Περίληψη
Οι δενδρόμορφοι μυκορριζικοί μύκητες (ΔΜΜ) αποτελούν τους κύριους συμβιωτικούς μικροοργανισμούς των φυτών, διαδραματίζοντας κεντρικό ρόλο στην πρόσληψη θρεπτικών των φυτών, την δομή του εδάφους και της ευρύτερης λειτουργίας του εδαφικού οικοσυστήματος. Λόγω των κομβικών διεργασιών που επιτελούν στο περιβάλλον, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) έχει χαρακτηρίσει τους ΔΜΜ ως ιδανικούς βιοδείκτες για την αξιολόγηση της τοξικότητας των γεωργικών φαρμάκων (ΓΦ), ωστόσο σήμερα απουσιάζουν επιβεβαιωμένα οικοτοξικολογικά πρωτόκολλα που να καλύπτουν τον σύνθετο βιολογικό τους κύκλο καθώς και την επίδραση σε επίπεδο κοινότητας ΔΜΜ.Σκοπός της παρούσας διατριβής ήταν η ανάπτυξη και αξιολόγηση κατάλληλων μεθόδων που επιτρέπουν την αξιολόγηση της τοξικότητας των ΓΦ έναντι των ΔΜΜ, χρησιμοποιώντας συστήματα αυξανόμενης πολυπλοκότητας, ξεκινώντας με in vitro δοκιμές ενός είδους ακολουθώντας με πιο ρεαλιστικές δοκιμές υψηλότερης πειραματικής πολυπλοκότητας όπως πειράματα φυτοδοχείων ...
Οι δενδρόμορφοι μυκορριζικοί μύκητες (ΔΜΜ) αποτελούν τους κύριους συμβιωτικούς μικροοργανισμούς των φυτών, διαδραματίζοντας κεντρικό ρόλο στην πρόσληψη θρεπτικών των φυτών, την δομή του εδάφους και της ευρύτερης λειτουργίας του εδαφικού οικοσυστήματος. Λόγω των κομβικών διεργασιών που επιτελούν στο περιβάλλον, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) έχει χαρακτηρίσει τους ΔΜΜ ως ιδανικούς βιοδείκτες για την αξιολόγηση της τοξικότητας των γεωργικών φαρμάκων (ΓΦ), ωστόσο σήμερα απουσιάζουν επιβεβαιωμένα οικοτοξικολογικά πρωτόκολλα που να καλύπτουν τον σύνθετο βιολογικό τους κύκλο καθώς και την επίδραση σε επίπεδο κοινότητας ΔΜΜ.Σκοπός της παρούσας διατριβής ήταν η ανάπτυξη και αξιολόγηση κατάλληλων μεθόδων που επιτρέπουν την αξιολόγηση της τοξικότητας των ΓΦ έναντι των ΔΜΜ, χρησιμοποιώντας συστήματα αυξανόμενης πολυπλοκότητας, ξεκινώντας με in vitro δοκιμές ενός είδους ακολουθώντας με πιο ρεαλιστικές δοκιμές υψηλότερης πειραματικής πολυπλοκότητας όπως πειράματα φυτοδοχείων ή αγρού. Επιπρόσθετα στην παρούσα διατριβή διερευνήθηκαν οι μηχανισμοί τοξικότητας των ΓΦ στους ΔΜΜ.Η παρούσα διατριβή διαρθρώνεται σε δύο κύρια σκέλη. Το πρώτο μέρος, που περιλαμβάνει τα Κεφάλαια 2-4, αφορά στην ανάπτυξη ενός πλαισίου αξιολόγησης τοξικότητας των ΓΦ που ξεκινά από την αξιολόγηση της επίδρασης των ΓΦ στα πρώιμα μη συμβιωτικά στάδια του κύκλου ζωής των ΔΜΜ (εκβλάστηση σπορίων, επιμήκυνση βλαστικών υφών και βιωσιμότητα σπορίων) ενσωματώνοντας και πιο σύνθετα πειραματικά πρωτόκολλα που βασίζονται σε γνοτοβιοτικά συστήματα όπως η δοκιμή AMF-sandwich που αξιολογεί την επίδραση των ΓΦ επί των ΔΜΜ σε επίπεδο αποικισμού, λειτουργικότητας της συμβίωσης και πρόσληψης φωσφόρου. Ο συνδυασμός αυτών των δύο δοκιμών αποτελεί ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο αξιολόγησης της τοξικότητας των ΓΦ έναντι των ΔΜΜ σε πρώτο επίπεδο ανάλυσης (Tier I), καλύπτοντας τόσο την μη συμβιωτική όσο και τη συμβιωτική φάση του κύκλου ζωής τους. Με βάση τα αποτελέσματα του Tier I, πραγματοποιήθηκαν πειράματα σε συνθήκες θερμοκηπίου και αγρού, με σκοπό την αξιολόγηση της επίδρασης των ΓΦ στη λειτουργικότητα της συμβίωσης (αποικισμός και πρόσληψη φωσφόρου) καθώς και των αποκρίσεων σε επίπεδο κοινότητας των φυσικών πληθυσμών των ΔΜΜ, σε ρεαλιστικές συνθήκες έκθεσης, αντίστοιχες με τα επίπεδα ανάλυσης II και III (Tier II & III αντίστοιχα).