Περίληψη
Η χρήση γεωργικών φαρμάκων (γ.φ.) παραμένει μια ευρέως διαδομένη πρακτική στη σύγχρονη γεωργία, καθώς συμβάλλει καθοριστικά στην αύξηση της γεωργικής παραγωγής και στη διασφάλιση της ποιότητας των καλλιεργειών, παρά τις τεκμηριωμένα αρνητικές επιδράσεις τους σε οργανισμούς μη-στόχους. Σήμερα η εκτίμηση της τοξικότητας των γ.φ. στους μικροοργανισμούς του εδάφους βασίζεται σε μια πειραματική δοκιμή (OECD 216), η οποία συχνά αποτυγχάνει να ανιχνεύσει οικολογικά σημαντικές μικροβιακές αποκρίσεις. Πρόσφατες μελέτες πρότειναν ένα νέο πλαίσιο εκτίμησης της επικινδυνότητας των γ.φ. στους μικροοργανισμούς του εδάφους το οποίο περιλαμβάνει πολλαπλές βαθμίδες ανάλυσης (tiered approach) χρησιμοποιώντας ως δείκτες τους νιτρωδοποιητικούς μικροοργανισμούς (AOM), μια ιδιαίτερα σημαντική λειτουργική ομάδα μικροοργανισμών του εδάφους.Η παρούσα διδακτορική διατριβή χρησιμοποίησε ως σημείο εκκίνησης την παραπάνω προσέγγιση, και παρέχει δεδομένα για τη διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου διαβαθμισμένου πλαισίου ...
Η χρήση γεωργικών φαρμάκων (γ.φ.) παραμένει μια ευρέως διαδομένη πρακτική στη σύγχρονη γεωργία, καθώς συμβάλλει καθοριστικά στην αύξηση της γεωργικής παραγωγής και στη διασφάλιση της ποιότητας των καλλιεργειών, παρά τις τεκμηριωμένα αρνητικές επιδράσεις τους σε οργανισμούς μη-στόχους. Σήμερα η εκτίμηση της τοξικότητας των γ.φ. στους μικροοργανισμούς του εδάφους βασίζεται σε μια πειραματική δοκιμή (OECD 216), η οποία συχνά αποτυγχάνει να ανιχνεύσει οικολογικά σημαντικές μικροβιακές αποκρίσεις. Πρόσφατες μελέτες πρότειναν ένα νέο πλαίσιο εκτίμησης της επικινδυνότητας των γ.φ. στους μικροοργανισμούς του εδάφους το οποίο περιλαμβάνει πολλαπλές βαθμίδες ανάλυσης (tiered approach) χρησιμοποιώντας ως δείκτες τους νιτρωδοποιητικούς μικροοργανισμούς (AOM), μια ιδιαίτερα σημαντική λειτουργική ομάδα μικροοργανισμών του εδάφους.Η παρούσα διδακτορική διατριβή χρησιμοποίησε ως σημείο εκκίνησης την παραπάνω προσέγγιση, και παρέχει δεδομένα για τη διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου διαβαθμισμένου πλαισίου για την αξιολόγηση της τοξικότητας των γ.φ. στους μικροοργανισμούς του εδάφους, με τους AOM να αποτελούν ευαίσθητους λειτουργικούς βιοδείκτες. Αρχικά, διαμορφώθηκαν και αξιολογήθηκαν δοκιμές in vitro με αξενικές υγρές καλλιέργειες μεμονωμένων στελεχών AOM και των λειτουργικά συνδεδεμένων με αυτά νιτρικοποιητικών βακτηρίων (NOB) ως πρώτο επίπεδο εκτίμησης της τοξικότητας των γ.φ. (Tier I). Συγκεκριμένα, στο Κεφάλαιο 2, αξιολογήθηκε η τοξικότητα δέκα γ.φ., τα οποία ανήκουν στις κύριες κατηγορίες γ.