Σχεδιασμός πεδίων εκθεσιακών εγκαταστάσεων: συμβολή στην αειφορία του περιβάλλοντος

Abstract

The subject of research is the design and planning of expo grounds and their contribution to the sustainability of the environment. It concerns Exhibition grounds that host the event once, for a certain period of time: World Exhibitions, International Registered Exhibitions, International Specialized or Recognized Exhibitions, International Horticultural Exhibitions, Landscape Architecture Exhibitions and National Exhibitions of global scope. Εvents of certain duration that their implementation initiates large-scale transformations in the host cities or their wider environment. They involve multiple temporalities, they are perceived as spaces dynamically changing in time: before, during and after the exhibition. Τhe theoretical part of the research concerns the contemporary perspective of Landscape Architecture, the environmental sustainability and sustainable development and presents the landscape design approach adopted in the applied research, as well as the phenomenon and evolution of the Expo, historically and institutionally. The applied research includes the selection and critical description of 52 case studies, as landscape design projects. It focuses on the landscape depiction, the site selection, the international design practice, the character, the project development, the design approach, the role of Landscape Architecture and the relationship with sustainability and viability. During the processing of the research data, the material is organized and classified in tables while at the same time indicative landscape depiction diagrams are compiled for selected cases in multiple levels of processing. All the above allow a comparative evaluation of the data leading to the final conclusions. These are formulated regarding the design of expo grounds and are generally summarized in terms of proposals, in relation to the character, the type of exhibition, the international design practice, the site selection, the coding of the design, the design approach, the influence or contribution of Landscape Architecture, the landscape design and sustainability. The whole investigation is based on the socio-ecological and perceptual approach of Landscape Architecture, according to which the concept of sustainability as the ability to last in time, promotes a resilient and adaptable framework in progress related to the nature of the landscape. The originality of the research lies in this very approach that complements the existing bibliography and aims to highlight exhibition design projects as complex works of architecture, landscape architecture, urban planning and urban design, as projects that due to their size, influence and importance, must adopt the principles of sustainable development to strengthen local communities and improve people's quality of life.

Αντικείμενο της έρευνας αποτελούν τα πεδία των εκθεσιακών εγκαταστάσεων και ο σχεδιασμός τους σε κλίμακες design και planning και ο τρόπος που αυτός συμβάλλει στην αειφορία του περιβάλλοντος. Πρόκειται για εκθεσιακούς χώρους που φιλοξενούν το γεγονός μία φορά για ορισμένη χρονική περίοδο: Παγκοσμίες Εκθέσεις, Διεθνείς Καταχωρημένες Εκθέσεις, Διεθνείς Εξειδικευμένες ή Αναγνωρισμένες Εκθέσεις, Διεθνείς Φυτοκομικές Εκθέσεις, εκθέσεις Αρχιτεκτονικής Τοπίου και Εθνικές Εκθέσεις παγκοσμίου εμβέλειας. Είναι ορισμένης διάρκειας γεγονότα που η υλοποίησή τους δρομολογεί μεγάλης συνήθως κλίμακας μετασχηματισμούς στις πόλεις που τα φιλοξενούν ή το ευρύτερό τους περιβάλλον. Εμπλέκουν πολλαπλές χρονικότητες γι’ αυτό και τα πεδία που τις φιλοξενούν γίνονται αντιληπτά ως χώροι δυναμικά μεταβαλλόμενοι στο χρόνο: πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την έκθεση. Στο θεωρητικό και εννοιολογικό πλαίσιο της έρευνας, αναπτύσσεται η σύγχρονη θεώρηση της Αρχιτεκτονικής Τοπίου, της αειφορίας του περιβάλλοντος και της αειφόρου ανάπτυξης και της προσέγγισης σχεδιασμού τοπίου που χρησιμοποιείται στην εφαρμοσμένη έρευνα, καθώς επίσης παρουσιάζεται το φαινόμενο και η εξέλιξη των Expo, ιστορικά και θεσμικά. Η εφαρμοσμένη έρευνα περιλαμβάνει την επιλογή και πρωτότυπη περιγραφή και σχολιασμό 52 περιπτώσεων μελέτης, ως έργα σχεδιασμού τοπίου. Η έρευνα επικεντρώνεται στην τοπιακή καταγραφή, την επιλογή της τοποθεσίας, τη διεθνή πρακτική σχεδιασμού εκθεσιακών χώρων, τον χαρακτήρα, την εξέλιξη του έργου, την προσέγγιση του σχεδιασμού, το ρόλο της Αρχιτεκτονικής Τοπίου σε αυτόν και τη σχέση με την αειφορία και τη βιωσιμότητα. Κατά την επεξεργασία των δεδομένων της έρευνας, το υλικό οργανώνεται και ταξινομείται σε πίνακες ενώ ταυτόχρονα πρωτογενώς καταρτίζονται ενδεικτικά διαγράμματα τοπιακής καταγραφής για επιλεγμένες περιπτώσεις ως προς σε πολλαπλά επίπεδα επεξεργασίας. Τα παραπάνω επιτρέπουν την πραγματοποίηση συγκριτικής αξιολόγησης των δεδομένων που οδηγεί στην διατύπωση των τελικών συμπερασμάτων. Τα τελικά συμπεράσματα διατυπώνονται ως προς το σχεδιασμό εκθεσιακών πεδίων και γενικευμένα συνοψίζονται ως προτάσεις σε σχέση με τον χαρακτήρα, το είδος της έκθεσης, τη διεθνή πρακτική σχεδιασμού του έργου, την επιλογή της τοποθεσίας, την κωδικοποίηση του σχεδιασμού, την προσέγγιση και επιρροή ή συμβολή της Αρχιτεκτονικής Τοπίου, το σχεδιασμό τοπίου και την αειφορία. Η διερεύνηση, σχολιασμός και αξιολόγηση των περιπτώσεων μελέτης, η οργάνωσή τους στους ταξινομικούς συγκριτικούς πίνακες και η κατάρτιση των διαγραμμάτων γίνονται με βάση την σύνθετη, κοινωνικο- οικολογική και αντιληπτική προσέγγιση Αρχιτεκτονικής Τοπίου, υπό την οποία η έννοια αειφορία, ως ικανότητα διάρκειας στο χρόνο, προβάλλει άμεσα συσχετισμένη με τη φύση του τοπίου, μια ευέλικτη, προσαρμοζόμενη, συνεχώς μεταβαλλόμενη υποδομή. Η πρωτοτυπία της έρευνας έγκειται σε αυτήν ακριβώς την προσέγγιση που συμπληρώνει την έως σήμερα υπάρχουσα βιβλιογραφία και θέτει ως στόχο την ανάδειξη των έργων σχεδιασμού εκθεσιακών πεδίων ως σύνθετα έργα αρχιτεκτονικής, αρχιτεκτονικής τοπίου, πολεοδομίας και αστικού σχεδιασμού, ως έργα που λόγω του μεγέθους, της επιρροής και της σημασίας τους, οφείλουν να υιοθετούν τις αρχές της αειφορίας του περιβάλλοντος και της αειφόρου ανάπτυξης για την ενίσχυση των τοπικών κοινωνιών και τη βελτίωση της ποιότητας ζωή των ανθρώπων.