Περίληψη
Η ανάπτυξη και βελτιστοποίηση νέων φαρμακευτικών δοσολογικών μορφών για την εξατομικευμένη χορήγηση φαρμάκων αποτελεί σημαντική πρόκληση στη σύγχρονη φαρμακευτική επιστήμη. Οι παραδοσιακές προσεγγίσεις «ενός φαρμάκου για όλους» αντικαθίστανται ολοένα και περισσότερο από ασθενοκεντρικές στρατηγικές, οι οποίες στοχεύουν στην προσαρμογή των θεραπειών στις ατομικές ανάγκες κάθε ασθενούς. Ωστόσο, οι συμβατικές μέθοδοι παραγωγής συχνά στερούνται της ευελιξίας που απαιτείται για την παραγωγή εξατομικευμένων φαρμακευτικών προϊόντων με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, όπως προσαρμογή δόσης, γεωμετρικού σχήματος και οδού χορήγησης. Σε αυτό το πλαίσιο, η τρισδιάστατη εκτύπωση έχει αναδειχθεί ως μια πολλά υποσχόμενη και ευέλικτη πλατφόρμα για την παρασκευή εξατομικευμένων φαρμακευτικών συστημάτων. Η εφαρμογή των τεχνολογιών αυτών επιτρέπει την παραγωγή φαρμακοτεχνικών μορφών, ελεγχόμενης δόσης και σύστασης.Η παρούσα διατριβή διερευνά την ενσωμάτωση προηγμένων τεχνολογιών παραγωγής φαρμακευτικών σκευασ ...
Η ανάπτυξη και βελτιστοποίηση νέων φαρμακευτικών δοσολογικών μορφών για την εξατομικευμένη χορήγηση φαρμάκων αποτελεί σημαντική πρόκληση στη σύγχρονη φαρμακευτική επιστήμη. Οι παραδοσιακές προσεγγίσεις «ενός φαρμάκου για όλους» αντικαθίστανται ολοένα και περισσότερο από ασθενοκεντρικές στρατηγικές, οι οποίες στοχεύουν στην προσαρμογή των θεραπειών στις ατομικές ανάγκες κάθε ασθενούς. Ωστόσο, οι συμβατικές μέθοδοι παραγωγής συχνά στερούνται της ευελιξίας που απαιτείται για την παραγωγή εξατομικευμένων φαρμακευτικών προϊόντων με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, όπως προσαρμογή δόσης, γεωμετρικού σχήματος και οδού χορήγησης. Σε αυτό το πλαίσιο, η τρισδιάστατη εκτύπωση έχει αναδειχθεί ως μια πολλά υποσχόμενη και ευέλικτη πλατφόρμα για την παρασκευή εξατομικευμένων φαρμακευτικών συστημάτων. Η εφαρμογή των τεχνολογιών αυτών επιτρέπει την παραγωγή φαρμακοτεχνικών μορφών, ελεγχόμενης δόσης και σύστασης.Η παρούσα διατριβή διερευνά την ενσωμάτωση προηγμένων τεχνολογιών παραγωγής φαρμακευτικών σκευασμάτων και μεθοδολογιών βασισμένων στην ανάπτυξη συστημάτων εξατομικευμένης χορήγησης φαρμάκων. Η εργασία εστιάζει στην εφαρμογή της τρισδιάστατης εκτύπωσης για την παρασκευή εξατομικευμένων δια του στόματος χορηγούμενων δοσολογικών μορφών, συμπεριλαμβανομένων δισκίων και στοματικών υμενίων, με ιδιαίτερη έμφαση στη βελτίωση της προσβασιμότητας, του χειρισμού, της αναγνώρισης και της εξατομίκευσης για συγκεκριμένες ομάδες ασθενών, όπως άτομα με προβλήματα όρασης και παιδιατρικοί ασθενείς. Η αρχική προσέγγιση για την παρασκευή εξατομικευμένων δισκίων περιλάμβανε τη χρήση τρισδιάστατου εκτυπωτή άμεσης εξώθησης. Σε αυτή τη μέθοδο, εφαρμόστηκε αρχικά η θερμή εξώθηση (hot-melt extrusion, HME) για την παρασκευή πολυμερικών νημάτων με ενθυλακωμένες δραστικές ουσίες, με επαρκή μηχανική αντοχή, θερμική σταθερότητα και κατάλληλες φυσικοχημικές ιδιότητες, ώστε να καταστούν κατάλληλα για την επακόλουθη 3D εκτύπωση, μέσω εξώθησης. Διερευνήθηκε ένα εύρος φαρμακευτικών πολυμερών και δραστικών φαρμακευτικών ουσιών, ενώ η σύσταση των σκευασμάτων βελτιστοποιήθηκε συστηματικά ώστε να επιτευχθούν επιθυμητά χαρακτηριστικά κατά την εκτύπωση. Οι παράμετροι επεξεργασίας τόσο της HME όσο και της τρισδιάστατης εκτύπωσης ελέγχθηκαν και αξιολογήθηκαν προσεκτικά για τη διασφάλιση της αναπαραγωγικότητας, της ακρίβειας και της δομικής ακεραιότητας των παραγόμενων δοσολογικών μορφών.