Το φορολογικό και λογιστικό καθεστώς των αγροτικών συνεταιρισμών στην Ελλάδα

Abstract

This doctoral dissertation examines the accounting and tax framework of Agricultural Cooperatives in Greece today, while simultaneously investigating the impact of this framework on their efficiency and sustainability. Research in the broader field of Social Economy is of exceptional interest to the researcher, as it pertains to a critical area for the development of a sustainable and equitable society based on equality, social cohesion, and prosperity. Particularly for the Greek economy, Agricultural Cooperatives serve as pillars of growth in the agricultural sector. Therefore, mapping their economic environment constitutes an essential tool for development and progress. This aspect forms the core of this research, as reflected in addressing the research questions posed, such as the documentation of the provisions governing Greek Agricultural Cooperatives and their effects on their growth. To thoroughly explore the subject, various research methods were applied. Initially, a comprehensive study and review of all legislation covering the establishment, operation, accounting monitoring, and taxation of Agricultural Cooperatives inGreece was conducted. Subsequently, an extensive review of the academic literature in this field was undertaken. The literature review fully addressed the issues affecting the sustainability and growth of Agricultural Cooperatives through the lens of their accounting and tax framework. This process was enriched by interviews with industry experts, capturing their theoretical knowledge and practical experience on the topic under study, as well as the examination of the impact of the tax framework on the efficiency and effectiveness of Agricultural Cooperatives through the analysis of specific financial indicators. The terms of Social Economy, Agricultural Cooperatives, profit, and surplus were analyzed, while all elements related to accounting and tax practices that either positively or negatively affect the financial position of Agricultural Cooperatives were documented. It was thus clearly demonstrated that there is a need for furtheradaptation of the modern framework for Agricultural Cooperatives. Alongside the significant tax incentives currently in place, the development of a more stable and simplified tax policy is necessary. In this way, more favorable conditions for the growth of Agricultural Cooperatives can be established.

Η παρούσα διδακτορική διατριβή εξετάζει το λογιστικό και φορολογικό πλαίσιο των Αγροτικών Συνεταιρισμών στην Ελλάδα σήμερα, διερευνώντας ταυτόχρονα την επίδραση του πλαισίου αυτού στην αποδοτικότητα και τη βιωσιμότητά τους. Η έρευνα στον ευρύτερο τομέα της Κοινωνικής Οικονομίας παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον για τον ερευνητή, καθώς αφορά ένα πεδίο κρίσιμο για την ανάπτυξη μιας βιώσιμης και δίκαιης κοινωνίας που βασίζεται στην ισότητα, την κοινωνική συνοχή και την ευημερία. Ειδικότερα για τη ελληνική οικονομία οι Αγροτικοί Συνεταιρισμοί αποτελούν πυλώνες ανάπτυξης του αγροτικού τομέα. Η χαρτογράφηση επομένως του οικονομικού περιβάλλοντός τους είναι σημαντικό εργαλείο ανάπτυξης και προόδου. Αυτό το σημείο αποτελεί και την ουσία της συγκεκριμένης έρευνας, όπως μπορεί να αποτυπωθεί μέσα από τις απαντήσεις στα ερευνητικά ερωτήματα που τέθηκαν, όπως ενδεικτικά η αποτύπωση των διατάξεων που διέπουν τους ελληνικούς Αγροτικούς Συνεταιρισμούς και το αποτέλεσμα που επιφέρουν στην ανάπτυξή τους. Προκειμένου να διερευνηθεί πλήρως το θέμα, χρειάστηκε να εφαρμοστούν διαφορετικές ερευνητικές μέθοδοι. Αρχικά έγινε ενδελεχής έρευνα και μελέτη του συνόλου της νομοθεσίας που καλύπτει ζητήματα ίδρυσης, λειτουργίας, λογιστικήςπαρακολούθησης και φορολόγησης αντιμετώπισης των Αγροτικών Συνεταιρισμών στην Ελλάδα. Κατόπιν διεξήχθη εκτενής έρευνα της έως τώρα ακαδημαϊκής βιβλιογραφίας πάνω στο αντικείμενο. Η βιβλιογραφική έρευνα κάλυψε πλήρως τα ζητήματα που επιδρούν στη βιωσιμότητα και ανάπτυξη των Αγροτικών Συνεταιρισμών, υπό το πρίσμα του λογιστικού και φορολογικού τους πλαισίου. Η διαδικασία ολοκληρώθηκε μέσω του κύκλου των συνεντεύξεων με ειδικούς του κλάδου, όπου αποτυπώνεται η πλούσια θεωρητική γνώση και εμπειρία τους πάνω στο υπό εξέταση ζήτημα, αλλά και μέσω της έρευνας της επίδρασης του φορολογικού πλαισίου στην αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα των Αγροτικών Συνεταιρισμών, με την ανάλυση συγκεκριμένων αριθμοδεικτών. Μελετήθηκαν οι όροι της Κοινωνικής Οικονομίας, των Αγροτικών Συνεταιρισμών, του κέρδους και του πλεονάσματος, ενώ καταγράφηκαν όλα τα στοιχεία που άπτονται της λογιστικής και φορολογικής πρακτικής, και τα οποία επηρεάζουν, είτε θετικά είτε αρνητικά, την οικονομική θέση των Αγροτικών Συνεταιρισμών. Καταδείχθηκε έτσιμε σαφήνεια η αναγκαιότητα περαιτέρω προσαρμογής του σύγχρονου πλαισίου των Αγροτικών Συνεταιρισμών, ώστε, παράλληλα με τα σημαντικά φορολογικά κίνητρα που ισχύουν σήμερα, να αναπτυχθεί μια πιο σταθερή και απλοποιημένη φορολογική πολιτική. Με τον τρόπο αυτό θα μπορέσουν να δημιουργηθούν ευνοϊκότερες συνθήκες ανάπτυξής των Αγροτικών Συνεταιρισμών.