Περίληψη
Στην παρούσα διατριβή διερευνήθηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα, η παρουσία και κατανομή μεταξύ αέριας και σωματιδιακής φάσης των πολυχλωριωμένων αλκανίων (PCAs), μικρής (PCAs-C10-13) και μεσαίας αλυσίδας (PCAs-C14-17), στην ατμόσφαιρα της Αθήνας, κατά την περίοδο 2020-2021. Ταυτόχρονα, πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά στην Ευρώπη προσδιορισμός των ενώσεων αυτών στο αναπνεύσιμο σωματιδιακό κλάσμα PM2.5, καλύπτοντας σημαντικά κενά της διεθνούς βιβλιογραφίας. Για την ταυτοποίηση και τον ποσοτικό προσδιορισμό των ΣPCAs-C10-13 και ΣPCAs-C14-17, αναπτύχθηκαν και βελτιστοποιήθηκαν δυο διαφορετικές μέθοδοι (GC-MS/MS και UPLC/ESI-MS), οι οποίες εφαρμόσθηκαν στα δείγματα αέριας φάσης, TSP, και PM2.5 της ατμόσφαιρας. Λόγω του υψηλού θορύβου της πρώτης μεθόδου, τα αποτελέσματα που παρουσιάζονται στην παρούσα διατριβή, λήφθηκαν με τη χρήση UPLC/ESI-MS. Οι συγκεντρώσεις των ΣPCAs κυμάνθηκαν μεταξύ 1.46-43.6 ng m-3 στην αέρια φάση, 5.83-40.3 ng m-3 στα TSP, και 2.01-32.01 ng m-3 στα PM2.5. Οι συγκεντρώ ...
Στην παρούσα διατριβή διερευνήθηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα, η παρουσία και κατανομή μεταξύ αέριας και σωματιδιακής φάσης των πολυχλωριωμένων αλκανίων (PCAs), μικρής (PCAs-C10-13) και μεσαίας αλυσίδας (PCAs-C14-17), στην ατμόσφαιρα της Αθήνας, κατά την περίοδο 2020-2021. Ταυτόχρονα, πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά στην Ευρώπη προσδιορισμός των ενώσεων αυτών στο αναπνεύσιμο σωματιδιακό κλάσμα PM2.5, καλύπτοντας σημαντικά κενά της διεθνούς βιβλιογραφίας. Για την ταυτοποίηση και τον ποσοτικό προσδιορισμό των ΣPCAs-C10-13 και ΣPCAs-C14-17, αναπτύχθηκαν και βελτιστοποιήθηκαν δυο διαφορετικές μέθοδοι (GC-MS/MS και UPLC/ESI-MS), οι οποίες εφαρμόσθηκαν στα δείγματα αέριας φάσης, TSP, και PM2.5 της ατμόσφαιρας. Λόγω του υψηλού θορύβου της πρώτης μεθόδου, τα αποτελέσματα που παρουσιάζονται στην παρούσα διατριβή, λήφθηκαν με τη χρήση UPLC/ESI-MS. Οι συγκεντρώσεις των ΣPCAs κυμάνθηκαν μεταξύ 1.46-43.6 ng m-3 στην αέρια φάση, 5.83-40.3 ng m-3 στα TSP, και 2.01-32.01 ng m-3 στα PM2.5. Οι συγκεντρώσεις που προσδιορίστηκαν στην Αθήνα βρέθηκαν εντός του εύρους των τιμών που έχουν δημοσιευθεί για άλλες ευρωπαϊκές πόλεις. Παρατηρήθηκε σημαντική εποχιακή διακύμανση στην αέρια φάση, ενώ στα PM2.5 εντονότερη ήταν η διακύμανση για τα ΣPCAs-C10-13, λόγω της μεγαλύτερης πτητικότητάς τους. Η θερμοκρασία και η σχετική υγρασία, πιθανότατα