Η δεύτερη προσέγγιση περιλάμβανε τη χρήση τρισδιάστατου εκτυπωτή υγρών κρυστάλλων (LCD), ο οποίος λειτουργεί με βάση το φωτοπολυμερισμό. Στην τεχνική αυτή, μια πηγή υπεριώδους ακτινοβολίας εκπέμπεται επιλεκτικά μέσω οθόνης LCD, η οποία λειτουργεί ως δυναμική μάσκα που καθορίζει το μοτίβο κάθε στρώσης, προκαλώντας τη σκλήρυνση της υγρής ρητίνης, στρώση προς στρώση, μέχρι το σχηματισμό του τελικού αντικειμένου. Η τεχνική αυτή επιτρέπει την κατασκευή ιδιαίτερα λεπτομερών και δομών με ακρίβεια, προσφέροντας σημαντικά υψηλότερη ανάλυση σε σύγκριση με τις μεθόδους εκτύπωσης, μέσω εξώθησης. Λαμβάνοντας υπόψη αυτά τα πλεονεκτήματα, στην παρούσα διατριβή η εκτύπωση LCD χρησιμοποιήθηκε για την ανάπτυξη εξατομικευμένων δισκίων με αποτυπώματα Braille για άτομα με προβλήματα όρασης, καθώς και για την παρασκευή στοματικών υμενίων.Μια τρίτη προσέγγιση περιλάμβανε την άμεση μικρο-εξώθηση τρισδιάστατης εκτύπωσης με τη χρήση εκτυπωτή BIO X. Σε αυτή τη μέθοδο, δισκία με εξατομικευμένες δόσεις και μεγέθη για παιδιατρικούς ασθενείς εκτυπώθηκαν απευθείας από μείγματα κόνεων, χωρίς την ανάγκη ενδιάμεσου σταδίου HME. Αυτό μείωσε τα στάδια παρασκευής και απλοποίησε τη διαδικασία.Πραγματοποιήθηκε εκτενής φυσικοχημικός και δομικός χαρακτηρισμός με στόχο τη συσχέτιση των ιδιοτήτων των υλικών, των συνθηκών επεξεργασίας και της τελικής απόδοσης των προϊόντων. Χρησιμοποιήθηκαν τεχνικές, όπως ηλεκτρονική μικροσκοπία σάρωσης (SEM), περιθλασιμετρία ακτίνων Χ (XRPD), διαφορική θερμιδομετρία σάρωσης (DSC), θερμοβαρυμετρική ανάλυση (TGA) και μικρο-υπολογιστική τομογραφία ακτίνων Χ (microCT) για την αξιολόγηση της μορφολογίας, της κρυσταλλικότητας, της θερμικής συμπεριφοράς και της εσωτερικής αρχιτεκτονικής. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε ανάλυση, μέσω πυρηνικού μαγνητικού συντονισμού (NMR) στα σκευάσματα που παρασκευάστηκαν με εκτύπωση LCD τόσο πριν όσο και μετά την εκτύπωση, με στόχο την επιβεβαίωση του πλήρους πολυμερισμού των τοξικών μονομερών. Οι αναλύσεις αυτές έδειξαν ότι οι μεταβολές στη σύσταση και στις παραμέτρους παραγωγής επηρεάζουν σημαντικά την πορώδη δομή, τη διασπορά του φαρμάκου και το σχηματισμό άμορφων ή κρυσταλλικών φάσεων, επηρεάζοντας τελικά τους μηχανισμούς αποδέσμευσης του φαρμάκου.Η συμπεριφορά της αποδέσμευσης των φαρμάκων αξιολογήθηκε μέσω in vitro μελετών διάλυσης, οι οποίες έδειξαν ότι είναι δυνατή η ρύθμιση των προφίλ αποδέσμευσης, μέσω τροποποίησης της σύστασης, της γεωμετρίας και των παραμέτρων επεξεργασίας. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκαν ex vivo πειράματα και δοκιμές πρόσφυσης στα στοματικά υμένια για την αξιολόγηση της διαπερατότητας του φαρμάκου και της βλεννοσυγκολλητικής αντοχής των εκτυπωμένων σκευασμάτων. Επιτεύχθηκε τόσο άμεσης όσο και παρατεταμένης αποδέσμευσης προφίλ, αναδεικνύοντας την ευελιξία της προσθετικής κατασκευής στην παραγωγή εξατομικευμένων δοσολογικών μορφών. Επιπλέον, εφαρμόστηκε κινητική μοντελοποίηση και μαθηματική ανάλυση για την περιγραφή των μηχανισμών αποδέσμευσης και την ερμηνεία των δεδομένων διάλυσης.