De imago urbana: εικόνες και απόψεις της Αθήνας κατά τη ρωμαϊκή εποχή με βάση την αρχιτεκτονική

Abstract

The dissertation explores the urban images formed in Athens during the Roman period through the monumental buildings gradually introduced into the city. It focuses on how these new structures were integrated into the existing urban fabric and how they contributed to the creation of new urban “places.” Architecture is examined as a means of communication that conveyed ideological and political messages through spatial layout, architectural form, materials, sculptural decoration and inscriptions. Particular attention is given to the relationship between new monuments and both their immediate surroundings and the earlier architectural landscape of Athens. The study covers the period from the late first century BC to the mid-second century AD, with special emphasis on the building programs of Augustus, Hadrian and Herodes Atticus. Through the systematic analysis of key architectural interventions, the dissertation proposes new reconstructions and interpretations of selected monuments, aiming to present a holistic view of Roman Athens as a dynamic urban environment shaped by the interaction of tradition and innovation.

Η διατριβή εξετάζει τις εικόνες που διαμορφώνονται στην Αθήνα κατά τη ρωμαϊκή εποχή με βάση τα μνημειακά οικοδομήματα που προστίθενται σταδιακά στην πόλη. Κεντρικός άξονας της έρευνας είναι η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο τα νέα κτίσματα εντάχθηκαν στο δομημένο περιβάλλον της πόλης δημιουργώντας νέους «τόπους». Η αρχιτεκτονική αντιμετωπίζεται ως μέσο επικοινωνίας, που μέσω της χωροθέτησης, της μορφολογίας, των υλικών, του γλυπτού διακόσμου και των επιγραφών μεταδίδει ιδεολογικά και πολιτικά μηνύματα στον δημόσιο χώρο. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη σχέση των νέων κτισμάτων με τον περιβάλλοντα χώρο και με τα προϋπάρχοντα οικοδομήματα της Αθήνας. Στο πλαίσιο αυτό προτείνονται επίσης νέες αποκαταστάσεις για ορισμένα κτίσματα, ενώ προκύπτουν και νέες ερμηνείες για τον ρόλο τους στον αστικό χώρο. Η μελέτη καλύπτει την περίοδο από την εποχή του Αυγούστου στα τέλη του 1ου αι. π.Χ. έως τα μέσα του 2ου αι. μ.Χ., με ιδιαίτερη έμφαση στις οικοδομικές περιόδους του Αυγούστου, του Αδριανού και του Ηρώδη του Αττικού και συστηματική ανάλυση όλων των οικοδομικών επεμβάσεων που προσφέρουν πεδίο εικονολογικής ανάλυσης. Στόχος της διατριβής είναι η ολιστική προσέγγιση της αρχιτεκτονικής της ρωμαϊκής Αθήνας ως δυναμικού αστικού συνόλου, όπου η παράδοση και η καινοτομία συνυπάρχουν και επαναπροσδιορίζουν την ταυτότητα της πόλης.