επιδρούν στην εποχιακή διακύμανση και την κατανομή των ενώσεων. Επιπλέον, επικρατέστερα ομόλογα άνθρακα αναδείχθηκαν και στους τρεις τύπους δειγμάτων, τα PCA-C10 και PCA-C14, από τα ΣPCAs-C10-13 και ΣPCAs-C14-17, αντίστοιχα. Τα αποτελέσματα αυτά, υποδηλώνουν ότι τα ΣPCAs-C10-13 πιθανότατα επηρεάζονται περισσότερο από την εποχιακή διακύμανση των κλιματικών συνθηκών, ενώ τα ΣPCAs-C14-17 τείνουν να παραμένουν σταθερά και δεσμευμένα στη σωματιδιακή φάση κατά τη διάρκεια του έτους. Επίσης, τα διαφορετικά προφίλ αφθονίας των ομόλογων μεταξύ των εποχών, υποδεικνύουν ότι κατά την ψυχρή περίοδο οι συναφείς ενώσεις στον αέρα, επηρεάζονται ταυτόχρονα από τοπικές πηγές και από την περιφερειακή τους μεταφορά από απομακρυσμένες περιοχές. Παράλληλα, η διερεύνηση της αέριας/σωματιδιακής κατανομής έδειξε γραμμικές συσχετίσεις μεταξύ του συντελεστή κατανομής (logKp) και της τάσης ατμών υπόψυχρου υγρού (logPL°), καθώς και του συντελεστή οκτανόλης-αέρα (logKOA). Στη συνέχεια, έγινε εφαρμογή θεωρητικών μοντέλων J-P, H-B και L-M-Y, που περιγράφουν μηχανισμούς προσρόφησης, απορρόφησης και συνθήκες σταθερής κατάστασης, για τη διερεύνηση της κατανομής και των κύριων μηχανισμών που την καθορίζουν. Τα αποτελέσματα της θερμής περιόδου φαίνεται ότι μπορούν να ερμηνευτούν από τα μοντέλα για όλα τα ομόλογα των ΣPCAs. Ωστόσο, την ψυχρή περίοδο παρατηρήθηκαν αποκλίσεις μεταξύ των πειραματικά προσδιορισμένων και των θεωρητικά προβλεπόμενων κλασμάτων σωματιδιακής φάσης για τα ομόλογα των ΣPCAs-C10-13, που υποδηλώνουν πρόσθετες αβεβαιότητες και την επίδραση μηχανισμών πέραν της θερμοδυναμικής ισορροπίας. Επιπρόσθετα, η συνδυαστική εφαρμογή διαγνωστικών λόγων, προφίλ σχετικής αφθονίας, συσχετίσεων με μετεωρολογικές παραμέτρους, και του μοντέλου Positive Matrix Factorization (PMF), έδειξε ότι οι κύριες πηγές των ΣPCAs στην ατμόσφαιρα περιλαμβάνουν τοπικές εκπομπές, μεταφορά μεγάλης κλίμακας και επαναιώρηση εδαφικής και οδικής σκόνης. Η αξιολόγηση της έκθεσης μέσω της εισπνοής έδειξε ότι ο κίνδυνος για τα βρέφη, τα παιδιά, τους ενήλικες και τους ηλικιωμένους είναι χαμηλός. Συνολικά, η παρούσα μελέτη συνεισφέρει με νέα δεδομένα για την παρουσία, την κατανομή και τις πηγές των ΣPCAs στην ατμόσφαιρα, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην κατανόηση της περιβαλλοντικής τους συμπεριφοράς και στην υποστήριξη στρατηγικών παρακολούθησης και διαχείρισης στο πλαίσιο της δημόσιας υγείας και της περιβαλλοντικής πολιτικής.
