Περίληψη
Η παρούσα διδακτορική διατριβή εξετάζει τα νοσήματα που προκαλούν δερματικές αλλοιώσεις στον άνθρωπο και σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με ζώα, υπό το πρίσμα της προσέγγισης της Ενιαίας Υγείας (One Health). Αποτελείται από δύο μέρη: μία βιβλιογραφική ανασκόπηση και μία πρωτογενή επιδημιολογική έρευνα. Σκοπός της βιβλιογραφικής ανασκόπησης ήταν η συγκέντρωση και κριτική αξιολόγηση των διαθέσιμων δεδομένων σχετικά με τα νοσήματα ζωικής προέλευσης που προκαλούν δερματικές αλλοιώσεις στον άνθρωπο στην Ελλάδα. Εξετάστηκαν ζωονόσοι και άλλες καταστάσεις που συνδέονται με την παρουσία ή την επαφή με ζώα, με έμφαση στους αιτιολογικούς παράγοντες, τους μηχανισμούς μετάδοσης και τους παράγοντες κινδύνου. Αναλύθηκαν τα κυριότερα νοσήματα που απαντώνται στην Ελλάδα, όπως οι δερματοφυτιάσεις, η νόσος εξ’ ονύχων γαλής, το λοιμώδες έκθυμα, η σαρκοπτική ψώρα, η λεϊσμανίαση, οι παρασιτώσεις που σχετίζονται με αρθρόποδα και οι αλλεργικές αντιδράσεις σε ζώα συντροφιάς. Η ανασκόπηση ανέδειξε ότι οι δερματικές ...
Η παρούσα διδακτορική διατριβή εξετάζει τα νοσήματα που προκαλούν δερματικές αλλοιώσεις στον άνθρωπο και σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με ζώα, υπό το πρίσμα της προσέγγισης της Ενιαίας Υγείας (One Health). Αποτελείται από δύο μέρη: μία βιβλιογραφική ανασκόπηση και μία πρωτογενή επιδημιολογική έρευνα. Σκοπός της βιβλιογραφικής ανασκόπησης ήταν η συγκέντρωση και κριτική αξιολόγηση των διαθέσιμων δεδομένων σχετικά με τα νοσήματα ζωικής προέλευσης που προκαλούν δερματικές αλλοιώσεις στον άνθρωπο στην Ελλάδα. Εξετάστηκαν ζωονόσοι και άλλες καταστάσεις που συνδέονται με την παρουσία ή την επαφή με ζώα, με έμφαση στους αιτιολογικούς παράγοντες, τους μηχανισμούς μετάδοσης και τους παράγοντες κινδύνου. Αναλύθηκαν τα κυριότερα νοσήματα που απαντώνται στην Ελλάδα, όπως οι δερματοφυτιάσεις, η νόσος εξ’ ονύχων γαλής, το λοιμώδες έκθυμα, η σαρκοπτική ψώρα, η λεϊσμανίαση, οι παρασιτώσεις που σχετίζονται με αρθρόποδα και οι αλλεργικές αντιδράσεις σε ζώα συντροφιάς. Η ανασκόπηση ανέδειξε ότι οι δερματικές εκδηλώσεις αποτελούν συχνά την πρώτη ή και μοναδική κλινική εκδήλωση νοσημάτων ζωικής προέλευσης, ενώ παράγοντες όπως η αυξανόμενη κατοχή ζώων συντροφιάς, οι μετακινήσεις πληθυσμών και οι περιβαλλοντικές μεταβολές επηρεάζουν σημαντικά την επιδημιολογία τους. Το ερευνητικό μέρος της διατριβής είχε ως στόχο τη διερεύνηση της συχνότητας εμφάνισης των νοσημάτων αυτών, των δημογραφικών χαρακτηριστικών των ασθενών, των παραγόντων έκθεσης που σχετίζονται με την επαφή με ζώα και της εποχικής διακύμανσής τους. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε στο Δερματολογικό Ιατρείο του Γενικού Νοσοκομείου «Ασκληπιείο» Βούλας κατά το χρονικό διάστημα από 1 Μαΐου 2022 έως 30 Απριλίου 2024 και περιέλαβε συνολικά 25.405 εξετασθέντες ασθενείς. Για τα περιστατικά που αφορούσαν νοσήματα σχετιζόμενα με ζώα συλλέχθηκαν πληροφορίες σχετικά με τα δημογραφικά χαρακτηριστικά και το ιστορικό επαφής με παραγωγικά ζώα, σκύλους και γάτες. Τα αποτελέσματα συγκρίθηκαν με ομάδα αναφοράς δερματολογικών ασθενών χωρίς σχετική διάγνωση. Συνολικά καταγράφηκαν εννέα νοσήματα: αλλεργία στις γάτες, λοιμώδες έκθυμα, νόσος εξ’ ονύχων γαλής, δερματοφυτιάσεις, λεϊσμανίαση, διπυλιδίαση, σαρκοπτική ψώρα, τσιμπήματα από ψύλλους και τουνγκίαση. Τα νοσήματα αυτά αντιστοιχούσαν στο 4,61% του συνόλου των ασθενών. Οι δερματοφυτιάσεις αποτέλεσαν τη συχνότερη διάγνωση και αντιπροσώπευαν περισσότερο από το ήμισυ των καταγεγραμμένων περιστατικών. Η ανάλυση ανέδειξε σημαντικές συσχετίσεις μεταξύ συγκεκριμένων νοσημάτων και της επαφής με ζώα συντροφιάς, ενώ το λοιμώδες έκθυμα συνδέθηκε σχεδόν αποκλειστικά με επαγγελματική ή οικογενειακή έκθεση σε παραγωγικά ζώα. Επιπλέον, διαπιστώθηκαν διαφορετικά επιδημιολογικά πρότυπα μεταξύ των γενών των δερματόφυτων, καθώς και σαφείς ηλικιακές διαφοροποιήσεις. Η εποχική ανάλυση έδειξε αυξημένη συχνότητα των τσιμπημάτων από ψύλλους κατά την άνοιξη και το καλοκαίρι και της σαρκοπτικής ψώρας κατά τον χειμώνα, ενώ οι δερματοφυτιάσεις παρουσίασαν ηπιότερη εποχική διακύμανση. Συμπερασματικά, η διατριβή παρέχει μία ολοκληρωμένη εικόνα των νοσημάτων που προκαλούν δερματικές αλλοιώσεις στον άνθρωπο και σχετίζονται με ζώα στην Ελλάδα. Τα ευρήματα υπογραμμίζουν τη σημασία της συστηματικής καταγραφής της επαφής με ζώα κατά τη λήψη του ιστορικού, αναδεικνύουν το σημαντικό ρόλο των ζώων συντροφιάς και της επαγγελματικής έκθεσης στην επιδημιολογία των νοσημάτων αυτών και ενισχύουν την ανάγκη στενότερης συνεργασίας μεταξύ ιατρών, κτηνιάτρων και επαγγελματιών δημόσιας υγείας στο πλαίσιο της προσέγγισης One Health.
