμηση της διατήρησης των αποτελεσμάτων, καθώς και τη χρήση περισσότερων δεικτών, συμπεριλαμβανομένων ποιοτικών μεθόδων, για βαθύτερη κατανόηση του αντίκτυπου του προγράμματος.