περισσότερα
Περίληψη σε άλλη γλώσσα
In the present doctoral thesis, the occurrence of polychlorinated alkanes (PCAs), including short-chain (PCAs-C10-13) and medium-chain (PCAs-C14-17) compounds, was investigated for the first time in the atmosphere of Athens, Greece, during 2020-2021. Additionally, measurements of these compounds in the fine particulate fraction (PM2.5) were conducted for the first time in Europe, addressing significant gaps in the existing literature. Two analytical methods (GC-MS/MS and UPLC/ESI-MS), were developed and optimized for the identification and quantification of ΣPCAs-C10-13 and ΣPCAs-C14-17 in gas-phase, total suspended particulate matter (TSP), and PM2.5 atmospheric samples. Due to the high background noise and limitations in correcting results for chlorination degree when using GC-MS/MS, the results presented in this study are based on UPLC/ESI-MS. ΣPCAs concentrations ranged from 1.46 to 43.6 ng m⁻³ in the gas phase, 5.83 to 40.3 ng m⁻³ in TSP, and 2.01 to 32.01 ng m⁻³ in PM2.5, falling ...
In the present doctoral thesis, the occurrence of polychlorinated alkanes (PCAs), including short-chain (PCAs-C10-13) and medium-chain (PCAs-C14-17) compounds, was investigated for the first time in the atmosphere of Athens, Greece, during 2020-2021. Additionally, measurements of these compounds in the fine particulate fraction (PM2.5) were conducted for the first time in Europe, addressing significant gaps in the existing literature. Two analytical methods (GC-MS/MS and UPLC/ESI-MS), were developed and optimized for the identification and quantification of ΣPCAs-C10-13 and ΣPCAs-C14-17 in gas-phase, total suspended particulate matter (TSP), and PM2.5 atmospheric samples. Due to the high background noise and limitations in correcting results for chlorination degree when using GC-MS/MS, the results presented in this study are based on UPLC/ESI-MS. ΣPCAs concentrations ranged from 1.46 to 43.6 ng m⁻³ in the gas phase, 5.83 to 40.3 ng m⁻³ in TSP, and 2.01 to 32.01 ng m⁻³ in PM2.5, falling within ranges reported for other European cities. Significant seasonal variations were observed for both ΣPCAs-C10-13 and ΣPCAs-C14-17 in the gas phase, while in PM2.5, variability was more pronounced for ΣPCAs-C10-13, likely due to their higher volatility. Temperature and relative humidity appeared to influence their seasonal variation and distribution. PCA-C10 and PCA-C14 were the predominant homologues across all sample types, representing ΣPCAs-C10-13 and ΣPCAs-C14-17, respectively. The findings suggest that ΣPCAs-C10-13 are more strongly affected by seasonal climatic conditions, whereas ΣPCAs-C14-17 exhibit greater stability and a tendency to remain associated with the particulate phase. Furthermore, seasonal differences in homologue group profiles, also suggest the influence of both local emissions and regional atmospheric transport, particularly during the cold period. Gas/particle partitioning analysis revealed linear relationships between the partition coefficient (logKp) and both the subcooled liquid vapor pressure (logPL°) and the octanol-air partition coefficient (logKOA), for ΣPCAs-C10-13 during both sampling seasons. A theoretical prediction of gas/particle partitioning was made based on models J-P, H-B and L-M-Y, which describe adsorption, absorption mechanisms and steady-state conditions, respectively. The results of the warm period seem to be well described by the models for all ΣPCAs homologues. However, deviations between the experimentally determined and theoretically predicted particle phase fractions for the ΣPCAs-C10-13 homologues were observed during the cold period, suggesting the possible influence of additional mechanisms beyond thermodynamic equilibrium. Moreover, the combined application of diagnostic ratios, homologue profiles, correlations with meteorological parameters, and Positive Matrix Factorization (PMF) analysis indicated local emissions, long-range atmospheric transport, and soil/road dust resuspension as the main potential sources of atmospheric ΣPCAs. In addition, inhalation exposure assessment showed low exposure levels across different population groups. Nevertheless, the findings highlight the need of further investigation of total human exposure to persistent organic pollutants. Overall, this study provides novel insights into the atmospheric occurrence, distribution, partitioning and sources of ΣPCAs, contributing to a better understanding of their environmental behavior, and supporting future monitoring and management strategies for environmental policy and public health.
περισσότερα