περισσότερα
Περίληψη σε άλλη γλώσσα
This doctoral dissertation investigates diseases causing skin lesions in humans that are directly or indirectly associated with animals, within the framework of the One Health approach. The dissertation consists of two parts: a comprehensive literature review and an original epidemiological study. The aim of the literature review was to compile and critically evaluate the available evidence regarding animal-associated diseases causing skin lesions in humans in Greece. Both zoonotic diseases and other conditions related to the presence of or contact with animals were examined, with particular emphasis on their etiological agents, transmission pathways, and risk factors. The review addressed the major conditions reported in Greece, including dermatophytosis, cat-scratch disease, contagious ecthyma (Orf), sarcoptic mange, leishmaniasis, arthropod-associated parasitic infestations, and allergic reactions related to companion animals. The review highlighted that skin manifestations are ofte ...
This doctoral dissertation investigates diseases causing skin lesions in humans that are directly or indirectly associated with animals, within the framework of the One Health approach. The dissertation consists of two parts: a comprehensive literature review and an original epidemiological study. The aim of the literature review was to compile and critically evaluate the available evidence regarding animal-associated diseases causing skin lesions in humans in Greece. Both zoonotic diseases and other conditions related to the presence of or contact with animals were examined, with particular emphasis on their etiological agents, transmission pathways, and risk factors. The review addressed the major conditions reported in Greece, including dermatophytosis, cat-scratch disease, contagious ecthyma (Orf), sarcoptic mange, leishmaniasis, arthropod-associated parasitic infestations, and allergic reactions related to companion animals. The review highlighted that skin manifestations are often the first, and sometimes the only, clinical signs of animal-associated diseases. Furthermore, it demonstrated that factors such as increasing pet ownership, population movements and environmental changes significantly influence the epidemiology of these conditions. The epidemiological component of the dissertation aimed to investigate the frequency of occurrence of these diseases, the demographic characteristics of affected patients, animal-related exposure factors and their seasonal variation. The study was conducted at the Dermatology Outpatient Clinic of ''Asklepieio'' General Hospital of Voula, Greece, between May 1, 2022 and April 30, 2024, and included a total of 25,405 examined patients. For cases involving animal-associated diseases, information was collected regarding demographic characteristics and history of contact with farm animals, dogs and cats. The findings were compared with a reference group of patients without such diagnoses. A total of nine diseases were identified: cat allergy, contagious ecthyma (Orf), cat-scratch disease, dermatophytosis, leishmaniasis, dipylidiasis, sarcoptic mange, flea bites and tungiasis. These conditions accounted for 4.61% of all examined patients. Dermatophytosis was by far the most common diagnosis, representing more than half of all recorded cases. The analysis revealed significant associations between several diseases and contact with companion animals, whereas contagious ecthyma was associated almost exclusively with occupational or family exposure to farm animals. Distinct epidemiological patterns were also identified among different dermatophyte genera, together with clear age-related differences. Seasonal analysis demonstrated an increased frequency of flea bites during spring and summer and a higher occurrence of sarcoptic mange during winter, whereas dermatophytosis exhibited a milder seasonal pattern. In conclusion, this dissertation provides a comprehensive overview of diseases causing skin lesions in humans that are associated with animals in Greece. The findings emphasize the importance of systematically recording animal contact during clinical history taking, highlight the significant role of companion animals and occupational exposure in the epidemiology of these conditions, and support the need for closer collaboration among physicians, veterinarians and public health professionals within the One Health framework.
περισσότερα