Περίληψη
Η συνεχώς αυξανόμενη ζήτηση για τρόφιμα με βελτιωμένες λειτουργικές ιδιότητες, αυξημένη σταθερότητα και «καθαρή ετικέτα» (clean-label) έχει ενισχύσει σημαντικά το ενδιαφέρον για την ανάπτυξη καινοτόμων δομών βασισμένων σε φυσικά βιοπολυμερή. Στο πλαίσιο αυτό, τα πρωτεϊνικά μικρο- και νανοσωματίδια αποτελούν ιδιαίτερα υποσχόμενες δομές για εφαρμογές στη βιομηχανία τροφίμων, καθώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως φορείς βιοδραστικών συστατικών, τροποποιητές υφής και σταθεροποιητές συστημάτων διασποράς. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η χρήση της αιθανόλης ως μέσου μετουσίωσης πρωτεϊνών για τον σχηματισμό πρωτεϊνικών μικρο- και νανοπηκτών με τροποποιημένες λειτουργικές ιδιότητες. Παράλληλα, η κατεργασία με υπερήχους έχει αναδειχθεί ως μία ήπια και αποτελεσματική μέθοδος τροποποίησης των λειτουργικών και διεπιφανειακών ιδιοτήτων των πρωτεϊνών, με σημαντικές προοπτικές για εφαρμογές σε συστήματα τροφίμων.Η παρούσα διδακτορική διατριβή επικεντρώνεται στη μελέτη της επίδρασης της αιθανόλης στη ...
Η συνεχώς αυξανόμενη ζήτηση για τρόφιμα με βελτιωμένες λειτουργικές ιδιότητες, αυξημένη σταθερότητα και «καθαρή ετικέτα» (clean-label) έχει ενισχύσει σημαντικά το ενδιαφέρον για την ανάπτυξη καινοτόμων δομών βασισμένων σε φυσικά βιοπολυμερή. Στο πλαίσιο αυτό, τα πρωτεϊνικά μικρο- και νανοσωματίδια αποτελούν ιδιαίτερα υποσχόμενες δομές για εφαρμογές στη βιομηχανία τροφίμων, καθώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως φορείς βιοδραστικών συστατικών, τροποποιητές υφής και σταθεροποιητές συστημάτων διασποράς. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η χρήση της αιθανόλης ως μέσου μετουσίωσης πρωτεϊνών για τον σχηματισμό πρωτεϊνικών μικρο- και νανοπηκτών με τροποποιημένες λειτουργικές ιδιότητες. Παράλληλα, η κατεργασία με υπερήχους έχει αναδειχθεί ως μία ήπια και αποτελεσματική μέθοδος τροποποίησης των λειτουργικών και διεπιφανειακών ιδιοτήτων των πρωτεϊνών, με σημαντικές προοπτικές για εφαρμογές σε συστήματα τροφίμων.Η παρούσα διδακτορική διατριβή επικεντρώνεται στη μελέτη της επίδρασης της αιθανόλης στη δομή και τη σταθερότητα νανοπηκτών πρωτεϊνών ορού γάλακτος, καθώς και στη δυνατότητα αξιοποίησής τους για τη σταθεροποίηση γαλακτωμάτων ελαίου/νερού με βελτιωμένα λειτουργικά χαρακτηριστικά. Παράλληλα, διερευνήθηκε η επίδραση της κατεργασίας με υπερήχους στις γαλακτωματοποιητικές ιδιότητες των πρωτεϊνών ορού γάλακτος, σε χαμηλές συγκεντρώσεις.Στο πρώτο μέρος της διατριβής μελετήθηκε ο σχηματισμός νανοπηκτών πρωτεϊνών ορού γάλακτος μέσω μετουσίωσης με αιθανόλη και η σταθερότητά τους μετά την απομάκρυνση της αλκοόλης. Διερευνήθηκε η χρήση υπερήχων, η επίδραση της συγκέντρωσης της αιθανόλης, του pH, της ιοντικής ισχύος και της θερμικής κατεργασίας στη μορφολογία και στη σταθερότητα των νανοπηκτών. Η μορφολογία και η σταθερότητα των νανοπηκτών αξιολογήθηκαν με συνεστιακή και ηλεκτρονική μικροσκοπία, ανάλυση κατανομής μεγέθους και μετρήσεις ζ-δυναμικού. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η κατεργασία με αιθανόλη οδήγησε στον σχηματισμό σφαιρικών νανοπηκτών μεγέθους περίπου 100–200 nm, οι οποίες διατηρούσαν τα μορφολογικά τους χαρακτηριστικά ακόμη και μετά την απομάκρυνση της αιθανόλης.Στη συνέχεια, αξιολογήθηκε η δυνατότητα αξιοποίησης των νανοπηκτών αυτών ως σταθεροποιητών γαλακτωμάτων ελαίου/νερού. Η σταθερότητα των γαλακτωμάτων μελετήθηκε κατά την αποθήκευση, καθώς και υπό συνθήκες μεταβολής του pH, της ιοντικής ισχύος και θερμικής κατεργασίας. Ο χαρακτηρισμός των γαλακτωμάτων πραγματοποιήθηκε με συνεστιακή μικροσκοπία, ανάλυση κατανομής μεγέθους σταγονιδίων και μετρήσεις ζ-δυναμικού, ενώ παράλληλα διερευνήθηκε η συμπεριφορά τους κατά την in vitro γαστρεντερική πέψη. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα γαλακτώματα που σταθεροποιήθηκαν με σωματίδια νανοπηκτών πρωτεϊνών ορού γάλακτος παρουσίασαν υψηλή σταθερότητα έναντι συνένωσης και διαχωρισμού φάσεων, καθώς και αυξημένη ανθεκτικότητα παρουσία NaCl και θέρμανσης. Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι μείωσαν την απελευθέρωση των ελεύθερων λιπαρών οξέων κατά τη λιπιδική πέψη σε σύγκριση με συμβατικά γαλακτώματα σταθεροποιημένα από πρωτεΐνες ορού γάλακτος.Στο τελευταίο μέρος της διατριβής διερευνήθηκε η επίδραση της κατεργασίας με υπερήχους στην ικανότητα των πρωτεϊνών ορού γάλακτος να σταθεροποιούν γαλακτώματα σε χαμηλές συγκεντρώσεις. Τα γαλακτώματα χαρακτηρίστηκαν με θερμική θερμιδομετρία σάρωσης, συνεστιακή μικροσκοπία, SDS-PAGE, ενώ μελετήθηκε η κατανομής μεγέθους σταγονιδίων τους και η επιφανειακή τάση. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η χρήση υπερήχων οδήγησε στον σχηματισμό γαλακτωμάτων με μικρότερο μέγεθος σταγονιδίων, στενότερες κατανομές μεγέθους και αυξημένη σταθερότητα συγκριτικά με τη συμβατική ομογενοποίηση. Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι η κατεργασία με υπερήχους προκάλεσε αναδιοργάνωση των πρωτεϊνών και ενίσχυσε την προσρόφησή τους στη διεπιφάνεια ελαίου/νερού. Συνολικά, η παρούσα διατριβή αναδεικνύει τη δυνατότητα αξιοποίησης της αιθανόλης και των υπερήχων ως ήπιων φυσικών μεθόδων τροποποίησης των πρωτεϊνών ορού γάλακτος για την παρασκευή μικρο- και νανοπηκτών με βελτιωμένες λειτουργικές ιδιότητες. Τα ευρήματα της μελέτης συμβάλλουν στην καλύτερη κατανόηση των μηχανισμών σχηματισμού και σταθεροποίησης πρωτεϊνικών σωματιδίων και δημιουργούν προοπτικές για την ανάπτυξη καινοτόμων λειτουργικών και «καθαρής ετικέτας» τροφίμων.
