Περίληψη
Η παρούσα διδακτορική διατριβή διερευνά την ανθεκτικότητα σε δύο αλληλένδετα πεδία: την κατανάλωση και τον εργασιακό χώρο. Σε μια εποχή συνεχών κοινωνικών, οικονομικών, υγειονομικών και τεχνολογικών κρίσεων, η ανθεκτικότητα αποτελεί θεμελιώδη διαδικασία που επιτρέπει στα άτομα, στις ομάδες και στους οργανισμούς να προσαρμόζονται στην αβεβαιότητα και να αντιμετωπίζουν τις αντιξοότητες. Παρά το αυξανόμενο επιστημονικό ενδιαφέρον, η σχετική βιβλιογραφία παραμένει κατακερματισμένη. Για την κάλυψη αυτού του ερευνητικού κενού, η διατριβή συνδυάζει δύο συστηματικές βιβλιογραφικές ανασκοπήσεις, τεχνικές μοντελοποίησης θεμάτων και μία ποσοτική μετα-ανάλυση, με στόχο την ολοκληρωμένη κατανόηση της ανθεκτικότητας και τον εντοπισμό κοινών παραγόντων μεταξύ των δύο πεδίων.Η πρώτη μελέτη εξετάζει την ανθεκτικότητα στην κατανάλωση μέσω της ανάλυσης 247 επιστημονικών άρθρων των τελευταίων 25 ετών. Με τη χρήση τεχνικών μηχανικής μάθησης και επεξεργασίας φυσικής γλώσσας, εντοπίστηκαν δώδεκα θεματικές εν ...
Η παρούσα διδακτορική διατριβή διερευνά την ανθεκτικότητα σε δύο αλληλένδετα πεδία: την κατανάλωση και τον εργασιακό χώρο. Σε μια εποχή συνεχών κοινωνικών, οικονομικών, υγειονομικών και τεχνολογικών κρίσεων, η ανθεκτικότητα αποτελεί θεμελιώδη διαδικασία που επιτρέπει στα άτομα, στις ομάδες και στους οργανισμούς να προσαρμόζονται στην αβεβαιότητα και να αντιμετωπίζουν τις αντιξοότητες. Παρά το αυξανόμενο επιστημονικό ενδιαφέρον, η σχετική βιβλιογραφία παραμένει κατακερματισμένη. Για την κάλυψη αυτού του ερευνητικού κενού, η διατριβή συνδυάζει δύο συστηματικές βιβλιογραφικές ανασκοπήσεις, τεχνικές μοντελοποίησης θεμάτων και μία ποσοτική μετα-ανάλυση, με στόχο την ολοκληρωμένη κατανόηση της ανθεκτικότητας και τον εντοπισμό κοινών παραγόντων μεταξύ των δύο πεδίων.Η πρώτη μελέτη εξετάζει την ανθεκτικότητα στην κατανάλωση μέσω της ανάλυσης 247 επιστημονικών άρθρων των τελευταίων 25 ετών. Με τη χρήση τεχνικών μηχανικής μάθησης και επεξεργασίας φυσικής γλώσσας, εντοπίστηκαν δώδεκα θεματικές ενότητες, οι οποίες ταξινομήθηκαν σε μικρο-, μεσο- και μακρο-επίπεδο, βάσει του οικολογικού μοντέλου του Bronfenbrenner (1994). Στο μικρο-επίπεδο, η ανθεκτικότητα συνδέεται με τον τζόγο, το κάπνισμα, την κατανάλωση αλκοόλ, τις διατροφικές συμπεριφορές και τη σωματική δραστηριότητα, λειτουργώντας ως προστατευτικός μηχανισμός απέναντι σε ανθυγιεινές καταναλωτικές συμπεριφορές. Στο μεσο-επίπεδο, η κοινωνική υποστήριξη, οι διαπροσωπικές σχέσεις και τα κοινωνικά δίκτυα ενισχύουν την προσαρμοστικότητα. Στο μακρο-επίπεδο, εξετάζονται ζητήματα όπως οι κρίσεις, οι αγορές πανικού, η ανθεκτικότητα των αλυσίδων εφοδιασμού τροφίμων, ο βιώσιμος τουρισμός και η εταιρική κοινωνική ευθύνη. Τα ευρήματα αναδεικνύουν την αμφίδρομη σχέση ανθεκτικότητας και κατανάλωσης, καθώς οι επιβλαβείς καταναλωτικές συμπεριφορές ενδέχεται να προσφέρουν προσωρινή συναισθηματική ανακούφιση, αυξάνοντας τη μακροπρόθεσμη ευαλωτότητα.Η δεύτερη μελέτη διερευνά την ανθεκτικότητα στον εργασιακό χώρο, αναλύοντας 2.699 επιστημονικά άρθρα των τελευταίων 35 ετών. Η ανάλυση θεμάτων ανέδειξε δεκατρείς θεματικές ενότητες, οι οποίες ταξινομήθηκαν σε εξωτερικό, μακρο-, μεσο- και μικρο-επίπεδο. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στους πρόδρομους παράγοντες και στους μηχανισμούς ενίσχυσης της ανθεκτικότητας. Τα ευρήματα αναδεικνύουν τη σημασία της σε απαιτητικά επαγγελματικά περιβάλλοντα, όπως η υγεία, η εκπαίδευση και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Η κοινωνική υποστήριξη, η μετασχηματιστική ηγεσία, η κατάρτιση, η συναισθηματική ρύθμιση και η ανάπτυξη δεξιοτήτων ενισχύουν την ατομική, ομαδική και οργανωσιακή ανθεκτικότητα, συμβάλλοντας στην ευημερία, την εργασιακή ικανοποίηση και την οργανωσιακή απόδοση. Συνεπώς, η ανθεκτικότητα αποτελεί τόσο ατομική ικανότητα όσο και συλλογική και συστημική διαδικασία.Η τρίτη μελέτη περιλαμβάνει ποσοτική μετα-ανάλυση, η οποία συνθέτει εμπειρικά δεδομένα σχετικά με τους πρόδρομους παράγοντες και τις συνέπειες της ανθεκτικότητας στην κατανάλωση. Εξετάζει πώς οι παράγοντες πίεσης και οι προστατευτικοί πόροι επηρεάζουν την ανθεκτικότητα και πώς αυτή διαμορφώνει τις καταναλωτικές συμπεριφορές, με έμφαση στο αλκοόλ, την ανθυγιεινή διατροφή, το κάπνισμα και την προβληματική χρήση του διαδικτύου.Συνολικά, η διατριβή συμβάλλει σε θεωρητικό, πρακτικό και κοινωνικό επίπεδο, προσεγγίζοντας την ανθεκτικότητα ως δυναμική, πολυδιάστατη και πολυεπίπεδη διαδικασία. Αναδεικνύει τους παράγοντες που επηρεάζουν τη λειτουργία της ως προστατευτικού μηχανισμού, προσφέροντας κατευθύνσεις για μελλοντική έρευνα και πρακτικές προεκτάσεις για την ανάπτυξη περισσότερο προσαρμοστικών και βιώσιμων συστημάτων.
περισσότερα
Περίληψη σε άλλη γλώσσα
