Περίληψη
Στόχο της παρούσας διδακτορικής διατριβής αποτέλεσε η εφαρμογή πράσινων τεχνικών στην επεξεργασία της πρόπολης, με σκοπό την ανάπτυξη φυσικών προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας. Η Ελλάδα χαρακτηρίζεται από ποικιλόμορφες κλιματολογικές και τοπογραφικές συνθήκες, με αποτέλεσμα ευρεία βιοποικιλότητα και κατ’ επέκταση σημαντική διαφοροποίηση και στα δείγματα της πρόπολης. Αρχικά, με σκοπό τη μελέτη της χημικής σύστασης δειγμάτων Ελληνικής πρόπολης διαφορετικής γεωγραφικής προέλευσης, ελήφθησαν τα μεθανολικά εκχυλίσματα (υλικών που προήλθαν από έξι διαφορετικά σημεία του κάθε δείγματος) με την τεχνική των υπερήχων, αφού προηγουμένως με τη χρήση n-επτανίου ως διαλύτη απομακρύνθηκαν οι κηροί και άλλα λιπαρά συστατικά. Τα μεθανολικά εκχυλίσματα αναλύθηκαν στη συνέχεια με τη χρήση χρωματογραφίας HPTLC. Παρατηρώντας τα χρωματογραφήματα, τα δείγματα ελληνικής πρόπολης που μελετήθηκαν ομαδοποιήθηκαν ανάλογα με το χημικό τους περιεχόμενο σε 3 ομάδες : δυο διακριτές ομάδες, μια πλούσια σε τερπενοε ...
Στόχο της παρούσας διδακτορικής διατριβής αποτέλεσε η εφαρμογή πράσινων τεχνικών στην επεξεργασία της πρόπολης, με σκοπό την ανάπτυξη φυσικών προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας. Η Ελλάδα χαρακτηρίζεται από ποικιλόμορφες κλιματολογικές και τοπογραφικές συνθήκες, με αποτέλεσμα ευρεία βιοποικιλότητα και κατ’ επέκταση σημαντική διαφοροποίηση και στα δείγματα της πρόπολης. Αρχικά, με σκοπό τη μελέτη της χημικής σύστασης δειγμάτων Ελληνικής πρόπολης διαφορετικής γεωγραφικής προέλευσης, ελήφθησαν τα μεθανολικά εκχυλίσματα (υλικών που προήλθαν από έξι διαφορετικά σημεία του κάθε δείγματος) με την τεχνική των υπερήχων, αφού προηγουμένως με τη χρήση n-επτανίου ως διαλύτη απομακρύνθηκαν οι κηροί και άλλα λιπαρά συστατικά. Τα μεθανολικά εκχυλίσματα αναλύθηκαν στη συνέχεια με τη χρήση χρωματογραφίας HPTLC. Παρατηρώντας τα χρωματογραφήματα, τα δείγματα ελληνικής πρόπολης που μελετήθηκαν ομαδοποιήθηκαν ανάλογα με το χημικό τους περιεχόμενο σε 3 ομάδες : δυο διακριτές ομάδες, μια πλούσια σε τερπενοειδή (Group I ) και μια άλλη πλούσια σε φλαβονοειδή (Group II), ενώ σε μια τρίτη ομάδα παρατηρήθηκε παρόμοια περιεκτικότητα σε φλαβονοειδή και τερπενοειδή (Group III). Τα αποτελέσματα αυτά επιβεβαιώθηκαν και από την συγκριτική μελέτη που ακολούθησε με τη χρήση της τεχνικής NMR. Επιπρόσθετα, η πολυπαραγοντική στατιστική ανάλυση με βάση τα φάσματα NMR (PCA, OPLS-DA) έδειξε τον διαχωρισμό των δειγμάτων σε δύο ομάδες (σύνολα, clusters), σύμφωνα με την περιοχή συλλογής τους, μια ομάδα από την ηπειρωτική Ελλάδα (Mainland) και μια με επιλεγμένα δείγματα από τα νησιά (Island). Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε ένα ευρύ φάσμα χρωματομετρικών και ενζυμικών δοκιμών, για την αξιολόγηση της αντιγηραντικής, αντιοξειδωτικής και λευκαντικής δράσης όλων των μεθανολικών εκχυλισμάτων. Εξαιρετικά υψηλή αντιοξειδωτική δράση παρουσίασαν τα πλούσια σε φλαβονοειδή εκχυλίσματα (Group II), τα οποία εμφάνισαν και πολύ ισχυρή δράση στην αναστολή της κολλαγενάσης (>71.46% αναστολή σε συγκέντρωση 50μg/ml). Από την άλλη πλευρά, το Group I, που είναι πλούσιο σε τερπενοειδή, έδειξε ισχυρή αναστολή του ενζύμου της τυροσινάσης, με τιμές >68.46% σε