περισσότερα
Περίληψη σε άλλη γλώσσα
The increasing demand for foods with improved functional properties, enhanced stability, and clean-label characteristics has significantly increased research interest in the development of innovative structures based on natural biopolymers. In this context, protein micro- and nanoparticles represent particularly promising structures for food applications, as they can be used as carriers of bioactive compounds, texture modifiers, and stabilizers of dispersed systems. Particular interest has been directed toward the use of ethanol as a protein denaturation medium for the formation of protein micro- and nanoparticles with modified functional properties. At the same time, ultrasound treatment has emerged as a mild and effective approach for modifying the functional and interfacial properties of proteins, offering significant potential for applications in food systems.This doctoral thesis focuses on investigating the effect of ethanol on the structure and stability of whey protein nanoparti ...
The increasing demand for foods with improved functional properties, enhanced stability, and clean-label characteristics has significantly increased research interest in the development of innovative structures based on natural biopolymers. In this context, protein micro- and nanoparticles represent particularly promising structures for food applications, as they can be used as carriers of bioactive compounds, texture modifiers, and stabilizers of dispersed systems. Particular interest has been directed toward the use of ethanol as a protein denaturation medium for the formation of protein micro- and nanoparticles with modified functional properties. At the same time, ultrasound treatment has emerged as a mild and effective approach for modifying the functional and interfacial properties of proteins, offering significant potential for applications in food systems.This doctoral thesis focuses on investigating the effect of ethanol on the structure and stability of whey protein nanoparticles, as well as their potential use for stabilizing oil-in-water emulsions with improved functional properties. At the same time, the effect of ultrasound treatment on the emulsifying properties of whey proteins at low concentrations was also investigated.In the first part of the thesis, the formation of whey protein nanoparticles through ethanol-induced denaturation and their stability after ethanol removal were studied. The effects of ultrasonication, ethanol concentration, pH, ionic strength, and heat treatment on particle morphology and stability were investigated. Particle morphology and stability were characterized using confocal and electron microscopy, particle size distribution analysis, and ζ-potential measurements. The results demonstrated that ethanol treatment led to the formation of spherical nanogel particles with sizes ranging from approximately 100 to 200 nm, which retained their morphological characteristics even after ethanol removal.Subsequently, the ability of these nanoparticles to stabilize oil-in-water emulsions was evaluated. Emulsion stability was investigated during storage, as well as under conditions of pH modification, ionic strength variation, and heat treatment. The emulsions were characterized by confocal microscopy, droplet size distribution analysis, and ζ-potential measurements, while their behavior during in vitro gastrointestinal digestion was also investigated. The results showed that emulsions stabilized by whey protein nanogel particles exhibited high resistance against coalescence and phase separation, as well as enhanced stability in the presence of NaCl and under heating conditions. Furthermore, these emulsions reduced the release of free fatty acids during lipid digestion compared with conventional whey protein-stabilized emulsions.In the final part of the thesis, the effect of ultrasound treatment on the ability of whey proteins to stabilize emulsions at low protein concentrations was investigated. The emulsions were characterized using differential scanning calorimetry, confocal microscopy, and SDS-PAGE electrophoresis, while droplet size distribution and interfacial tension were also evaluated. The results demonstrated that ultrasound treatment led to the formation of emulsions with smaller droplet sizes, narrower size distributions, and improved stability compared with conventional homogenization. In addition, ultrasound treatment promoted protein rearrangement and enhanced protein adsorption at the oil–water interface.
περισσότερα