This dissertation explores resilience in two interconnected contexts: consumption and the workplace. In an era of continuous social, economic, health, and technological crises, resilience represents a fundamental process enabling individuals, groups, and organizations to adapt to uncertainty and cope with adversity. Despite growing scientific interest, existing literature remains fragmented, with diverse theoretical perspectives and methodological approaches. Addressing this gap, the dissertation combines two systematic literature reviews, topic modeling techniques, and a quantitative meta-analysis to develop a comprehensive understanding of resilience and identify common factors connecting both contexts.The first study examines resilience in consumption through the analysis of 247 academic articles published over the last 25 years. Using machine learning and natural language processing, twelve major themes were identified and classified into micro, meso, and macro levels, following Br ...
This dissertation explores resilience in two interconnected contexts: consumption and the workplace. In an era of continuous social, economic, health, and technological crises, resilience represents a fundamental process enabling individuals, groups, and organizations to adapt to uncertainty and cope with adversity. Despite growing scientific interest, existing literature remains fragmented, with diverse theoretical perspectives and methodological approaches. Addressing this gap, the dissertation combines two systematic literature reviews, topic modeling techniques, and a quantitative meta-analysis to develop a comprehensive understanding of resilience and identify common factors connecting both contexts.The first study examines resilience in consumption through the analysis of 247 academic articles published over the last 25 years. Using machine learning and natural language processing, twelve major themes were identified and classified into micro, meso, and macro levels, following Bronfenbrenner’s (1994) ecological model. At the micro level, resilience relates to gambling, smoking, alcohol consumption, eating behaviors, and physical activity, functioning as a protective mechanism against unhealthy consumption by mitigating stress, anxiety, depression, and psychological distress. At the meso level, social support, interpersonal relationships, and social networks strengthen adaptive responses. At the macro level, resilience is associated with societal and economic issues, including crises, panic buying, food supply chain resilience, sustainable tourism, and corporate social responsibility. Findings reveal a reciprocal relationship between resilience and consumption, as harmful consumption may provide temporary emotional relief while increasing long-term vulnerability.The second study investigates workplace resilience through a systematic analysis of 2,699 academic articles published over the last 35 years. Topic modeling identified thirteen themes, categorized into external, macro, meso, and micro levels. Particular attention was given to the antecedents and enhancing factors of resilience. Findings highlight its importance in demanding professional environments, particularly healthcare, education, and small and medium-sized enterprises. Social support, transformational leadership, training, emotional regulation, and skill development emerge as essential protective mechanisms strengthening individual, team, and organizational resilience. These factors contribute to employee engagement, well-being, job satisfaction, and improved organizational performance. Thus, workplace resilience is understood as both an individual capacity and a collective, systemic process.The third study extends the research through a quantitative meta-analysis synthesizing empirical evidence on the antecedents and consequences of resilience in consumption. It examines how stressors and protective resources influence resilience and how resilience subsequently affects consumption outcomes, particularly maladaptive behaviors such as alcohol consumption, unhealthy eating, smoking, and problematic internet use. By estimating effect sizes and examining moderators, the study evaluates how resilience promotes healthier consumer responses to adversity.Overall, this dissertation contributes theoretically, practically, and socially by conceptualizing resilience as a dynamic, multidimensional, and multilevel process shaped by individual, interpersonal, social, organizational, and systemic factors. It advances understanding of the conditions under which resilience operates as a protective mechanism or produces ambivalent outcomes, providing directions for future research and practical implications for developing more adaptive and sustainable systems.
περισσότερα