φ. (εντομοκτόνα, μυκητοκτόνα, ζιζανιοκτόνα), σε ένα ευρύ φάσμα νιτρωδοποιητικών βακτηρίων (AOB) και αρχαίων (AOA) και NOB, αντιπροσωπευτικών των κύριων εδαφικών ταξινομικών ομάδων, σε in vitro δοκιμές ενός είδους. Οι τιμές τοξικότητας, εκφραζόμενες ως η συγκέντρωση που προκαλεί το 50% της μέγιστης επίδρασης (EC50) υπολογίστηκαν για κάθε συνδυασμό στελέχους x γεωργικού φαρμάκου. Τα Nitrosotalea sinensis, Nitrosospira briensis και Nitrobacter laanbroekii αναδείχθηκαν ως τα πλέον ευαίσθητα στελέχη μεταξύ των AOA, AOB και NOB, αντίστοιχα. Τα μυκητοκτόνα και τα εντομοκτόνα εμφάνισαν μεγαλύτερη τοξικότητα στους AOM συγκριτικά με τα NOB, ενώ τα ζιζανιοκτόνα παρουσίασαν ευρύ φάσμα τοξικότητας στο σύνολο των νιτροποιητικών μικροοργανισμών. Γενικότερα τα δεδομένα που παρουσιάζονται στο Κεφάλαιο 2 διαμορφώνουν και προτείνουν μια νέα, καινοτόμο και σύγχρονη πλατφόρμα δοκιμών, η οποία περιλαμβάνει φυλογενετικά και οικοφυσιολογικά διακριτά στελέχη νιτροποιητικών μικροοργανισμών για την αξιολόγηση της τοξικότητας γ.φ. στους μικροοργανισμούς του εδάφους, και η οποία, με τη μελλοντική προτυποποίηση της, θα μπορούσε δυνητικά να χρησιμεύσει ως δοκιμή Tier Ι στο πλαίσιο της εκτίμησης της περιβαλλοντικής επικινδυνότητας των γ.φ.Στη συνέχεια, στο Κεφάλαιο 3, πραγματοποιήθηκε μελέτη με στόχο τη σύγκριση των in vitro δοκιμών ενός είδους (Tier I) με την δοκιμή OECD 216 (Tier ΙΙ), η οποία πραγματοποιείται σε μικροκόσμους εδάφους, ως προς τη σχετική ευαισθησία τους και τον βαθμό στον οποίο παρέχουν συντηρητικές εκτιμήσεις της τοξικότητας των γ.φ. στους μικροοργανισμούς του εδάφους. Ειδικότερα αξιολογήθηκε η επιστημονική υπόθεση ότι οι in vitro δοκιμές ενός είδους αποτελούν μια πιο συντηρητική δοκιμή σε σχέση με την δοκιμή OECD 216. Για την διερεύνηση της παραπάνω υπόθεσης αξιολογήθηκε η τοξικότητα τεσσάρων γ.φ. (pyraclostrobin, metsulfuron-methyl, clopyralid και terbuthylazine) μέσω των in vitro δοκιμών στα πιο ευαίσθητα στελέχη ΑΟΜ και ΝΟΒ, όπως αυτά προέκυψαν από το Κεφάλαιο 2 (Tier Ι), καθώς και μέσω μιας τροποποιημένης εκδοχής της δοκιμής OECD 216 (Tier ΙΙ). Παράλληλα αξιολογήθηκε και η τοξικότητα των παραπάνω γ.φ. επί μιας συνθετικής μικροβιακής κοινοπραξίας (SynCom) νιτροποιητικών μικροοργανισμών ΑΟΜ και ΝΟΒ, αποτελούμενης από τα στελέχη Nitrosotalea sinensis (ΑΟΑ) and Nitrobacter laanbroekii (ΝΟΒ), ως ενδιάμεσο στάδιο αξιολόγησης μεταξύ των Tier I και Τier II. Ο σχεδιασμός αυτός οδήγησε στον υπολογισμό τιμών EC50 για τα υπό μελέτη γ.φ. στα διαφορετικά επίπεδα πειραματισμού και επέτρεψε την σύγκριση του βαθμού συντηρητικότητας των δύο επιπέδων (Tier I > Tier IΙ) στην εκτίμηση της τοξικότητας των γ.φ. Το metsulfuron-methyl παρουσίασε τη μεγαλύτερη τοξικότητα, με τις χαμηλότερες τιμές EC50 να καταγράφονται στους AOM και στην SynCom (0,03–0,04 mg L⁻¹), ενώ σημαντικά υψηλότερες τιμές EC50 παρατηρήθηκαν στο έδαφος (~56 mg kg⁻¹ ξηρού εδάφους) κατά την δοκιμή OECD 216, υπογραμμίζοντας τον ισχυρά συντηρητικό χαρακτήρα των in vitro δοκιμών ενός είδους. Η αξιολόγηση της επικινδυνότητας πραγματοποιήθηκε μέσω σύγκρισης των προβλεπόμενων συγκεντρώσεων χωρίς επιπτώσεις (PNEC) με τις προβλεπόμενες περιβαλλοντικές συγκεντρώσεις στο έδαφος (PECsoil) για τα τέσσερα γ.