Περίληψη
Εισαγωγή: Η κατ’ οίκον ακτινογραφία αποτελεί μορφή αποκεντρωμένης διαγνωστικής φροντίδας, κατά την οποία ο ακτινογραφικός εξοπλισμός και ο επαγγελματίας υγείας μετακινούνται προς τον ασθενή, περιορίζοντας την ανάγκη μεταφοράς του σε οργανωμένη ακτινολογική δομή. Η υπηρεσία παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για άτομα με περιορισμένη κινητικότητα, όμως η αξιολόγησή της δεν μπορεί να περιορίζεται στην τεχνική πραγματοποίηση της ακτινογραφικής πράξης. Απαιτεί συνεκτίμηση της επαγγελματικής ασφάλειας και της ακτινοπροστασίας, της ποιότητας και της εμπειρίας του εξεταζομένου, της οργανωτικής ολοκλήρωσης της διαγνωστικής διαδρομής και της οικονομικής βιωσιμότητας.Σκοπός: Σκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής ήταν η πολυδιάστατη αξιολόγηση της παροχής υπηρεσιών κατ’ οίκον ακτινογραφίας στην Ελλάδα. Ειδικότερα, διερευνήθηκαν: α) οι επαγγελματικοί κίνδυνοι και οι γνώσεις και πρακτικές ακτινοπροστασίας των επαγγελματιών υγείας κατά τη χρήση κινητών ακτινογραφικών μονάδων, β) η εμπειρία και η ...
Εισαγωγή: Η κατ’ οίκον ακτινογραφία αποτελεί μορφή αποκεντρωμένης διαγνωστικής φροντίδας, κατά την οποία ο ακτινογραφικός εξοπλισμός και ο επαγγελματίας υγείας μετακινούνται προς τον ασθενή, περιορίζοντας την ανάγκη μεταφοράς του σε οργανωμένη ακτινολογική δομή. Η υπηρεσία παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για άτομα με περιορισμένη κινητικότητα, όμως η αξιολόγησή της δεν μπορεί να περιορίζεται στην τεχνική πραγματοποίηση της ακτινογραφικής πράξης. Απαιτεί συνεκτίμηση της επαγγελματικής ασφάλειας και της ακτινοπροστασίας, της ποιότητας και της εμπειρίας του εξεταζομένου, της οργανωτικής ολοκλήρωσης της διαγνωστικής διαδρομής και της οικονομικής βιωσιμότητας.Σκοπός: Σκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής ήταν η πολυδιάστατη αξιολόγηση της παροχής υπηρεσιών κατ’ οίκον ακτινογραφίας στην Ελλάδα. Ειδικότερα, διερευνήθηκαν: α) οι επαγγελματικοί κίνδυνοι και οι γνώσεις και πρακτικές ακτινοπροστασίας των επαγγελματιών υγείας κατά τη χρήση κινητών ακτινογραφικών μονάδων, β) η εμπειρία και η ικανοποίηση των εξεταζομένων μέσω της ανάπτυξης και αρχικής ψυχομετρικής αξιολόγησης ειδικού ερωτηματολογίου και γ) η οικονομική διάσταση της κατ’ οίκον ακτινογραφίας μέσα από τη σύγκριση της συνολικής κατ’ οίκον και νοσοκομειακής διαγνωστικής διαδρομής. Οι τρεις ερευνητικοί άξονες αντιστοιχούν στον συνολικό σχεδιασμό της διατριβής.Μεθοδολογία: Πραγματοποιήθηκαν τρεις συμπληρωματικές μελέτες. Η πρώτη ήταν περιγραφική συγχρονική μελέτη με αυτοσυμπληρούμενο ερωτηματολόγιο 12 ερωτήσεων και παράλληλη ποιοτική εκτίμηση επαγγελματικού κινδύνου. Διανεμήθηκαν 72 ερωτηματολόγια και επιστράφηκαν 60 πλήρως συμπληρωμένα, με ποσοστό ανταπόκρισης 83,3%. Η δεύτερη μελέτη αφορούσε την ανάπτυξη ειδικού ερωτηματολογίου ικανοποίησης. Η διαδικασία περιέλαβε βιβλιογραφική ανασκόπηση, δύο γύρους Delphi με εννέα ειδικούς, πιλοτική εφαρμογή σε 20 άτομα και κύρια συγχρονική μελέτη σε 78 ενήλικους εξεταζομένους. Από αρχική δεξαμενή 12 ερωτήσεων προέκυψε τελικό εργαλείο οκτώ ερωτήσεων και ακολούθησε διερευνητική παραγοντική ανάλυση και έλεγχος εσωτερικής συνέπειας. Η τρίτη μελέτη ήταν μοντελοποιημένη ανάλυση ελαχιστοποίησης κόστους για ακτινογραφία θώρακος δύο λήψεων σε κλινικά σταθερούς ασθενείς με περιορισμένη κινητικότητα. Συγκρίθηκαν η κατ’ οίκον και η νοσοκομειακή διαδρομή, με τη δεύτερη να μοντελοποιείται ως σαφώς οριοθετημένη διαδρομή μεταφοράς και ακτινογραφίας μέσω δημόσιου Τμήματος Επειγόντων Περιστατικών Ε.