Στο δεύτερο σκέλος της διδακτορικής διατριβής (Κεφάλαιο 5), διερευνήθηκε η αιτιολογική βάση της διαφορικής απόκρισης στελεχών του γένους Rhizophagus που ανήκουν σε δύο διαφορετικά ήδη (R. irregularis ευαίσθητο και R. clarus ανθεκτικό) έναντι του ζιζανιοκτόνου glyphosate, όπως καταγράφηκε κατά την δοκιμή εκβλάστησης σπορίων στο Κεφάλαιο 2. Αρχικά, διερευνήθηκε in silico η πιθανότητα πρόσδεσης του glyphosate στο ένζυμο στόχο EPSPS, η οποία απέκλεισε την πιθανή εμπλοκή μηχανισμών ανθεκτικότητας που σχετίζονται με το κέντρο πρόσδεσης του ΓΦ στο ενεργό κέντρο του ενζύμου. Περαιτέρω χρησιμοποιήθηκε ένας συνδυασμός πειραματικών προσεγγίσεων, με στόχο την διερεύνηση της επίδρασης του glyphosate στην επιμήκυνση των βλαστικών υφών, την αφθονία των πυρήνων στα σπόρια των δύο στελεχών, στην ανάπτυξη του εκτορριζικού μυκηλίου (extraradical mycelium, ERM), στην ικανότητα αποικισμού των ριζών και την πρόσληψη φωσφόρου. Τα αποτελέσματα όλων των παραπάνω δοκιμών έδειξαν ότι η αυξημένη ανθεκτικότητα του στελέχους R. clarus στο glyphosate περιοριζόταν στη μη συμβιωτική φάση του σπορίου, υποδεικνύοντας την πιθανή εμπλοκή άλλων μηχανισμών ανθεκτικότητας, όπως ο σχηματισμός δομών μορφής σπορίων (spore-like structures, SLS) στις μη συμβιωτικές υφές του R. clarus κατά την έκθεση σε χαμηλά επίπεδα glyphosate. Τέτοιες δομές σπορίων έχει αναφερθεί ότι εμπλέκονται στην αποδόμηση ξενοβιοτικών παραγόντων και σχηματίζονται συνήθως σε συνθήκες καταπόνησης. Εναλλακτικά η διαφορά στη ανθεκτικότητα των δύο ΔΜΜ στο glyphosate μπορεί να οφείλεται στην διαφορετική μορφολογία των σπορίων των δύο μυκήτων. Ειδικότερα ο R. clarus διαθέτει σπόρια με σημαντικά παχύτερα τοιχώματα σε σύγκριση με τον R. irregularis οδηγώντας πιθανά σε διαφορετική διαπερατότητα και εισροή του glyphosate εντός των σπορίων στα δύο στελέχη Rhizophagus. Η παραπάνω υπόθεση θα μελετηθεί περαιτέρω μέσω nanoSIMs.Συνοψίζοντας, στην παρούσα διατριβή αναπτύχθηκαν δύο συμπληρωματικές πειραματικές δοκιμές για την αξιολόγηση της τοξικότητας των ΓΦ έναντι των ΔΜΜ σε επίπεδο χαμηλής πειραματικής και οικολογικής πολυπλοκότητας (Tier I), ενώ παράλληλα αξιολογήθηκε η επίδραση των ΓΦ στους ΔΜΜ σε πιο ρεαλιστικές συνθήκες έκθεσης και πολυπλοκότητας (Tier II και Tier III). Μέσω αυτής της προσέγγισης, καταδείχθηκε η αναγκαιότητα χρήσης πολλαπλών δεικτών αξιολόγησης της τοξικότητας των ΓΦ στου ΔΜΜ πέρα από τα επίπεδα αποικισμού ή την εκβλάστηση των σπορίων όπως δείκτες που αφορούν την λειτουργικότητα της συμβίωσης αλλά και οι πιθανές επιδράσεις των ΓΦ σε επίπεδο κοινότητας των ΔΜΜ. Τέλος περιεγράφηκε μια πιθανή ειδοειδική ανθεκτικότητα στελεχών του γένους Rhizophagus στο glyphosate και διερευνήθηκαν οι πιθανοί μηχανισμοί που εμπλέκονται, χρησιμοποιώντας ένα πολυεπίπεδο μεθοδολογικό πλαίσιο. Τα εργαλεία που αναπτύχθηκαν σε αυτή την διδακτορική διατριβή θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν περαιτέρω στην εκτίμηση της επικινδυνότητας των ΓΦ ενώ παράλληλα ανοίγουν νέες προοπτικές για μελέτη των μηχανισμών διαφορικής ανθεκτικότητας των ΔΜΜ στα ΓΦ.
