Δαυϊτική μελωδία: η χρήση του ψαλτηρίου στην ορθόδοξη λειτουργική παράδοση

Abstract

Η εργασία αυτή επιχειρεί να παρουσιάσει συστηματικά τη μουσική χρήση του ψαλτηρίου στην Ορθόδοξη λειτουργική παράδοση που αποσκοπεί να αποδείξει: α) η μουσική χρήση των ψαλμών στην λατρεία ήταν ένα στοιχείο που εισήχθη αργότερα στις διάφορες ακολουθίες της Εκκλησίας και δεν αποτελούσε κυρίαρχο προσευχητικό υπόστρωμα στην δημόσια λατρεία πριν τα μέσα του δ΄αιώνος, β) διαμορφώθηκαν δύο λειτουργικά τυπικά, το ασματικό και το μοναχικό, τα στοιχεία των οποίων διαφοροποιούνται σε ένα μεγάλο βαθμό από την μουσική χρήση του ψαλτηρίου στην τυπολογία των ακολουθιών τους, γ) οι ψαλμοί έχουν μέγιστη διδακτική σημασία για τη θεολογική κατάρτισηπου μπορούν να προσφέρουν στους πιστούς, ιδιαιτέρως όπως την επισημαίνουν οι μεγάλοι Πατέρες της εκκλησίας δ) είναι σημαντικότατη η χρήση των ψαλμών στην δομική ολοκλήρωση των διαφόρων ακολουθιών και την προβολή των νοημάτων που έχουν σχέση με την εσχατολογία, την εκκλησιολογία την χριστολογία κ.α και τέλος ε) είναι ανιχνεύσιμη η εξέλιξη της μουσικής χρήσεως των ψαλμών από τις πρώτες χειρόγραφες πηγές μέχρι σήμερα, η οποία ακολουθεί μια συνεχή ιστορική πορεία. Η διαπραγμάτευση γίνεται σε τέσσερα κεφάλαια. Στο πρώτο εξετάζονται η προχριστιανική και πρωτοχριστιανική περίοδος.Στο δεύτερο παρουσιάζεται η γένεση και η εξέλιξη της ψαλμωδίας. Στο τρίτο αναπτύσσονται το θεολογικό περιεχόμενο και η λειτουργική χρήση των ψαλμών. Τέλος στο τέτερτο παρουσιάζεται η μουσική μορφολογία των ψαλμών.