Περίληψη
Η παρούσα διδακτορική διατριβή διερευνά το επιστημολογικό πεδίο της εικαστικής χαρτογράφησης με έμφαση στη διαστημική και αστροναυτική απεικόνιση, εξετάζοντας τη φαινομενολογική μετάβαση από την επίγεια περιπλάνηση στην κοσμική εμπειρία. Υπό μια φαινομενολογική ερμηνεία η ενσώματη χωρικότητα και το σωματικά ή τεχνολογικά υποστηριζόμενο βλέμμα αναδεικνύονται σε πρωτογενή εργαλεία για τη νοηματοδότηση και τη συγκρότηση του τόπου. Η έρευνα αποσαφηνίζει πώς η δυναμική αλληλεπίδραση της άμεσα βιωματικής σωματικότητας, η οποία είναι εγγενής στην περιπατητική και κινητική πρακτική, συνομιλεί με τις νέες δυνατότητες διαμεσολαβημένης αντίληψης που προσφέρουν οι σύγχρονες τεχνολογίες χαρτογράφησης, μετατρέποντας το διαστημικό περιβάλλον από ένα αφηρημένο σιωπηλό κενό σε ένα βιωμένο, πολυαισθητηριακό και κοσμικό τοπίο.Παράλληλα, αντικείμενο μελέτης αποτελεί η διαλεκτική σχέση ανάμεσα στο χωρικά προσδιορισμένο έργο τέχνης και το περιβάλλον διερευνώντας πώς η καλλιτεχνική παρέμβαση επιδρά στη γεωγρ ...
Η παρούσα διδακτορική διατριβή διερευνά το επιστημολογικό πεδίο της εικαστικής χαρτογράφησης με έμφαση στη διαστημική και αστροναυτική απεικόνιση, εξετάζοντας τη φαινομενολογική μετάβαση από την επίγεια περιπλάνηση στην κοσμική εμπειρία. Υπό μια φαινομενολογική ερμηνεία η ενσώματη χωρικότητα και το σωματικά ή τεχνολογικά υποστηριζόμενο βλέμμα αναδεικνύονται σε πρωτογενή εργαλεία για τη νοηματοδότηση και τη συγκρότηση του τόπου. Η έρευνα αποσαφηνίζει πώς η δυναμική αλληλεπίδραση της άμεσα βιωματικής σωματικότητας, η οποία είναι εγγενής στην περιπατητική και κινητική πρακτική, συνομιλεί με τις νέες δυνατότητες διαμεσολαβημένης αντίληψης που προσφέρουν οι σύγχρονες τεχνολογίες χαρτογράφησης, μετατρέποντας το διαστημικό περιβάλλον από ένα αφηρημένο σιωπηλό κενό σε ένα βιωμένο, πολυαισθητηριακό και κοσμικό τοπίο.Παράλληλα, αντικείμενο μελέτης αποτελεί η διαλεκτική σχέση ανάμεσα στο χωρικά προσδιορισμένο έργο τέχνης και το περιβάλλον διερευνώντας πώς η καλλιτεχνική παρέμβαση επιδρά στη γεωγραφική και οντολογική ταυτότητα της τοποθεσίας, αλλά και αντίστροφα, πώς η αισθητική και εννοιολογική πρόσληψη του τόπου μετασχηματίζεται ριζικά μέσω της εικαστικής χειρονομίας. Εστιάζοντας κυρίως σε μεταπολεμικά εικαστικά έργα, μνημειακές εγκαταστάσεις και επιτελέσεις, η διατριβή ανατομεί την εξέλιξη των χαρτογραφικών πρακτικών. Με τον τρόπο αυτό, προτείνεται ένα νέο θεωρητικό παράδειγμα που χαρτογραφεί τη συναρτημένη, αμφίδρομη σχέση μεταξύ της επιστήμης, της τέχνης και της ενεργοποιημένης συνείδησης του θεατή, φωτίζοντας τη μετάβαση από την ανθρώπινη κλίμακα στο κοσμικό στερέωμα.Στο πλαίσιο αυτό, η ιστορική επιθυμία της ανθρωπότητας για εξερεύνηση και υπέρβαση των ορίων, από την εποχή των ανακαλύψεων έως τη σύγχρονη διαστημική εποχή, στην οποία το βλέμμα στρέφεται στο άπειρο του κοσμικού πεδίου, επιφέρει τη συγκρότηση μιας νέας, συμπαντικής γεωγραφίας. Η μεθοδολογική προσέγγιση της έρευνας είναι ποιοτική και ερμηνευτική, βασιζόμενη στη συστηματική ανάλυση μελετών περίπτωσης, καθώς και στην κριτική επισκόπηση έντυπων και ψηφιακών πηγών.Ως κατακλείδα της διδακτορικής διατριβής, η υπέρβαση της εργαλειακής φύσης της αστροναυτικής χαρτογράφησης επιτρέπει τη συγκρότηση ενός νέου πεδίου βιωματικής χωρικότητας. Μέσα από μια αμφίδρομη μετατόπιση, ο καλλιτέχνης οικειοποιείται την επιστημονική μεθοδολογία και ο αστροναύτης αυθόρμητα αναπτύσσει μια εικαστική ματιά. Καθώς το βλέμμα συμπράττει με την καλλιτεχνική πράξη και, αντιστοίχως, η καλλιτεχνική πράξη συνομιλεί με το επιστημονικό βλέμμα και την πρωτογενή μαρτυρία, ο ανεξερεύνητος κοσμικός χώρος μετασχηματίζεται σε έναν οικείο, ενσώματο τόπο περιπλάνησης και μετα-ανθρώπινης μνήμης. Η χωρική αυτή διεύρυνση πραγματώνεται υλικά μέσα από τη μελέτη καλλιτεχνικών πρακτικών που σχεδιάζονται για να εγκατασταθούν σε τροχιακές πλατφόρμες, να αποτυπωθούν στη σεληνιακή επιφάνεια, ή ακόμα και να αιωρούνται εκκρεμείς στο διαστημικό κενό.Επιπλέον, η έρευνα φωτίζει τις σύγχρονες πρωτοβουλίες των διαστημικών οργανισμών για τη συμπερίληψη γυναικών αστροναυτών, καθώς και ατόμων με αναπηρία, τεκμηριώνοντας ότι η συμμετοχικότητα συνεπάγεται ριζικό επαναπροσδιορισμό της χαρτογραφικής πράξης. Η θεσμική αυτή στροφή συνομιλεί οργανικά με μια παράλληλη μετατόπιση στο πεδίο της εικαστικής και λογοτεχνικής πρακτικής. Οι κυρίαρχες ιεραρχίες και το μοντέλο της αποικιοκρατικής κατάκτησης αμφισβητούνται μέσω της ανάδειξης της γυναικείας περιπλάνησης, της κριτικής χαρτογράφησης και των πολυαισθητηριακών καλλιτεχνικών παρεμβάσεων που ενσωματώνουν την αναπηρία, τη σιωπή και τη μη-λεκτική επικοινωνία. Η έμφυλη και συμπεριληπτική αυτή προσέγγιση, που εκτείνεται από την επίγεια εικαστική και δοκιμιακή χειρονομία έως την εξωατμοσφαιρική διαβίωση, εισάγει μια σχεσιοκεντρική, ενσώματη οπτική προμηνύοντας μια πολυσύνθετη νοηματοδότηση του σύμπαντος. Με τον τρόπο αυτό, η κυριαρχία αντικαθίσταται από τη φροντίδα αναδιαμορφώνοντας ριζικά την ανθρώπινη ταυτότητα και τη φαινομενολογία της ύπαρξης στο κοσμικό στερέωμα.
περισσότερα
Περίληψη σε άλλη γλώσσα