συγκέντρωση 200μg/ml. Στη συνέχεια, με βάση τις διαθέσιμες ποσότητες επιλέχθηκε ένα δείγμα από κάθε ομάδα (PR9 και PR10), και τα μεθανολικά τους εκχυλίσματα κλασματώθηκαν με Φυγόκεντρο Χρωματογραφία Κατανομής (FCPC). Ακολούθησε η βιολογική αξιολόγηση των κλασμάτων της PR9 ως προς την αντιοξειδωτική τους δράση αλλά και τη δυνατότητα αναστολής του ενζύμου της κολλαγενάσης, ενώ τα κλάσματα της PR10 ελέγθησαν ως προς τη δυνατότητά τους να αναστέλλουν το ένζυμο της τυροσινάσης. Στη συνέχεια έγινε η παραλαβή των φασμάτων 1H-NMR και εφαρμόστηκε η σχετικά πρόσφατα ανεπτυγμένη μέθοδος ετεροδιακύμανσης (HetCa). Η μέθοδος αυτή επιτρέπει το συσχετισμό δεδομένων NMR και βιολογικής δραστικότητας. Έτσι, μέσω της μεθόδου HetCa έγινε δυνατή η ανίχνευση των μεταβολιτών που συνεισέφεραν περισσότερο στις παρατηρούμενες δράσεις. Αναλυτικά, από την NMR-HetCa ανάλυση των κλασμάτων του μεθανολικού εκχυλίσματος της πρόπολης PR10 φαίνεται ότι η ανασταλτική δράση του εκχυλίσματος έναντι της τυροσινάσης οφείλεται κυρίως στους μεταβολίτες γαλαγκίνη, 3-O-μεθυλογαλαγκίνη και πινοσεμπρίνη. Για την γαλαγκίνη και την 3-O-μεθυλογαλαγκίνη, η μελέτη των Lu et al. (2007) αποδεικνύει ότι αναστέλλουν την τυροσινάση με ανταγωνιστικό τρόπο, μειώνοντας την παραγωγή μελανίνης σε κύτταρα μελανώματος ποντικίσιας προέλευσης. Όσον αφορά την πινοσεμπρίνη, η μελέτη των Zheng et al. (2011) την ανέδειξε ως βασικό αναστολέα της τυροσινάσης μανιταριού. Από την ανάλυση HetCa των κλασμάτων του μεθανολικού εκχυλίσματος της PR9 προέκυψε ότι τα παράγωγα του καφεϊκού οξέος είναι οι πιο δραστικοί μεταβολίτες ως ισχυροί αναστολείς της ελεύθερης ρίζας DPPH, αλλά και σημαντικοί αναστολείς της κολλαγενάσης. Η γαλαγκίνη και η 3-O-μεθυλογαλαγκίνη συμβάλλουν επίσης σημαντικά στην αντιοξειδωτική δράση, ενώ μαζί με την πινοσεμπρίνη συνεισφέρουν και στην ανασταλτική προς την κολλαγενάση δράση του εκχυλίσματος. Στη συνέχεια, για να διαπιστωθεί η ακρίβεια των αποτελεσμάτων HetCa για την PR9, αξιολογήθηκε η δράση απομονωμένων μεταβολιτών. Στην αξιολόγηση της αντιοξειδωτικής δράσης, ο φαινελαιθυλεστέρας του καφεϊκού οξέος (CAPE) εμφάνισε πολύ υψηλά ποσοστά εξουδετέρωσης της ελεύθερης ρίζας DPPH, επιβεβαιώνοντας τα αποτελέσματα του HetCa, ενώ και η γαλαγκίνη παρουσίασε στα 200 μg/ml μια αναστολή λίγο μεγαλύτερη από 50%. Στη βιοδοκιμασία αναστολής της κολλαγενάσης, σε συγκέντρωση 100 μg/ml η πινοσεμπρίνη επέδειξε την ισχυρότερη αναστολή (73,34%) και ακολούθησε η γαλαγκίνη με αναστολή 66,91%, επιβεβαιώνοντας τα αποτελέσματα της HetCa ανάλυσης. Τέλος, πραγματοποιήθηκε η επεξεργασία του δείγματος PR9 με την τεχνική της υπερκρίσιμης εκχύλισης. Η υπερκρίσιμη εκχύλιση είναι μια ραγδαία αναπτυσσόμενη μέθοδος εκχύλισης και διαχωρισμού, χρησιμοποιώντας διαλύτες όπως το διοξείδιο του άνθρακα CO2 σε υπερκρίσιμες συνθήκες. Ανήκει στις «πράσινες» τεχνικές εκχύλισης, δηλαδή είναι φιλική προς το περιβάλλον. Η βιολογική αξιολόγηση των εκχυλισμάτων που προέκυψαν καταδεικνύει την τεράστια δυνατότητα των εκχυλισμάτων της πρόπολης να αξιοποιηθούν ως δραστικά συστατικά σε προϊόντα περιποίησης του δέρματος με καλλυντική ή/και φαρμακευτική δράση, αλλά και τη δυνατότητα παρασκευής αυτών των εκχυλισμάτων με τρόπους φιλικούς προς το περιβάλλον.
