Περίληψη
Ο εγγραμματισμός υγείας των δασκάλων αποτελεί ένα θέμα, που έχει απασχολήσει ευρέως την επιστημονική κοινότητα καθώς η μετουσίωση των περί υγείας γνώσεων των δασκάλων τόσο σε διδακτική πρακτική εγγραμματισμού υγείας σε μαθητές όσο και η αυτοβελτίωση σε ζητήματα γνώσεων περί της υγείας, αποτελούν ιδιαίτερα σημαντικές προς διερεύνηση παραμέτρους. Μάλιστα, ο εγγραμματισμός υγείας των δασκάλων δύναται να συνδεθεί και με λοιπές εξαιρετικά σημαντικές παραμέτρους, όπως είναι η ψυχική υγεία τόσο των ιδίων όσο και των μαθητών τους. Τέλος, ένας καλά κατηρτισμένος δάσκαλος στα ζητήματα υγείας μπορεί να αποτελέσει συνδημιουργό προγραμμάτων πρόληψης και θεραπείας περιστατικών, που σχετίζονται με την υγεία των μαθητών στο σχολικό περιβάλλον. Για τους ανωτέρω λόγους καθίσταται σημαντική η διερεύνηση του βαθμού επάρκειας γνώσεων των δασκάλων στα ζητήματα υγείας και στην ανά χείρας μελέτη. Αμιγής σκοπός της ανά χείρας μελέτης είναι η διερεύνηση στην ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα και δη στα σχολε ...
Ο εγγραμματισμός υγείας των δασκάλων αποτελεί ένα θέμα, που έχει απασχολήσει ευρέως την επιστημονική κοινότητα καθώς η μετουσίωση των περί υγείας γνώσεων των δασκάλων τόσο σε διδακτική πρακτική εγγραμματισμού υγείας σε μαθητές όσο και η αυτοβελτίωση σε ζητήματα γνώσεων περί της υγείας, αποτελούν ιδιαίτερα σημαντικές προς διερεύνηση παραμέτρους. Μάλιστα, ο εγγραμματισμός υγείας των δασκάλων δύναται να συνδεθεί και με λοιπές εξαιρετικά σημαντικές παραμέτρους, όπως είναι η ψυχική υγεία τόσο των ιδίων όσο και των μαθητών τους. Τέλος, ένας καλά κατηρτισμένος δάσκαλος στα ζητήματα υγείας μπορεί να αποτελέσει συνδημιουργό προγραμμάτων πρόληψης και θεραπείας περιστατικών, που σχετίζονται με την υγεία των μαθητών στο σχολικό περιβάλλον. Για τους ανωτέρω λόγους καθίσταται σημαντική η διερεύνηση του βαθμού επάρκειας γνώσεων των δασκάλων στα ζητήματα υγείας και στην ανά χείρας μελέτη. Αμιγής σκοπός της ανά χείρας μελέτης είναι η διερεύνηση στην ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα και δη στα σχολεία της Α΄βάθμιας Εκπαίδευσης του βαθμού εγγραμματισμού υγείας των δασκάλων. Εν παραλλήλω ως σκοπός της ανά χείρας μελέτης ετέθη η διερεύνηση των βασικών πηγών εκ των οποίων προκύπτει ο εγγραμματισμός υγείας των δασκάλων. Τέλος στην ανά χείρας μελέτη συνεξετάστηκε μαζί με τα ανωτέρω και το κατά πόσο διαφοροποιήθηκε ο βαθμός εγγραμματισμού υγείας των δασκάλων με γνώμονα τα δημογραφικά τους χαρακτηριστικά. Η μέθοδος έρευνας, που χρησιμοποιήθηκε για τη διερεύνηση του ζητούμενου της ανά χείρας μελέτης ήταν ποσοτική με ηλεκτρονική διανομή ερωτηματολογίου μέσω Google Forms. Το τελικό ερευνητικό εργαλείο αποτελεί μετάφραση στην ελληνική γλώσσα του Health Literacy Questionnaire (HLQ), που στην τελική του μορφή περιλάμβανε ερωτήσεις αναφορικά με τα κοινωνικοδημογραφικά στοιχεία των συμμετεχόντων και δηλώσεις αναφορικά με τις ερευνώμενες διαστάσεις. Η δομική εγκυρότητα του ερευνητικού εργαλείου HLQ στην ελληνική γλώσσα ελέγχθηκε μέσω Επιβεβαιωτικής Παραγοντικής Ανάλυσης (CFA). Τα αποτελέσματα της CFA επιβεβαίωσαν την αρχική δομή των παραγόντων του ερωτηματολογίου, με τους δείκτες