φ. Τα αποτελέσματα έδειξαν υψηλά, μη αποδεκτά επίπεδα κινδύνου, βάσει των in vitro δοκιμών (PNEC/PECsoil < 1) για τα pyraclostrobin, metsulfuron-methyl και terbuthylazine, τα οποία δεν επιβεβαιώθηκαν κατά την δοκιμή OECD 216, γεγονός που επαλήθευσε την αρχική ερευνητική μας υπόθεση. Συνολικά, τα αποτελέσματα του Κεφαλαίου 3 ενισχύουν την υπόθεση ότι οι in vitro δοκιμές ενός είδους με επιλεγμένα εδαφικά στελέχη AOM και NOB μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε επίπεδο Tier I, δρώντας συμπληρωματικά της δοκιμής OECD 216, η οποία σε μια τροποποιημένη εκδοχή δόσης-απόκρισης μπορεί να αποτελέσει δοκιμή Tier IΙ. Ο παραπάνω συνδυασμός αποτελεί ένα βελτιωμένο διαβαθμισμένο σχήμα εκτίμησης της επικινδυνότητας των γ.φ. στους μικροοργανισμούς του εδάφους.Στο Κεφάλαιο 4, με βάση τις προηγηθείσες in vitro δοκιμές ενός είδους, διερευνήθηκαν οι επιδράσεις των pyraclostrobin, glyphosate και metsulfuron-methyl, γ.φ. που είχαν ήδη εμφανίσει διαφορετικά επίπεδα τοξικότητας στους AOΜ στα προηγούμενα κεφάλαια. Η δοσο-εξαρτώμενη επίδραση του metsulfuron-methyl στη νιτροποίηση, οδήγησε στην περαιτέρω εστίαση της μελέτης στο Κεφαλαίο 4 στις επιδράσεις του συγκεκριμένου ζιζανιοκτόνου στην αφθονία και την ποικιλότητα των AOM, καθώς και σε ευρύτερες μικροβιακές ομάδες, όπως είναι το σύνολο των προκαρυωτικών οργανισμών και των μυκήτων. Για την μελέτη των επιδράσεων του metsulfuron-methyl εφαρμόστηκε μια ολοκληρωμένη προσέγγιση, συνδυάζοντας δεδομένα μεταταξινομικής ανάλυσης (amplicon sequencing) με καμπύλες κατανομής ευαισθησίας ειδών (species sensitivity distributions, SSDs), για τον προσδιορισμό τιμών οικοτοξικότητας (Hazard Concentration 5%) που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στην εκτίμηση της επικινδυνότητας. Το metsulfuron-methyl επέδρασε αρνητικά στους AOM και στους προκαρυωτικούς μικροοργανισμούς, ενώ οι μύκητες εμφάνισαν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα. Οι κατανομές SSDs, που βασίστηκαν αφενός σε δεδομένα in vitro δοκιμών με AOM, αφετέρου σε δεδομένα μεταταξινομικής ανάλυσης εδαφικών μικρόκοσμων, απέδωσαν τιμές HC5 ίσες με 0,001 και 0,06 mg kg⁻¹1 αντίστοιχα, επιβεβαιώνοντας τον ισχυρό συντηρητικό χαρακτήρα των in vitro δοκιμών ενός είδους. Αντίστοιχα οι κατανομές SSDs που προήλθαν από δεδομένα μεταταξινομικής ανάλυσης, απέδωσαν τιμές HC5 0,042 mg kg⁻¹ για τους προκαρυώτες, και HC5 0,1 mg kg⁻¹ για τους μύκητες. Οι υπολογισθείσες τιμές PNEC υπέδειξαν μη αποδεκτό κίνδυνο για τους AOM, μόνο στην περίπτωση που για τον υπολογισμό τους χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα από τις δοκιμές in vitro ενός είδους. Βάσει αυτών των ευρημάτων, οι SSDs θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως μια ενδιάμεση προσέγγιση μεταξύ των ιδιαίτερα συντηρητικών in vitro δοκιμών ενός είδους (Tier I) και της τροποποιημένης δοκιμής OECD 216 (Tier ΙΙ), υπό την προϋπόθεση ότι είναι διαθέσιμα δεδομένα από in vitro δοκιμές με διάφορα στελέχη ΑΟΜ. Διαφορετικά η ανάλυση των SSDs θα μπορούσε να ενσωματωθεί στη δοκιμή OΕCD 216, παρέχοντας ποσοτικά δεδομένα οικοτοξικότητας για την εκτίμηση της επικινδυνότητας των γ.