Σ.Υ., υπό τη ρητή παραδοχή ισοδυναμίας του τελικού διαγνωστικού αποτελέσματος. Η ανάλυση περιέλαβε την εξέταση, τη μεταφορά και το κόστος ευκαιρίας του χρόνου συνοδού, καθώς και μονοπαραμετρικές αναλύσεις ευαισθησίας, ελληνικά σενάρια χρόνου νοσοκομειακής διαδρομής και συντηρητικό έλεγχο τεχνικής αποτυχίας/παραπομπής.Αποτελέσματα: Η πρώτη μελέτη ανέδειξε σύνθετο προφίλ επαγγελματικού κινδύνου, στο οποίο, εκτός από την έκθεση σε ιοντίζουσα ακτινοβολία, περιλαμβάνονταν αερογενώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις, ηλεκτροπληξία, τροχαία συμβάντα και μυοσκελετικές καταπονήσεις. Το 45,0% των συμμετεχόντων επέλεξε την ορθότερη διαθέσιμη κατηγορία για τη φυσική ακτινοβολία υποβάθρου και το 75,0% τη σωστή κατηγορία δόσης γιαxiiακτινογραφία θώρακος. Παράλληλα, το 95,0% ανέφερε χρήση ατομικού δοσιμέτρου τουλάχιστον συχνά, ενώ η χρήση άλλων προστατευτικών μέσων ήταν λιγότερο συστηματική. Στη δεύτερη μελέτη, το 91,0% των εξεταζομένων δήλωσε πλήρη συνολική ικανοποίηση, ενώ οι μέσες τιμές δυσφορίας και άγχους ήταν χαμηλές, 1,35 και 1,31 αντίστοιχα. Η παραγοντική ανάλυση ανέδειξε δύο διαστάσεις, οι οποίες αφορούσαν την ικανοποίηση από τη διαδικασία και τη συνολική ποιότητα της υπηρεσίας και τη σωματική και ψυχολογική επιβάρυνση. Ο δείκτης KMO ήταν 0,621, ο έλεγχος Bartlett ήταν στατιστικά σημαντικός [χ²(28)=195,263, p<0,001], η συνολική εξηγούμενη διακύμανση ήταν 57,853% και οι συντελεστές Cronbach α ήταν 0,743 και 0,705. Στην οικονομική αξιολόγηση, το συνολικό κόστος του βασικού μοντελοποιημένου σεναρίου υπολογίστηκε σε 112,66 € για την κατ’ οίκον διαδρομή και σε 135,45 € για τη νοσοκομειακή, με διαφορά −22,79 € υπέρ της κατ’ οίκον επιλογής. Η αναζήτηση τιμών κατ’ οίκον ακτινογραφίας περιέλαβε 11 λειτουργικά συγκρίσιμες παρατηρήσεις με διάμεσο 110 € (ενδοτεταρτημοριακό εύρος 100–120 €). Η κατεύθυνση του αποτελέσματος παρέμεινε υπέρ της κατ’ οίκον διαδρομής στα ελληνικά σενάρια χρόνου νοσοκομειακής διαδρομής και σε συντηρητικό σενάριο δύο ωρών, ενώ στον έλεγχο τεχνικής αποτυχίας/παραπομπής η ουδέτερη ως προς το κόστος πιθανότητα υπολογίστηκε περίπου σε 16,8%. Η τιμή αυτή αποτελεί μαθηματικό κατώφλι του μοντέλου και όχι εκτίμηση πραγματικού ποσοστού τεχνικής αποτυχίας.Συμπεράσματα: Η κατ’ οίκον ακτινογραφία αποτελεί διαφορετικό τρόπο οργάνωσης της διαγνωστικής υπηρεσίας και όχι απλώς μεταφορά μιας ακτινογραφικής πράξης στον χώρο διαμονής. Τα ευρήματα της διατριβής δεν τεκμηριώνουν καθολική υπεροχή της έναντι της συμβατικής νοσοκομειακής διαδρομής, αλλά παρέχουν αρχική τεκμηρίωση επιμέρους διαστάσεων της υπηρεσίας στο ελληνικό περιβάλλον. Η κατ’ οίκον ακτινογραφία μπορεί να αποτελέσει συμπληρωματική διαγνωστική επιλογή για κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς, υπό την προϋπόθεση σαφών κλινικών και οργανωτικών κριτηρίων, επαρκούς εκπαίδευσης του προσωπικού, συστηματικής ακτινοπροστασίας και διασφάλισης ποιότητας, ασφαλούς ψηφιακής διασύνδεσης και οικονομικά τεκμηριωμένης οργάνωσης της συνολικής διαγνωστικής διαδρομής. Η πρόσβαση, η ποιότητα, η ασφάλεια και η οικονομική βιωσιμότητα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως αλληλένδετες διαστάσεις της ίδιας υπηρεσίας.