προσαρμογής του μοντέλου στα δεδομένα να κυμαίνονται σε εξαιρετικά ικανοποιητικά επίπεδα (RMSEA=0,070, CFI=0,960 και TLI=0,958). Παράλληλα, ο έλεγχος της αξιοπιστίας μέσω του δείκτη Cronbach’s α ανέδειξε υψηλή εσωτερική συνέπεια για όλες τις υπό μελέτη διαστάσεις, τεκμηριώνοντας την καταλληλόλητα του εργαλείου για τον πληθυσμό των Ελλήνων εκπαιδευτικών. Το δείγμα των δασκάλων, που συμμετείχαν στην εν λόγω ερευνητική διαδικασία, ήταν 998 άτομα. Διενεργήθηκαν περιγραφικές αναλύσεις αναφορικά με τα κοινωνικοδημογραφικά στοιχεία των συμμετεχόντων και επαγωγικές αναλύσεις στο κυρίως σώμα των ερωτήσεων του ερευνητικού εργαλείου. Η συνολική εικόνα περί του εγγραμματισμού υγείας, που αποτυπώνεται στις αναλύσεις των απαντήσεων των συμμετεχόντων, δεικνύει έναν εξαιρετικά ικανοποιητικό συνολικό βαθμό εγγραμματισμού υγείας στους δασκάλους στην ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα. Συγκεκριμένα με ελάχιστη τιμή το 1 και μέγιστη τιμή το 5, η Μέση Τιμή του συνολικού επιπέδου εγγραμματισμού υγείας (Μ.Τ.) ήταν 4,32 ενώ η Τυπική Απόκλιση (Τ.Α.) ήταν 0,20. Την ίδια στιγμή εξαιρετικά υψηλό ήταν το επίπεδο εγγραμματισμού υγείας στο σύνολο των διαστάσεων, που συνεξετάστηκαν. Ειδικότερα η πιο χαμηλή Μέση Τιμή (Μ.Τ.) 4,10 συνδέθηκε με τη διάσταση της κοινωνικής υποστήριξης για την υγεία. Την ίδια στιγμή η Τυπική Απόκλιση (Τ.Α.) στην εν λόγω διάσταση ήταν 0,28. Η πιο υψηλή Μέση Τιμή (Μ.Τ.) 4,69 συνδέθηκε με τη διάσταση της εστίασης σε θέματα υγείας. Την ίδια στιγμή η Τυπική Απόκλιση (Τ.Α.) στην εν λόγω διάσταση ήταν 0,08. Αναφορικά με το ερευνητικό ερώτημα, που τέθηκε και εξέταζε τις βασικές πηγές εγγραμματισμού υγείας των δασκάλων από την έρευνα, που υλοποιήθηκε αποδείχθηκε πως υπάρχει μια ευρεία διασπορά. Συγκεκριμένα οι συμμετέχοντες στην παρούσα έρευνα απάντησαν πως και λαμβάνουν και εμπιστεύονται τις ιατρικές πληροφορίες από: α) επαγγελματίες υγείας (Μ.Τ. = 4,28 & Τ.Α. = 0,95), β) τον ίδιο τους τον εαυτό και την ικανότητά τους να συλλέγουν και να επεξεργάζονται ιατρικές πληροφορίες από διάφορες πηγές (Μ.Τ. = 4,53 & Τ.Α. = 0,65), γ) ανθρώπους του κοινωνικού αλλά και οικογενειακού περίγυρου (Μ.Τ. = 3,73 & Τ.Α. = 0,62) και τέλος δ) συγγενικά πρόσωπα που εργάζονται στο χώρο της υγείας συγκεκριμένα (Μ.Τ. = 4,40 & Τ.Α. = 0,55). Τέλος, τα δημογραφικά χαρακτηριστικά του δείγματος, όντως, επηρέασαν το βαθμό εγγραμματισμού υγείας αλλά όχι το σύνολο αυτών σε βαθμό στατιστικά σημαντικό. Ειδικότερα, το φύλο επέδρασε σε βαθμό στατιστικά σημαντικό (p = 0,018) αποκλειστικά στη διάσταση της υποστήριξης από επαγγελματίες υγείας (Μ.Τ. ανδρών = 4,05 & Τ.Α. ανδρών = 0,94 αλλά και Μ.Τ. γυναικών = 4,19 & Τ.Α. γυναικών = 0,89). Το εκπαιδευτικό επίπεδο επέδρασε στατιστικά σημαντικά (p = <0,001) στο σύνολο των διαστάσεων του ερωτηματολογίου με τη Μ.Τ. να είναι 4,32 & την Τ.Α. να είναι 0,55. Η ηλικία επέδρασε στατιστικά σημαντικά (p = <0,001) στο σύνολο των διαστάσεων του ερωτηματολογίου με τη Μ.Τ. να είναι 4,32 & την Τ.Α. να είναι 0,63. Το μηνιαίο οικογενειακό εισόδημα επέδρασε στατιστικά σημαντικά (p = <0,001) στο σύνολο των διαστάσεων του ερωτηματολογίου με μοναδική εξαίρεση τη διάσταση της κοινωνικής υποστήριξης p = 0,066) με τη Μ.