Ένα ακόμη σκέλος της παρούσας διατριβής αφορούσε στην εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης (AI) για την πρόβλεψη του προφίλ διάλυσης. Η άμεση συμπίεση (direct compression, DC) αποτελεί μία ευρέως χρησιμοποιούμενη τεχνολογία παραγωγής στερεών δοσολογικών μορφών. Ωστόσο, η βελτιστοποίηση των σκευασμάτων είναι χρονοβόρα, δαπανηρή και απαιτεί σημαντική εργαστηριακή προσπάθεια. Στόχος της μελέτης ήταν να διερευνηθεί κατά πόσο η μηχανική μάθηση (ML) μπορεί να επιταχύνει την ανάπτυξη φαρμακοτεχνικών μορφών, προβλέποντας το προφίλ αποδέσμευσης δραστικών ουσιών υπό υδροδυναμικές συνθήκες διάλυσης, με βάση τη σύσταση των σκευασμάτων. Συνολικά χρησιμοποιήθηκαν 377 σκευάσματα, των οποίων τα προφίλ αποδέσμευσης αξιολογήθηκαν σε συνθήκες διάλυσης για χρονικό διάστημα έως 480 λεπτά σε πολλαπλά χρονικά σημεία.Στη συνέχεια, πραγματοποιήθηκε ανάλυση μηχανικής μάθησης για την πρόβλεψη των προφίλ αποδέσμευσης. Παράλληλα, διερευνήθηκε μια εναλλακτική στρατηγική μοντελοποίησης, στην οποία η μηχανική μάθηση χρησιμοποιήθηκε για την πρόβλεψη κινητικών παραμέτρων από καθιερωμένα κινητικά μοντέλα αποδέσμευσης, οι οποίες στη συνέχεια αξιοποιήθηκαν για την αναπροσαρμογή των προφίλ διάλυσης. Τα αποτελέσματα κατέδειξαν ότι η μηχανική μάθηση μπορεί να εφαρμοστεί αποτελεσματικά για την πρόβλεψη του προφίλ αποδέσμευσης υπό δυναμικές συνθήκες, παρέχοντας ταυτόχρονα πρόσβαση σε υποκείμενες κινητικές πληροφορίες.Συνολικά, η παρούσα διατριβή αναδεικνύει τη συνεργιστική δυναμική της συνδυαστικής χρήσης 3D εκτύπωσης και της τεχνητής νοημοσύνης για την προώθηση της φαρμακευτικής επιστήμης. Τα ευρήματα συμβάλλουν στην ανάπτυξη ευέλικτων, ασθενοκεντρικών φαρμακευτικών συστημάτων και αναδεικνύουν το ρόλο των αναδυόμενων τεχνολογιών στη μετατροπή της συμβατικής φαρμακευτικής παραγωγής σε μια πιο προσαρμοστική, αποδοτική και δεδομενο-κεντρική διαδικασία.
περισσότερα
Περίληψη σε άλλη γλώσσα
The development and optimization of novel pharmaceutical dosage forms for personalized drug delivery constitutes a significant challenge in modern pharmaceutics. Traditional “one-size-fits-all” approaches are increasingly being replaced by patient-centric strategies that aim to tailor therapies according to individual needs. However, conventional manufacturing approaches often lack the flexibility to produce personalized drug products with specific characteristics, such as dose adjustment, geometry, and route of administration, limiting their applicability in personalized medicine. In this context, additive manufacturing (3D printing), has emerged as a promising and versatile platform for the fabrication of customized pharmaceutical systems. The application of these technologies enables the production of drug-loaded formulations with controlled doses and structure. This thesis investigates the integration of advanced pharmaceutical manufacturing technologies and data-driven methodologi ...