περισσότερα
Περίληψη σε άλλη γλώσσα
Introduction: Home-based radiography is a form of decentralized diagnostic care in which radiographic equipment and healthcare professionals are brought to the patient, reducing the need for transportation to a conventional radiology facility. This model is particularly relevant for individuals with limited mobility; however, its evaluation should extend beyond the technical performance of the radiographic examination. It requires consideration of occupational safety and radiation protection, patient experience and service quality, organizational integration of the diagnostic pathway, and economic sustainability.Aim: The aim of this doctoral dissertation was to provide a multidimensional evaluation of home-based radiography services in Greece. Specifically, the study investigated: (a) occupational risks and healthcare professionals’ knowledge and practices regarding radiation protection during the use of mobile radiography units; (b) patient experience and satisfaction through the deve ...
Introduction: Home-based radiography is a form of decentralized diagnostic care in which radiographic equipment and healthcare professionals are brought to the patient, reducing the need for transportation to a conventional radiology facility. This model is particularly relevant for individuals with limited mobility; however, its evaluation should extend beyond the technical performance of the radiographic examination. It requires consideration of occupational safety and radiation protection, patient experience and service quality, organizational integration of the diagnostic pathway, and economic sustainability.Aim: The aim of this doctoral dissertation was to provide a multidimensional evaluation of home-based radiography services in Greece. Specifically, the study investigated: (a) occupational risks and healthcare professionals’ knowledge and practices regarding radiation protection during the use of mobile radiography units; (b) patient experience and satisfaction through the development and initial psychometric evaluation of a dedicated questionnaire; and (c) the economic dimension of home-based radiography through comparison of the complete home-based and hospital diagnostic pathways.Methodology: Three complementary studies were conducted. The first was a descriptive cross-sectional study using a 12-item self-administered questionnaire together with a qualitative occupational risk assessment. Of 72 questionnaires distributed, 60 were fully completed, corresponding to a response rate of 83.3%. The second study involved the development of a dedicated patient satisfaction questionnaire. The process included a literature review, two Delphi rounds involving nine experts, pilot testing in 20 participants, and a main cross-sectional study involving 78 adult patients. An initial pool of 12 items was reduced to a final eight-item instrument, followed by exploratory factor analysis and assessment of internal consistency. The third study was a model-based cost-minimization analysis of two-view chest radiography in clinically stable patients with limited mobility. The hospital comparator was modeled narrowly as a transport-and-radiography pathway through a public Emergency Department, under the explicit assumption of equivalent final diagnostic outcomes. The analysis included examination costs, transportation, and the opportunity cost of accompanying-person time, together with one-way sensitivity analyses, Greek-informed hospital-time scenarios, and a conservative technical-failure/referral stress test.Results: The first study identified a complex occupational risk profile involving not only ionizing radiation but also airborne infections, electrical hazards, road traffic incidents, and musculoskeletal strain. Overall, 45.0% of participants selected the most appropriate available category for natural background radiation exposure, whereas 75.0% correctly identified the dose category associated with chest radiography. Personal dosimeter use at least frequently was reported by 95.0%, while the use of other protective measures was less consistent. In the second study, 91.0% of patients reported complete overall satisfaction, while mean discomfort and anxiety scores were low, at 1.35 and 1.31, respectively. Exploratory factor analysis identified two dimensions: satisfaction with the examination process and overall service quality, and physical and psychological burden. The Kaiser–Meyer–Olkin value wasxiv0.621, Bartlett’s test of sphericity was statistically significant [χ²(28)=195.263, p<0.001], total explained variance was 57.853%, and Cronbach’s alpha coefficients were 0.743 and 0.705. In the economic evaluation, the total cost in the base-case model was estimated at €112.66 for the home-based pathway and €135.45 for the hospital pathway, resulting in a difference of −€22.79 in favour of home-based radiography. The home-radiography price search included 11 operationally comparable observations with a median of €110 (interquartile range €100–€120). The result remained in favour of the home pathway across Greek-informed hospital-time scenarios and a conservative two-hour scenario. In the technical-failure/referral stress test, the cost-neutral probability was approximately 16.8%; this value represents a mathematical model threshold rather than an estimate of the true technical failure rate.Conclusions: Home-based radiography represents a different organizational model of diagnostic service delivery rather than merely the relocation of a radiographic procedure to the patient’s residence. The findings do not establish universal superiority over conventional hospital-based pathways but provide initial evidence regarding key dimensions of the service in the Greek context. Home-based radiography may constitute a complementary diagnostic option for appropriately selected patients, provided that clear clinical and organizational criteria, adequately trained personnel, systematic radiation protection and quality assurance, secure digital integration, and economically justified organization of the complete diagnostic pathway are ensured. Access, quality, safety, and economic sustainability should therefore be considered interdependent dimensions of the same service.
περισσότερα