Τ. να είναι 4,32 & την Τ.Α. να είναι 0,64. Τέλος και τα συγγενικά πρόσωπα στο χώρο της υγείας επέδρασαν στατιστικά σημαντικά (p = <0,001) στο σύνολο των διαστάσεων του ερωτηματολογίου με τη Μ.Τ. να είναι 4,40 & την Τ.Α. να είναι 0,55. Το επίπεδο του εγγραμματισμού υγείας των δασκάλων στο δείγμα που ερευνήθηκε ήταν ιδιαίτερα ικανοποιητικό (Μ.Τ. = 4,32 & Τ.Α. = 0,20). Ωστόσο υπάρχουν και ορισμένες διαστάσεις στις οποίες οι συμμετέχοντες δεν απάντησαν με υψηλές τιμές, όπως για παράδειγμα η κατανόηση και υποστήριξη από επαγγελματίες υγείας, η σχέση με τους επαγγελματίες υγείας και η κοινωνική υποστήριξη για την υγεία. Από αυτές τις δύο σημαντικές διαπιστώσεις η πρώτη και η δεύτερη δυνητικά οφείλονται στο γεγονός πως πολλές φορές οι επαγγελματίες υγείας είναι σχετικά απρόθυμοι να αναλύσουν στον ασθενή τα δεδομένα της υγείας του ή είναι απόμακροι και ψυχροί κατά την επαφή τους με τους ασθενείς και αυτό αποθαρρύνει τους τελευταίους είτε να νιώσουν οικεία είτε να επεκτείνουν τις ερωτήσεις τους προς τους επαγγελματίες υγείας. Η τρίτη οφείλεται στο γεγονός πως αρκετοί άνθρωποι μπορεί να έχουν ένα ιδιαίτερα κλειστό έως μηδενικό κοινωνικό δίκτυο οικογένειας και φίλων και έτσι δεν δύνανται να λάβουν ικανή στήριξη εξ αυτού. Επιπρόσθετα, η διενέργεια Πολυμεταβλητής Ανάλυσης Διακύμανσης (MANOVA) επέτρεψε τη διερεύνηση της συνδυαστικής επίδρασης των κοινωνικοδημογραφικών μεταβλητών στο συνολικό προφίλ εγγραμματισμού υγείας. Η ανάλυση κατέδειξε ότι η αλληλεπίδραση παραγόντων όπως το εκπαιδευτικό επίπεδο, η ηλικία και η ύπαρξη συγγενικού προσώπου στον κλάδο της υγείας διαμορφώνει στατιστικά σημαντικές διαφοροποιήσεις στις πολυμεταβλητές μέσες τιμές των διαστάσεων του HLQ. Ωστόσο το φύλο φάνηκε πως είχε ουσιαστικά μηδενική πολυμεταβλητή επίδραση στο σύνολο του προφίλ εγγραμματισμού υγείας των συμμετεχόντων / ουσών με παράλληλα μη στατιστικά σημαντική τιμή. Τα εν λόγω ευρήματα ενισχύουν την ανάγκη για μια ολιστική ερμηνεία του εγγραμματισμού υγείας, ο οποίος δεν επηρεάζεται από μεμονωμένα χαρακτηριστικά, αλλά από το σύνθετο κοινωνικοοικονομικό προφίλ του εκπαιδευτικού.
περισσότερα
Περίληψη σε άλλη γλώσσα
Teachers' health literacy is a topic that has been widely addressed by the scientific community as the transformation of teachers' health knowledge into both health literacy teaching practice for students and self-improvement in health knowledge issues are particularly important parameters to be explored. In fact, teachers' health literacy can be linked to other extremely important parameters, such as the mental health of both themselves and their students. Finally, a well-trained teacher in health issues can be a co-creator of programmes for the prevention and treatment of health-related incidents in the school environment. For the above reasons, it becomes important to investigate the degree of teachers' proficiency in health issues in this research. The main purpose of this research is to investigate the degree of health literacy of teachers in Greek educational reality and especially in the schools of primary education. In parallel, the aim of this research is to investigate the ba ...
