Περίληψη
Η παρούσα διδακτορική διατριβή διερευνά την αξιοποίηση της ελαιώδους ιλύος διυλιστηρίων πετρελαίου (ΕΙΔΠ), ενός επικίνδυνου και περιβαλλοντικά επιβαρυντικού βιομηχανικού αποβλήτου, ως δευτερογενούς πρώτης ύλης στην παραγωγή δομικών κεραμικών προϊόντων. Η έρευνα εντάσσεται στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας και της βιομηχανικής συμβίωσης, εξετάζοντας τη δυνατότητα διασύνδεσης της πετρελαϊκής και της κεραμικής βιομηχανίας μέσω της παραγωγικής αξιοποίησης ενός αποβλήτου ως πρόσθετου υλικού.Η ΕΙΔΠ ενσωματώθηκε σε πηλώδη πρώτη ύλη σε ποσοστά 5% και 10% κ.β., ενώ παρασκευάστηκαν και δοκίμια αναφοράς χωρίς προσθήκη αποβλήτου. Τα κεραμικά δοκίμια υποβλήθηκαν σε όπτηση στους 950 και 1050 °C και αξιολογήθηκαν ως προς τις φυσικές, μηχανικές, θερμικές, ενεργειακές και περιβαλλοντικές τους ιδιότητες. Η πειραματική διερεύνηση περιέλαβε τον προσδιορισμό της μεταβολής μάζας και όγκου, της υδατοαπορροφητικότητας, του ενεργού και ολικού πορώδους, της αντοχής σε κάμψη τριών σημείων και της θερμικής αγωγ ...
Η παρούσα διδακτορική διατριβή διερευνά την αξιοποίηση της ελαιώδους ιλύος διυλιστηρίων πετρελαίου (ΕΙΔΠ), ενός επικίνδυνου και περιβαλλοντικά επιβαρυντικού βιομηχανικού αποβλήτου, ως δευτερογενούς πρώτης ύλης στην παραγωγή δομικών κεραμικών προϊόντων. Η έρευνα εντάσσεται στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας και της βιομηχανικής συμβίωσης, εξετάζοντας τη δυνατότητα διασύνδεσης της πετρελαϊκής και της κεραμικής βιομηχανίας μέσω της παραγωγικής αξιοποίησης ενός αποβλήτου ως πρόσθετου υλικού.Η ΕΙΔΠ ενσωματώθηκε σε πηλώδη πρώτη ύλη σε ποσοστά 5% και 10% κ.β., ενώ παρασκευάστηκαν και δοκίμια αναφοράς χωρίς προσθήκη αποβλήτου. Τα κεραμικά δοκίμια υποβλήθηκαν σε όπτηση στους 950 και 1050 °C και αξιολογήθηκαν ως προς τις φυσικές, μηχανικές, θερμικές, ενεργειακές και περιβαλλοντικές τους ιδιότητες. Η πειραματική διερεύνηση περιέλαβε τον προσδιορισμό της μεταβολής μάζας και όγκου, της υδατοαπορροφητικότητας, του ενεργού και ολικού πορώδους, της αντοχής σε κάμψη τριών σημείων και της θερμικής αγωγιμότητας. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν δοκιμές εκπλυσιμότητας βαρέων μετάλλων σύμφωνα με τα πρωτόκολλα TCLP και EN 12457-2, με στόχο την αξιολόγηση της περιβαλλοντικής ασφάλειας των παραγόμενων κεραμικών.Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η επίδραση της ΕΙΔΠ εξαρτάται τόσο από το ποσοστό ενσωμάτωσης όσο και από τη θερμοκρασία όπτησης. Η προσθήκη του αποβλήτου επηρέασε το πορώδες, την υδατοαπορροφητικότητα, τη μηχανική αντοχή και τη θερμική αγωγιμότητα, χωρίς να οδηγεί σε ενιαία τάση για όλες τις συνθέσεις και τις συνθήκες επεξεργασίας. Τα δοκίμια με ΕΙΔΠ διατήρησαν λειτουργικά αποδεκτές ιδιότητες, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις παρουσίασαν μειωμένη θερμική αγωγιμότητα και ευνοϊκότερο ενεργειακό προφίλ.Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάλυση της ενεργειακής συμπεριφοράς κατά την όπτηση. Η κατανάλωση ενέργειας ποσοτικοποιήθηκε σε διακριτά θερμοκρασιακά στάδια και συσχετίστηκε με τους θερμικούς μετασχηματισμούς της αργιλικής μήτρας και του οργανικού κλάσματος της ΕΙΔΠ. Η ενεργειακή αξιολόγηση έδειξε ότι η προσθήκη 5% κ.β. ΕΙΔΠ παρουσίασε το ευνοϊκότερο ενεργειακό προφίλ στους 1050 °C, με μείωση της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας σε σύγκριση με τα δοκίμια αναφοράς. Αντίθετα, η προσθήκη 10% κ.β. δεν επέφερε αντίστοιχη βελτίωση, γεγονός που καταδεικνύει μη γραμμική αλληλεπίδραση μεταξύ της περιεκτικότητας σε απόβλητο και της θερμοκρασίας όπτησης.Η περιβαλλοντική αξιολόγηση κατέδειξε ότι η συμπεριφορά εκχύλισης επηρεάζεται σημαντικά από το εφαρμοζόμενο πρωτόκολλο, τη χημική φύση του εκχυλιστικού μέσου, τη σύσταση του κεραμικού σώματος και τη θερμοκρασία όπτησης. Τα αποτελέσματα των δοκιμών TCLP και EN 12457-2 επιβεβαίωσαν τη δυνατότητα της κεραμικής μήτρας να περιορίζει την κινητικότητα αρκετών δυνητικά τοξικών στοιχείων, χωρίς ωστόσο να παρατηρείται ομοιόμορφη συμπεριφορά για όλα τα μέταλλα και όλες τις συνθέσεις.Συνολικά, η διατριβή τεκμηριώνει τη δυνατότητα αξιοποίησης της ΕΙΔΠ ως δευτερογενούς υλικού στην κεραμική παραγωγή, υπό ελεγχόμενες συνθήκες σύνθεσης και όπτησης. Η προτεινόμενη προσέγγιση συμβάλλει στην υποκατάσταση μέρους της φυσικής αργιλικής πρώτης ύλης, στην παραγωγική αξιοποίηση ενός επικίνδυνου αποβλήτου και στη διερεύνηση της ενεργειακής του συνεισφοράς κατά την όπτηση. Τα ευρήματα υποστηρίζουν την ανάπτυξη ενός μοντέλου βιομηχανικής συμβίωσης μεταξύ διυλιστηρίων πετρελαίου και κεραμικών βιομηχανιών, ενώ συνδέονται με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης 3, 6, 7, 8, 9, 11, 12 και 13.Η μετάβαση σε βιομηχανική κλίμακα προϋποθέτει περαιτέρω πιλοτικές δοκιμές, προσαρμογή των συνθηκών σχεδιασμού και λειτουργίας των κλιβάνων, αξιολόγηση των αέριων εκπομπών και διερεύνηση ευρύτερου εύρους συνθέσεων και θερμοκρασιών. Ωστόσο, τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας παρέχουν τεκμηριωμένη βάση για τη μελλοντική ανάπτυξη βιώσιμων και κυκλικών εφαρμογών αξιοποίησης της ΕΙΔΠ στην κεραμική βιομηχανία.