περισσότερα
Περίληψη σε άλλη γλώσσα
The objective of the present thesis was the application of green ( environmental friendly) techniques in the processing of propolis, aiming at the development of high-added value natural products. Greece is characterized by diverse climatological and geomorphological characteristics, resulting in high biodiversity and therefore, significant differentiation in propolis composition. Initially, in order to study the chemical composition of Greek propolis samples of different geographic origins, methanolic extracts were obtained (using material from six different points of each sample) via the ultrasound assisted extraction technique, following the removal of waxes and other fatty components using n-heptane as a solvent. The methanolic extracts were subsequently analyzed using HPTLC (High Performance Thin Layer Chromatography). By observing the chromatograms, it has been concluded that the studied Greek propolis samples could be grouped into 3 categories based on their chemical content : 2 ...
The objective of the present thesis was the application of green ( environmental friendly) techniques in the processing of propolis, aiming at the development of high-added value natural products. Greece is characterized by diverse climatological and geomorphological characteristics, resulting in high biodiversity and therefore, significant differentiation in propolis composition. Initially, in order to study the chemical composition of Greek propolis samples of different geographic origins, methanolic extracts were obtained (using material from six different points of each sample) via the ultrasound assisted extraction technique, following the removal of waxes and other fatty components using n-heptane as a solvent. The methanolic extracts were subsequently analyzed using HPTLC (High Performance Thin Layer Chromatography). By observing the chromatograms, it has been concluded that the studied Greek propolis samples could be grouped into 3 categories based on their chemical content : 2 distinct groups -one rich in terpenoids (Group I) and the other rich in flavonoids (Group II)- and one consisting of fewer flavonoids and/or terpenoids (Group III). These results were further confirmed by a subsequent comparative study using the NMR technique. Additionally, multivariate statistical analysis based on an NMR Spectra (PCA, OPLS-DA) demonstrated the separation of the samples into two clusters according to their collection area one group comprising samples from Mainland Greece and another with samples collected from the Islands.Subsequently, a broad spectrum of colorimetric and enzymatic assays was performedin order to evaluate the anti-ageing, antioxidant and skin-whitening activity of all produced methanolic extracts. Flavonoid-rich extracts (Group II) exhibited exceptionally high antioxidant activity and demonstrated very strong collagenase inhibition (> 71.5% inhibition at a concentration of 50 μg/ml). On the other hand, Group I, which is rich in terpenoids, showed strong inhibition of the tyrosinase enzyme, with values > 68.5% at a concentration of 200 μg/ml. Thereafter, one sample was randomly selected from each group (from Group I and II), PR9 and PR10, and their methanolic extracts were fractionated using FCPC (Fast Centrifugal Partition Chromatography). This was followed by a biological evaluation of the PR9 fractions regarding their antioxidant activity, as well as their inhibitory potential against the collagenase enzyme. Conversely, the PR10 fractions were tested for their ability to inhibit the tyrosinase enzyme. Following this, 1H-NMR spectra were acquired and an a recently developed method, NMR-Heterocavariance Approach ( NMR-HetCA) was applied. This method allows for the correlation of NMR data with biological activity. Thus, through the HetCA method it was possible to detect the metabolites that contributed most significantly to the observed activities.Specifically, the NMR-HetCA analysis of the methanolic propolis extract fractions of PR 10 reveals that the inhibitory activity of the extract against tyrosinase is primarily attributed to the metabolites galangin, 3-O-methyl-galangin and pinocembrin. Regarding galangine and 3-O- methyl-galangin, the study by Lu et al. (2007) demonstrates that they inhibit tyrosinase in a competitive manner ,reducing melanin production in B16 mouse melanoma cells Regarding pinocembrin, the study of Zheng et al. (2011) highlighted it as a key inhibitor of mushroom tyrosinase.From the HetCA analysis of the PR9 methanolic extract fractions it emerged that caffeic acid derivatives are the most potent as strong inhibitors of the DPPH free radical, but also significant inhibitors of collagenase. Galangin and 3-O-methyl-galangin also contribute significantly to the antioxidant activity, while, together with pinocembrin, they contribute to the inhibitory activity against collagenase . Subsequently, to verify the accuracy of the HetCA results for PR 9, pure metabolites were procured and their activity was evaluated.In the evaluation of antioxidant activity, the metabolite caffeic acid phenethyl Ester (CAPE) exhibited very high percentages, confirming the HetCA results, while galangin at 200 μg/ml showed an inhibition slightly higher than 50%. In the collagenase inhibition bioassay at 100 μg/ml, pinocembrin showed the strongest inhibition (73.3%) followed by galangin with 66.9% inhibition, further confirming the HetCA results. Finally, it has been proceeded with the extraction of the PR 9 sample using the supercritical fluid extraction technique (SFE). Supercritical extraction is a rapidly developing method of extraction and separation, using solvents such as carbon dioxide (CO2) under supercritical conditions. It belongs to “green” extraction techniques, as it is environmentally friendly. The biological evaluation of the resulting extracts demonstrates the immense potential of propolis extracts to be utilized as active ingredients in skincare products with cosmetic and/or pharmaceutical action, as well as the feasibility of preparing these extracts using environmentally friendly methods.
περισσότερα