Teachers' health literacy is a topic that has been widely addressed by the scientific community as the transformation of teachers' health knowledge into both health literacy teaching practice for students and self-improvement in health knowledge issues are particularly important parameters to be explored. In fact, teachers' health literacy can be linked to other extremely important parameters, such as the mental health of both themselves and their students. Finally, a well-trained teacher in health issues can be a co-creator of programmes for the prevention and treatment of health-related incidents in the school environment. For the above reasons, it becomes important to investigate the degree of teachers' proficiency in health issues in this research. The main purpose of this research is to investigate the degree of health literacy of teachers in Greek educational reality and especially in the schools of primary education. In parallel, the aim of this research is to investigate the basic sources from which the health literacy of teachers is derived. Finally, the research also examined the extent to which the degree of health literacy of teachers varied according to their demographic characteristics. The research method used to investigate the research question of this research was quantitative with the electronic distribution of a questionnaire through Google Forms. The final research tool is a translation into Greek of the Health Literacy Questionnaire (HLQ), which in its final form included questions regarding the socio-demographic data of the participants and statements regarding the dimensions investigated. The structural validity of the Greek version of the HLQ research tool was examined through Confirmatory Factor Analysis (CFA). The CFA results confirmed the original factor structure of the questionnaire, with model fit to data indices reaching highly satisfactory levels (RMSEA=0,070, CFI=0,960, and TLI=0,958). Additionally, reliability testing using the Cronbach’s α index demonstrated high internal consistency across all dimensions under study, documenting the instrument's suitability for the population of Greek teachers. The sample of teachers who participated in this research process was 998 participants. Descriptive analyses were conducted regarding the socio-demographic data of the participants and inductive analyses on the main body of questions of the research instrument. Τhe overall picture of health literacy, reflected in the analyses of the participants' responses, indicates an extremely satisfactory overall level of health literacy among teachers in the Greek educational reality. Specifically, with a minimum value of 1 and a maximum value of 5, the Mean Value of the overall level of health literacy (M.V.) was 4,32 while the Standard Deviation (SD) was 0,20. At the same time, the level of health literacy was extremely high in all dimensions considered. In particular, the lowest Mean Value (M.V.) of 4,10 was associated with the dimension of social support for health. At the same time, the Standard Deviation (SD) on this dimension was 0,28. The highest Mean Value (M.V.) of 4,69 was associated with the dimension of health focus. At the same time the Standard Deviation (SD) on this dimension was 0,08. Regarding the research question, which was posed and examined the main sources of health literacy of teachers from the survey, which was implemented, it turned out that there is a wide dispersion. Specifically, participants in this survey responded that they receive and trust medical information from: a) health professionals (M.V. = 4,28 & S.D. = 0,95), b) themselves and their ability to collect and process medical information from various sources (M.V. = 4,53 & S.D. = 0,65), c) people in the community and family (M.V. = 3,73 & S.D. = 0,62) and finally d) relatives working in the health sector in particular (M.V. = 4,40 & S.D. = 0,55). Finally, the demographic characteristics of the sample did influence the degree of health literacy but not all of them to a statistically significant degree. Gender had a statistically significant effect (p = 0,018) exclusively on the dimension of support from health professionals (M.V. males = 4,05 & S.D. males = 0,94 but both M.V. women = 4,19 & S.D. women = 0.89). Educational level had a statistically significant effect (p = <0,001) on all dimensions of the questionnaire with M.V. being 4,32 & S.D. being 0,55. Age had a statistically significant effect (p = <0,001) on all dimensions of the questionnaire with the M.V. being 4,32 & the S.D. being 0,63. Monthly family income had a statistically significant effect (p = <0,001) on all dimensions of the questionnaire with the exception of social support p = 0,066) with M.V. being 4,32 & S.D. being 0,64. Finally, family members in the health sector also had a statistically significant effect (p = <0,001) on all dimensions of the questionnaire with M.V. being 4,40 & S.D. being 0,55. Τhe level of teachers' health literacy in the sample surveyed was highly satisfactory (M.V. = 4,32 & S.D. = 0,20). However, there are some dimensions on which participants did not respond with high scores, for example, understanding and support from health professionals, relationship with health professionals and social support for health. Of these two important findings, the first and second derive from the fact that many times health professionals are relatively reluctant to analyze the patient's health data or are distant and cold when interacting with patients and this discourages the latter to either feel intimate or extend their questions to health professionals. The third derives from the fact that many people may have a very closed or non-existent social network of family and friends and thus may not receive adequate support from them. Furthermore, the implementation of Multivariate Analysis of Variance (MANOVA) allowed for the investigation of the combined effect of sociodemographic variables on the overall health literacy profile. The analysis revealed that the interaction of factors such as educational level, age, and having a relative working in the healthcare sector forms statistically significant differences in the multivariate mean scores of the HLQ dimensions. However, gender appeared to have an essentially negligible multivariate effect on the overall health literacy profile of the participants, accompanied by a non‑significant statistical result. These findings reinforce the need for a holistic interpretation of health literacy, which is not influenced by isolated characteristics but by the teacher's complex socioeconomic profile.
περισσότερα