περισσότερα
Περίληψη σε άλλη γλώσσα
This doctoral dissertation investigates the valorization of refinery oily sludge (ROS), a hazardous and environmentally burdensome industrial waste, as a secondary raw material in the production of structural ceramic products. The research is situated within the frameworks of the circular economy and industrial symbiosis and examines the potential integration of the petroleum refining and ceramic industries through the productive use of an industrial waste stream as an additive material.ROS was incorporated into a clayey raw material at proportions of 5 and 10 wt.%, while reference specimens without waste addition were also produced. The ceramic specimens were fired at 950 and 1050 °C and evaluated in terms of their physical, mechanical, thermal, energy-related, and environmental properties. The experimental investigation included the determination of mass and volume changes, water absorption, apparent and total porosity, three-point flexural strength, and thermal conductivity. In para ...
This doctoral dissertation investigates the valorization of refinery oily sludge (ROS), a hazardous and environmentally burdensome industrial waste, as a secondary raw material in the production of structural ceramic products. The research is situated within the frameworks of the circular economy and industrial symbiosis and examines the potential integration of the petroleum refining and ceramic industries through the productive use of an industrial waste stream as an additive material.ROS was incorporated into a clayey raw material at proportions of 5 and 10 wt.%, while reference specimens without waste addition were also produced. The ceramic specimens were fired at 950 and 1050 °C and evaluated in terms of their physical, mechanical, thermal, energy-related, and environmental properties. The experimental investigation included the determination of mass and volume changes, water absorption, apparent and total porosity, three-point flexural strength, and thermal conductivity. In parallel, heavy-metal leaching tests were performed according to the TCLP and EN 12457-2 protocols to assess the environmental safety of the produced ceramic materials.The results demonstrated that the effect of ROS depends on both its incorporation ratio and the firing temperature. Waste addition affected the porosity, water absorption, mechanical strength, and thermal conductivity of the specimens, although no uniform trend was observed across all compositions and processing conditions. The ROS-containing specimens retained functionally acceptable properties, while certain formulations exhibited lower thermal conductivity and a more favourable energy profile.Particular emphasis was placed on analysing energy behaviour during firing. Energy consumption was quantified over discrete temperature intervals and correlated with the thermal transformations of the clay matrix and the organic fraction of ROS. The energy assessment showed that the addition of 5 wt.% ROS produced the most favourable energy profile at 1050 °C, resulting in lower total energy consumption than that of the reference specimens. In contrast, the incorporation of 10 wt.% ROS did not provide a corresponding improvement, indicating a non-linear interaction between waste content and firing temperature.The environmental assessment demonstrated that leaching behaviour was strongly affected by the applied protocol, the physicochemical characteristics of the leaching medium, the composition of the ceramic body, and the firing temperature. The TCLP and EN 12457-2 results confirmed the capacity of the ceramic matrix to restrict the mobility of several potentially toxic elements, although no uniform behaviour was observed for all metals and formulations.Overall, the dissertation substantiates the potential use of ROS as a secondary material in ceramic production under controlled compositional and firing conditions. The proposed approach contributes to the partial substitution of natural clay resources, the productive valorization of a hazardous waste stream, and the assessment of its potential energy contribution during firing. The findings support the development of an industrial symbiosis model between petroleum refineries and ceramic industries and are associated with Sustainable Development Goals 3, 6, 7, 8, 9, 11, 12, and 13.The transition to industrial-scale application requires further pilot-scale trials, adaptation of kiln design and operating conditions, assessment of atmospheric emissions, and investigation of a broader range of compositions and firing temperatures. Nevertheless, the findings of the present research provide a scientifically documented basis for the future development of sustainable and circular applications for ROS valorization in the ceramic industry.
περισσότερα