φ. Για την ολοκλήρωση του διαβαθμισμένου πλαισίου εκτίμησης της επικινδυνότητας, πραγματοποιήθηκαν πειράματα σε φυτοδοχεία (Tier ΙΙ) και πειράματα αγρού (Tier ΙΙΙ). Προσδιορίστηκαν οι επιδράσεις των fludioxonil, metsulfuron-methyl και tebuconazole, γ.φ., που είχαν προηγουμένως αναφερθεί σε δοκιμές in vitro ως τοξικά για τους AOM, στην εδαφική μικροβιακή κοινότητα κατά την καλλιέργεια του σιτηρού Triticale, ύστερα από έκθεση στις μέγιστες συνιστώμενες δόσεις των γ.φ., σε (i) πειράματα θερμοκηπίου με χρήση δύο εδαφών με διαφορετικές τιμές pH (όξινο και αλκαλικό) και (ii) πείραμα αγρού. Οι AOM εμφάνισαν μειωμένη ευαισθησία στα γ.φ. και σαφείς εδαφο-εξαρτώμενες αποκρίσεις. Οι επιδράσεις των γ.φ. στις ευρύτερες μικροβιακές ομάδες ήταν έντονες μόνο στο πείραμα θερμοκηπίου στο αλκαλικό έδαφος, ενώ στο πείραμα αγρού οι μικροβιακές κοινότητες επέδειξαν μεγαλύτερη αντοχή. Σε αντίθεση με τις ελεγχόμενες εργαστηριακές δοκιμές, η τοξικότητα των εξεταζόμενων γ.φ. στους AOM ήταν λιγότερο εμφανής υπό συνθήκες θερμοκηπίου και αγρού, αντανακλώντας το πλήθος των πολλαπλών παραγόντων που επηρεάζουν την αλληλεπίδραση γ.φ. και εδαφικής μικροβιακής κοινότητας, γεγονός που επιβεβαιώνει την αποτελεσματικότητα της διαβαθμισμένης προσέγγισής μας. Τα ευρήματα αυτά ενισχύουν την ανάγκη διεξαγωγής μελετών σε ρεαλιστικές περιβαλλοντικές συνθήκες για την ακριβέστερη αξιολόγηση των επιδράσεων των γ.φ. Παρ' όλα αυτά, οι AOM αποτέλεσαν σταθερά την πιο ευαίσθητη μικροβιακή ομάδα συγκριτικά με τις ευρύτερες μικροβιακές ομάδες, υποστηρίζοντας τη δυναμική τους ως ευαίσθητοι οικοτοξικολογικοί βιοδείκτες.Συνολικά, τα ευρήματα της παρούσας διδακτορικής διατριβής επικυρώνουν ένα καινοτόμο, οικολογικά τεκμηριωμένο και διαβαθμισμένο πλαίσιο αξιολόγησης της τοξικότητας των γ.φ. στους μικροοργανισμούς του εδάφους, περιλαμβάνοντας εργαστηριακές δοκιμές in vitro ενός είδους υπό ελεγχόμενες συνθήκες, δοκιμές μικρόκοσμων εδάφους βασισμένες σε βελτιστοποιημένα πρωτόκολλα της δοκιμής OECD 216, αξιοποίηση των κατανομών SSDs σε διάφορα στάδια της αξιολόγησης ανάλογα με τη φύση των δεδομένων που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή τους (in vitro ή μεταταξινομικά), και τέλος αξιολόγηση της τοξικότητας των γ.φ. υπό ρεαλιστικές περιβαλλοντικές συνθήκες. Η μελέτη αυτή αναδεικνύει σταθερά τους AOM ως ευαίσθητους και αξιόπιστους βιοδείκτες της επίδρασης των γ.φ. στην εδαφική μικροβιακή κοινότητα, προσφέροντας επιστημονικά τεκμηριωμένα θεμέλια για τη βελτίωση των υφιστάμενων μεθοδολογιών αξιολόγησης της περιβαλλοντικής επικινδυνότητας.