The development and optimization of novel pharmaceutical dosage forms for personalized drug delivery constitutes a significant challenge in modern pharmaceutics. Traditional “one-size-fits-all” approaches are increasingly being replaced by patient-centric strategies that aim to tailor therapies according to individual needs. However, conventional manufacturing approaches often lack the flexibility to produce personalized drug products with specific characteristics, such as dose adjustment, geometry, and route of administration, limiting their applicability in personalized medicine. In this context, additive manufacturing (3D printing), has emerged as a promising and versatile platform for the fabrication of customized pharmaceutical systems. The application of these technologies enables the production of drug-loaded formulations with controlled doses and structure. This thesis investigates the integration of advanced pharmaceutical manufacturing technologies and data-driven methodologies for the development of personalized drug delivery systems. The work focuses on the application of 3D printing for the fabrication of personalized oral dosage forms, including tablets and buccal films, with particular emphasis on improving accessibility, handling, identification and personalization for specific patient populations such as visually impaired and paediatric patients. The initial approach to producing personalized tablets involved the use of a direct extrusion 3D printer. In this method, hot-melt extrusion (HME) was first employed to fabricate drug-loaded polymer filaments with adequate mechanical strength, thermal stability, and suitable physicochemical properties, enabling their subsequent use in extrusion-based 3D printing. A range of pharmaceutical polymers and active pharmaceutical ingredients were investigated, and formulation compositions were systematically optimized to achieve desirable printability and performance characteristics. Processing parameters for both HME and 3D printing were carefully controlled and evaluated to ensure reproducibility, dimensional accuracy, and structural integrity of the fabricated dosage forms.The second approach involved the use of a liquid crystal display (LCD) 3D printer, which operates on a photopolymerisation process. In this technique, a UV light source is selectively projected through an LCD screen to mask each layer’s pattern, curing and solidifying the liquid resin in a layer-by-layer manner until the final object is formed. This technique enables the fabrication of highly detailed and precise objects, offering superior resolution compared to extrusion-based printing methods. This technique enables the production of highly detailed and precise structures, compared to extrusion-based 3D printing methods. Considering these advantages, this thesis employed LCD 3D printing for the development of personalized tablets with Braille imprints for visually impaired patients, as well as for the fabrication of buccal films. A third approach involved direct micro-extrusion 3D printing using a BIO X 3D printer. In this method, tablets with personalized doses and sizes for paediatric patients were printed directly from powder blends, eliminating the need for a prior HME step. This reduced the number of manufacturing steps and simplified the fabrication process.Comprehensive physicochemical and structural characterization was conducted to elucidate the relationship between material properties, processing conditions, and final product performance. Techniques such as scanning electron microscopy (SEM), X-ray powder diffraction (XRPD), differential scanning calorimetry (DSC), thermogravimetric analysis (TGA), and X-ray micro-computed tomography (microCT) were employed to assess morphology, crystallinity, thermal behaviour, and internal architecture. Nuclear Magnetic Resonance (NMR) analysis was performed on the formulations produced by LCD 3D printing both before and after printing to confirm the complete polymerization of the toxic monomers. These analyses revealed that variations in formulation and manufacturing parameters significantly influence porosity, drug dispersion, and the formation of amorphous or crystalline phases, which in turn affect drug release mechanisms.The drug release behaviour of the developed systems was evaluated through in vitro dissolution studies, demonstrating the capability to tailor dissolution profiles by modifying formulation composition, geometrical design, and processing parameters. Also, ex vivo experiments and adhesion tests were conducted on the buccal films to evaluate drug permeability and the mucoadhesive strength of the printed formulations. Both immediate and sustained-release profiles were achieved through the printing of tablets and buccal films, highlighting the versatility of additive manufacturing in producing personalized dosage forms. Furthermore, kinetic modelling and mathematical analysis were applied to describe drug release mechanisms and to support the interpretation of dissolution data. Another aspect of the present thesis involved the application of artificial intelligence (AI) to predict dissolution profiles, an essential test for every formulation used to evaluate drug release. Direct compression (DC) remains a widely used manufacturing technology for producing solid dosage forms; however, formulation optimisation is a labour-intensive, costly, and time-consuming process. The aim of this study was to investigate whether machine learning (ML) can be used to accelerate development by predicting drug release profiles under dynamic dissolution conditions based on formulation composition. A total of 377 formulations were produced in-house, and their release profiles were measured under dynamic dissolution conditions from 0 to 480 minutes across multiple time points.A ML analysis was then conducted to predict the complete drug release profiles. In addition, an alternative modelling strategy was explored in which ML was used to predict kinetic parameters from established release models, which were then used to reconstruct the dissolution profiles. The findings demonstrate that ML can be effectively applied to predict entire drug release profiles under dynamic conditions while also providing access to underlying kinetic information. Overall, this thesis demonstrates the synergistic potential of combining additive manufacturing, materials engineering, and AI in advancing pharmaceutical science and personalized medicine. The findings contribute to the development of flexible, patient-centred pharmaceutical systems and highlight the role of emerging technologies in transforming conventional drug manufacturing into a more adaptable, efficient, and data-driven process.
περισσότερα