Labour market discrimination: experimental evaluation and theoretical modeling

Abstract

The objectives of this thesis are twofold. On the one hand, to provide empirical evidences regarding discriminatory trends in the Greek private labour market based on ethnicity and sexual orientation. On the other hand, to evaluate how wage discrimination against minorities implemented by unions and firms can be efficiently solved through social planners interventions, influenced by the two European Directives. To be specific, the aim of this thesis is to examine ethnic and sexual orientation minorities’ performance in the Greek labour market by examining their occupational access and wage rates two/three years after the national adoption of the two European Directives (3304/2005) by employing an experimental approach (correspondence test). Moreover, to theoretical evaluate (modeling) wage discrimination against minorities implemented by unions and firms, and to develop positive actions in order to combat discrimination by assessing the effectiveness of the European legislation. As it comes, the main contribution of this thesis is that the first objective has not ever been examined for Greece by employing an experimental approach. The second objective is that wage discrimination against minorities has not ever been evaluated by utilizing union-oligopoly-decentralized-bargaining framework under the influence of the European antidiscrimination legislation. Whilst, the present theoretical based evaluation is the first attempt to assessing the effectiveness of the European Directives. It has become common wisdom that modern forms of discrimination are often subtle and covert, which means that they are also less easy to prove. Empirical data can have a key role in recognizing the need for, and planning of, positive action measures. More importantly, empirical evidences can be used as evidence for the purpose of proving the existence or absence of discrimination in individual cases, the analysis of the causes, extent and effects of discrimination in the society in general, and showing the composition of the workforce to reveal possible under-representation that may be due to discrimination. On the other hand, economic policy based on the initiation of the two European Directives is need to be taken to promote equality of treatment as denial of equal opportunities comes at a high price for those concerned and the society at large. Antidiscrimination strategies can serve as a compelling, factual baseline for national discussion on equality and discrimination. Hence, effective economic policies are needed to guide and support development and implementation.

Στόχος της παρούσας διατριβής είναι η εξέταση του φαινομένου της διάκρισης στην αγορά εργασίας μέσω στατιστικών και οικονομετρικών εξειδικεύσεων, και η θεμελίωση κατάλληλης οικονομικής πολιτικής μέσω υποδειγμάτων για την αποτίμηση των δύο Ευρωπαϊκών Οδηγιών. Οι διακρίσεις αποτελούν ένα πολύπλοκο κοινωνικό φαινόμενο που μπορεί να μελετηθεί μόνο μέσω της καταγραφής του. Η εξάλειψη των διακρίσεων απαιτεί σωστά σχεδιασμένες πολιτικές και όλες έχουν μια κοινή αφετηρία: την ύπαρξη εμπειρικών δεδομένων. Φαίνεται επομένως πως οι στατιστικές εξειδικεύσεις είναι απαραίτητες για την καθοδήγηση και για την χάραξη της οικονομικής πολιτικής, ενώ η αποτελεσματικότητα της βασίζεται στην ορθή θεμελίωση του φαινομένου. Με άλλα λόγια, ο στόχος της παρούσας διατριβής είναι διττός. Να παράσχει αμερόληπτα εμπειρικά στοιχεία αναφορικά με τάσεις διάκρισης στην Ελληνική αγορά εργασίας, και να θεμελιώσει πως συγκεκριμένες στρατηγικές διάκρισης μπορούν να επιλυθούν αποτελεσματικά με την διαμεσολάβηση κοινωνικών σχεδιαστών υπό την καθοδήγηση των πορισμάτων των Ευρωπαϊκών Οδηγιών. Συγκεκριμένα, ο σκοπός της διατριβής είναι η εμπειρική μελέτη του φαινομένου της διάκρισης στην αγορά εργασίας ένεκα εθνικής καταγωγής (ethnicity) και γενετήσιου προσανατολισμού (sexual orientation) και η υποδειγματοποίηση (modeling) του φαινομένου της διάκριση των μισθών (wage discrimination) ανάμεσα σε πλειονοτικούς και μειονοτικούς εργάτες, υπό το πρίσμα των διαπραγματεύσεων των εργατικών σωματείων και των επιχειρήσεων με ολιγοπωλιακό χαρακτήρα (union - oligopoly bargaining). Η κύρια συμβολή της διατριβής έγκειται στο γεγονός ότι συναφείς εμπειρικές μελέτες, κάνοντας χρήση εδραιωμένων πειραματικών μεθοδολογιών (experimental techniques, correspondence test), δεν έχουν εκπονηθεί ποτέ για την Ελλάδα. Oι παρούσες εμπειρικές εξειδικεύσεις συμβάλλουν σε δύο περιοχές που δεν έχουν απασχολήσει-προβληματίσει τις εθνικές δημόσιες αρχές, την έρευνα σχετικά με τις διακρίσεις στην απασχόληση και την πειραματική καταγραφή διακριτικών τάσεων ένεκα εθνικής καταγωγής και γενετήσιου προσανατολισμού. Παράλληλα, η θεωρητική θεμελίωση του φαινομένου της διάκρισης εξειδικεύεται μέσω των διαπραγματεύσεων των εργατικών σωματείων και των επιχειρήσεων που βιβλιογραφικά δεν έχουν ξαναχρησιμοποιηθεί για την θεωρητική ερμηνεία του φαινομένου της διάκρισης των μισθών. Η παρούσα υποδειγματοποίηση αποτελεί την πρώτη προσπάθεια χάραξης οικονομικής πολιτικής υπό το πρίσμα των δύο Ευρωπαϊκών Οδηγιών κατά των διακρίσεων. Ενώ, η υποδειγματοποίηση των οικονομικών πολιτικών για την αντιμετώπιση της διάκρισης των μισθών παρουσιάζει επιπρόσθετο ενδιαφέρον, αφού ζεύγος εναλλακτικών πολιτικών εξετάζονται με γνώμονα την αποτελεσματική επίλυση του φαινομένου (φόροι, επιδοτήσεις, πολιτικές εταιρικής κοινωνικής ευθύνης), και την εκτίμηση της μεταβολή της κοινωνικής ευημερίας (social welfare). Η θεωρητική εξειδίκευση στοχεύει στο να παράσχει χρήσιμα αποτελέσματα, καθώς και να σκιαγραφήσει τους τρόπους μέσω των οποίων μειονοτικές ομάδες δέχονται διακριτικές συμπεριφορές από τις επιχειρήσεις και τα εργατικά σωματεία δημιουργώντας την βάση για περαιτέρω μελέτη και εξειδίκευση του φαινομένου.