περισσότερα
Περίληψη σε άλλη γλώσσα
The use of pesticides remains a common and essential practice in modern agriculture due to their significant contribution to crop yield and global food security, despite the well-documented effects on non-target organisms. Considering that current pesticide risk assessment has not fully addressed the toxicity of pesticides on key non-target soil microbial groups, recent studies proposed a tiered system for assessing pesticide effects on ammonia-oxidizing microorganisms (AOM), a functionally critical soil microbial group.The current thesis builds on this idea, experimentally evaluating and refining a tiered framework to assess pesticide toxicity to soil microbiota using AOM as sensitive functional bioindicators. First, single species tests (SSTs) using AOM and functionally related nitrite-oxidizing bacteria (NOB) were developed and evaluated as a Tier I assay. In Chapter 2, we assessed the toxicity of ten pesticides of all major categories (insecticides, fungicides, herbicides) and repr ...
The use of pesticides remains a common and essential practice in modern agriculture due to their significant contribution to crop yield and global food security, despite the well-documented effects on non-target organisms. Considering that current pesticide risk assessment has not fully addressed the toxicity of pesticides on key non-target soil microbial groups, recent studies proposed a tiered system for assessing pesticide effects on ammonia-oxidizing microorganisms (AOM), a functionally critical soil microbial group.The current thesis builds on this idea, experimentally evaluating and refining a tiered framework to assess pesticide toxicity to soil microbiota using AOM as sensitive functional bioindicators. First, single species tests (SSTs) using AOM and functionally related nitrite-oxidizing bacteria (NOB) were developed and evaluated as a Tier I assay. In Chapter 2, we assessed the toxicity of ten pesticides of all major categories (insecticides, fungicides, herbicides) and representative modes of action on a range of ammonia-oxidizing bacteria (AOB), ammonia-oxidizing archaea (AOA) and functionally associated nitrite-oxidizing bacteria (NOB) in liquid cultures, representing major lineages of soil nitrifiers. Toxicity endpoints (half-maximal effective concentration, EC50) were calculated for each strain x pesticide combination. Nitrosotalea sinensis, Nitrosospira briensis and Nitrobacter laanbroekii were the most sensitive AOA, AOB and NOB, respectively. Fungicides and insecticides were more toxic to AOM than NOB, whereas herbicides had a wide range of toxicity across all groups of nitrifiers. This study introduces a novel testing platform that includes a range of phylogenetically and ecophysiologically distinct nitrifier strains for assessing the toxicity of pesticides to soil microorganisms, a platform that, upon standardization, could potentially serve as a Tier I assay in environmental risk assessment.Following this, a two-tier study was conducted to compare the outcome of SSTs (Tier I) with the current regulatory assay (OECD 216; Tier II) for assessing the toxicity of agrochemicals in soil. As a proof-of-concept, we assessed the toxicity of four pesticides (pyraclostrobin, metsulfuron-methyl, clopyralid, and terbuthylazine) in SSTs with selected AOM strains and a NOB strain (Tier I), and a dose-response version of the OECD 216 test (Tier II) while a test using a synthetic microbial community (SynCom) of nitrifiers, comprising the AOA Nitrosotalea sinensis and the NOB Nitrobacter laanbroekii, was also included as an intermediate stage between SSTs and OECD 216. This setup allowed us to derive EC50 values that were used to validate our initial hypothesis that the soil microcosm Tier II test provides a less conservative estimate of pesticide risk towards soil microorganisms compared to the in vitro based assays (SST and SynCom). Metsulfuron methyl was the most toxic pesticide, with the lowest EC50 values observed for AOM and the SynCom of nitrifiers (0.03 - 0.04 mg L⁻¹), whereas substantially higher EC50 values were observed in soil (~56 mg kg⁻¹ d.w.s.), highlighting the higher