This doctoral dissertation investigates the epistemological field of visual cartography, with particular emphasis on space-related and astronautical representation, examining the phenomenological transition from terrestrial wandering to cosmic experience. From a phenomenological perspective, embodied spatiality and the gaze, whether corporeally or technologically mediated, emerge as primary instruments through which place is constituted and endowed with meaning. The research elucidates how the dynamic interaction of immediate embodied experience, inherent in walking-based and kinetic practices, engages with the new possibilities of mediated perception offered by contemporary mapping technologies. Through this interaction, the extra-atmospheric environment is transformed from an abstract and silent void into an experienced, multisensory, cosmic landscape.At the same time, the dissertation examines the dialectical relationship between site-specific art and its environment, exploring both ...
This doctoral dissertation investigates the epistemological field of visual cartography, with particular emphasis on space-related and astronautical representation, examining the phenomenological transition from terrestrial wandering to cosmic experience. From a phenomenological perspective, embodied spatiality and the gaze, whether corporeally or technologically mediated, emerge as primary instruments through which place is constituted and endowed with meaning. The research elucidates how the dynamic interaction of immediate embodied experience, inherent in walking-based and kinetic practices, engages with the new possibilities of mediated perception offered by contemporary mapping technologies. Through this interaction, the extra-atmospheric environment is transformed from an abstract and silent void into an experienced, multisensory, cosmic landscape.At the same time, the dissertation examines the dialectical relationship between site-specific art and its environment, exploring both how artistic intervention affects the geographical and ontological identity of a location and, conversely, how the aesthetic and conceptual perception of a place is radically transformed through the artistic gesture. Focusing primarily on post-war artworks, monumental land art installations, and performances, the dissertation traces and critically analyses the evolution of cartographic practices. In doing so, it proposes a new theoretical paradigm that maps the interconnected and reciprocal relationship among science, art, and the activated consciousness of the viewer, illuminating the transition from the human scale to the cosmic firmament.Within this framework, humanity’s historical desire for exploration and the transcendence of boundaries, from the age of discovery to the contemporary space age, in which the gaze is directed towards the infinity of the cosmic field, leads to the formation of a new, universal geography. The methodological approach of the research is qualitative and interpretative, drawing on the systematic analysis of case studies and the critical review of both printed and digital sources.In conclusion, the dissertation argues that moving beyond the instrumental nature of astronautical mapping enables the constitution of a new field of experiential spatiality. Through a reciprocal shift, the artist appropriates scientific methodology, while the astronaut spontaneously develops an artistic gaze. As perception collaborates with artistic practice, and as artistic practice, in turn, enters into dialogue with scientific observation and first-hand testimony, the unexplored cosmic environment is transformed into a familiar, embodied place of wandering and posthuman memory. This spatial expansion is materially realised through the study of artistic practices designed to be installed on orbital platforms, inscribed upon the lunar surface, or even suspended within the vacuum of space.Furthermore, the research sheds light on contemporary initiatives undertaken by space agencies to promote the inclusion of women astronauts and persons with disabilities, including parastronauts, demonstrating that such participation entails a radical redefinition of the cartographic act. This institutional shift enters into an organic dialogue with a parallel transformation taking place within artistic and literary practice. Dominant hierarchies and the model of colonial conquest are challenged through the foregrounding of women’s wandering, critical cartography, and multisensory artistic interventions that incorporate disability, silence, and non-verbal communication. This gender-conscious and inclusive approach, extending from terrestrial artistic and essayistic practices to extra-atmospheric habitation, introduces a relational and embodied perspective that anticipates a complex and multifaceted understanding of the universe. In this way, domination is replaced by care, radically reshaping human identity and the phenomenology of existence within the cosmic firmament.
περισσότερα