περισσότερα
Περίληψη σε άλλη γλώσσα
Arbuscular mycorrhizal (AM) fungi are obligate biotrophic soil microorganisms that play central role in plant nutrient acquisition, soil structure, and ecosystem functioning. Although previously prioritized by the European Food Safety Authority (EFSA) as bioindicators of pesticide toxicity on soil microbiota, we still lack validated and standardized ecotoxicological testing protocols that could account for their complex, multi-stage life cycle and community-level responses.The main aim of the current thesis was to establish and validate assays enabling the evaluation of pesticide toxicity on AM fungi in systems of increasing complexity, starting from simple single-species tests and moving to field-scale approaches. Additionally, we investigated the etiology of pesticide toxicity on AM fungi at the mechanistic level.The present thesis can be divided into two main parts. The first part, comprising Chapters 2–4, evaluated the development of a toxicity assessment framework starting from as ...
Arbuscular mycorrhizal (AM) fungi are obligate biotrophic soil microorganisms that play central role in plant nutrient acquisition, soil structure, and ecosystem functioning. Although previously prioritized by the European Food Safety Authority (EFSA) as bioindicators of pesticide toxicity on soil microbiota, we still lack validated and standardized ecotoxicological testing protocols that could account for their complex, multi-stage life cycle and community-level responses.The main aim of the current thesis was to establish and validate assays enabling the evaluation of pesticide toxicity on AM fungi in systems of increasing complexity, starting from simple single-species tests and moving to field-scale approaches. Additionally, we investigated the etiology of pesticide toxicity on AM fungi at the mechanistic level.The present thesis can be divided into two main parts. The first part, comprising Chapters 2–4, evaluated the development of a toxicity assessment framework starting from assays determining pesticide effects at early asymbiotic stages of the AM fungal life cycle (spore germination, germ tube elongation, and spore viability) integrated with the more complex gnotobiotic AMF sandwich test assessing the effect on arbuscular colonization, symbiosis functionality, and phosphorus acquisition. The integration of these two assays form a comprehensive Tier I toolbox for assessing the toxicity of pesticides on both asymbiotic and symbiotic phase of AM fungi. Building on the Tier I results, greenhouse and field-scale experiments were undertaken to assess the effects of pesticides on symbiosis functionality (AM root colonization and phosphorus acquisition) and community-level responses of natural AM fungal assemblages under more realistic exposure scenarios and ecological complexity representing Tiers II and III testing.In the second part of this thesis (Chapter 5), the etiology of the distinct tolerance of Rhizophagus strains belonging to two different species (R. irregularis sensitive and R. clarus tolerant) to glyphosate, as observed in spore germination tests in Chapter 2. Firstly, possible involvement of target-site tolerance mechanisms were negated through in silico molecular docking between glyphosate and the EPSPS target enzyme. Subsequently, a combination of experimental approaches and assays was used, aiming to determine the effects of glyphosate on germ tube elongation, spore nuclear abundance, spatial development of the extraradical mycelium (ERM), root colonization, and phosphorus acquisition by the different AM fungal strains. Our results showed that the increased resistance of the R. clarus strain to glyphosate was limited to the spore asymbiotic phase, indicating the possible involvement of other resistance mechanisms, such as the formation of spore-like structures (SLS) in the asymbiotic mycelium of AM fungus R. clarus upon exposure to low levels of glyphosate. Such structures have been reported to be involved in the degradation of xenobiotic agents most often formed under stress conditions. Alternatively, the marked difference in the spore wall thickness of R. clarus, that carries significantly thicker walls compared to R. irregularis, might have resulted in differences in the permeability of glyphosate in the spores of the two AM fungal strains, a hypothesis that will be further investigated through nanoSIMs. In summary, the present thesis developed two complementary assays for evaluating pesticide toxicity on AM fungi at a level of low experimental and ecological complexity (Tier I) and further determined pesticide effects on AM fungi under more realistic exposure scenarios and complexity (Tier II and Tier III). In this quest, we demonstrated the importance of functional and community-level endpoints as ecotoxicological indicators, given their sensitivity and the inability of classical colonization-based approaches to capture the full ecological impact of pesticides. Finally, we described a possible species-specific tolerance of Rhizophagus strains to glyphosate and explored the potential mechanisms involved employing a multi-scale methodological framework. The tools developed in this thesis could be further utilized in the risk assessment of pesticides, while at the same time they shed light on new avenues for studying the mechanisms of differential AM fungal resistance to pesticides.
περισσότερα