conservatism of the SSTs. Risk assessment was conducted by comparing the Predicted No-Effect Concentrations (PNEC) with Predicted Environmental Concentrations in soil (PECsoil) for the four pesticides. Unacceptable risk was identified based on SSTs (PNEC/PECsoil < 1) for pyraclostrobin, metsulfuron-methyl and terbuthylazine. However, this was not replicated in the soil-based OECD test, supporting the consistency of our tiered approach. Chapter 3 thus supported the potential of SSTs with selected AOM and NOB soil strains to serve as a Tier I screening tool complementing the OECD 216 assay that if modified to align with a dose-response version could serve as a Tier II soil-based step. This comprises a refined tiered risk assessment scheme for assessing pesticide effects on soil microorganisms, moving away from the two-dose design of agrochemical OECD 216 studies towards a dose–response approach.In Chapter 4, building on the outcome of the SSTs, we investigated the effects of pyraclostrobin, glyphosate and metsulfuron-methyl, pesticides previously shown by SSTs to differ in their toxicity to AOM. The more consistent impact of metsulfuron-methyl on nitrification led us to focus on its effects on the abundance and diversity of AOM and broader microbial groups such as total prokaryotes and fungi. An integrated approach combining amplicon sequencing with species sensitivity distributions (SSDs) was applied to derive thresholds relevant for risk assessment. Metsulfuron-methyl showed negative effects on AOM and prokaryotes, while fungi were more tolerant. SSDs based on SST AOM data and soil microcosm amplicon sequencing yielded hazard concentration 5% (HC5) values of 0.001 and 0.060 mg kg⁻¹, respectively, further supporting the greater conservatism of SST-derived thresholds. SSDs constructed from amplicon sequencing provided HC5 values of 0.042 and 0.1 mg kg⁻¹ for prokaryotes and fungi, respectively. Calculated PNECs, indicated unacceptable risk for AOM only when data derived from SSTs were used, whereas this risk was fully attenuated in the soil-based OECD 216 test. With this study we propose the use of SSDs as an intermediate tier between SSTs (Tier I) and OECD 216 soil test (Tier II) in cases where data from SSTs are available, otherwise they could be embedded into a refined OECD 216-type assay providing relevant ecotoxicological threshold values useful for risk assessment.To complete the tiered risk-assessment framework, higher-tier studies were conducted at pot (Tier II) and field (Tier III) scale. We determined the effects of fludioxonil, metsulfuron-methyl and tebuconazole, pesticides previously reported as toxic for AOM in lower tier tests, on the soil microbiota during the cultivation of triticale plants treated with realistic exposure levels in (i) a pot experiment using two soils with contrasting pH and (ii) a field experiment. AOM communities were less responsive to pesticides and showed clear soil-specific responses. Pesticide effects on broader microbial groups were evident only in the pot experiment in the alkaline soil, being fully attenuated in the field experiment. The well-documented toxicity of the studied pesticides on AOM in lower tier tests was less evident in pot and field tests, reflecting the multitude of confounding factors affecting the interaction of pesticides with soil microbial communities and validating the efficiency of our tiered approach, characterized by gradual attenuation of ecotoxicity estimates at higher tiers. These findings reinforce the need for higher-tier studies to accurately assess pesticide impacts under more realistic conditions. Nevertheless, AOM remained more sensitive to pesticide exposure than broader microbial groups, supporting their potential as microbial ecotoxicological indicators.Collectively, these findings validate a novel, ecologically robust tiered framework from SSTs through community-level SSDs to realistic pot and field conditions, that consistently identifies AOM as sensitive, reliable bioindicators of pesticide impact on soil microbiota, offering a scientifically grounded basis for refining current pesticide risk assessment practice.
περισσότερα