L'activité textile en Attique (Ve et IVe siècles avant notre ère)

Abstract

This study examines the textile production in classical Attica with an interdisciplinary method, which combines information from the written sources, the classical iconography, the textile production tools and the classical textile remains, in order to establish the most complete image possible of the textile activity in the classical period. The sources inform us of an elaborate textile industry and a high specialization of the professional technicians working in this domain. The Greeks have inherited a great textile tradition and technical knowledge, which, combined to their familiarity with the natural environment made them to be able to choose between raw materials, production and embellishment techniques in order to achieve the desired result. Differences in the quality of the raw materials, the production and embellishment techniques, as references in the literature, suggest the production of a great variety of textiles of different qualities in order to respond to the needs of all social classes.

Η διατριβή εκπονήθηκε με μια διεπιστημονική έρευνα στις αρχαίες πηγές. Τα δεδομένα από τις γραπτές πηγές, την εικονογραφία, τα εργαλεία κλωστοϋφαντουργίας και τα κατάλοιπα αρχαίων υφασμάτων τέθηκαν σε αντιπαράθεση προκειμένου να δημιουργηθεί μια κατά το δυνατόν πιο ολοκληρωμένη εικόνα της κατασκευής υφασμάτων στην Αττική της κλασικής περιόδου. Η έρευνα υποδεικνύει μια έντονη υφαντική δραστηριότητα κατανεμημένη ανάμεσα στο οικιστικό περιβάλλον και σε εργαστήρια και η οποία απασχολούσε ισχυρό αριθμό ανδρών και γυναικών. Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν κληρονομήσει μια μακρά υφαντική παράδοση και τεχνικές γνώσεις που, σε συνδυασμό με μια καλή κατανόηση του φυσικού περιβάλλοντος, τους επέτρεπαν να κάνουν τις σωστές επιλογές (σε πρώτες ύλες και τεχνικής κατασκευής και διακόσμησης) για να δημιουργήσουν, κάθε φορά, το επιθυμητό αποτέλεσμα. Διαφορές στην ποιότητα των πρώτων υλών, και στις τεχνικές κατασκευής και διακόσμησης και αναφορές στις γραπτές πηγές, μαρτυρούν την ύπαρξη υφασμάτων ποικίλων ποιοτήτων που ικανοποιούσαν τις ανάγκες όλων των κοινωνικών στρωμάτων.

Ce travail est basé sur une approche pluridisciplinaire des sources antiques ; les informations issues des sources écrites, de l’iconographie, des outils de tissage et des fragments textiles conservés, sont comparées pour créer une image aussi complète que possible de l’activité textile en Attique de l’époque classique. Cette étude révèle une activité textile très soutenue, divisée entre l’espace domestique et l’espace artisanal, occupant un grand nombre d’hommes et de femmes. Les Grecs anciens avaient hérité d’une grande tradition textile et d’un savoir-faire qui, comparé à la bonne connaissance du milieu naturel environnant, leur permettait de faire des choix (de matière première, de techniques de fabrication et de techniques d’ennoblissement) pour arriver chaque fois au résultat désiré. Des différences de qualité aux matières premières, aux techniques de fabrication et d’ennoblissement, évoquées dans la littérature de l’époque, indiquent l’existence de textiles de différentes qualités, qui répondaient aux besoins de toutes les couches sociales.