Περίληψη
Εισαγωγή: Η αιμοκάθαρση αποτελεί μία από τις βασικότερες μεθόδους νεφρικής υποκατάστασης και είναι ζωτικής σημασίας για την επιβίωση των ασθενών με Τελικού Σταδίου Χρόνια Νεφρική Νόσο. Ωστόσο, η πολυπλοκότητα και οι περιορισμοί της θεραπείας επιβαρύνουν σημαντικά τη σωματική και ψυχοκοινωνική κατάσταση των ασθενών. Η συναισθηματική νοημοσύνη είναι πιθανό να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην αποτελεσματικότερη διαχείριση του στρες, μέσω της υιοθέτησης προσαρμοστικών στρατηγικών αντιμετώπισης. Επιπλέον, ενδέχεται να σχετίζεται με τη θεραπευτική συμμόρφωση, την ικανοποίηση από τη ζωή καθώς και με διάφορους κοινωνικοδημογραφικούς και κλινικούς παράγοντες. Οι σχέσεις αυτές δεν έχουν διερευνηθεί επαρκώς, ιδίως σε ασθενείς που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση της σχέσης της συναισθηματικής νοημοσύνης με τη διαχείριση του στρες, τη συμμόρφωση στη θεραπεία και την ικανοποίηση από τη ζωή των ασθενών που υποβάλλονταν σε αιμοκάθαρση. Μεθοδολογία: Σ ...
Εισαγωγή: Η αιμοκάθαρση αποτελεί μία από τις βασικότερες μεθόδους νεφρικής υποκατάστασης και είναι ζωτικής σημασίας για την επιβίωση των ασθενών με Τελικού Σταδίου Χρόνια Νεφρική Νόσο. Ωστόσο, η πολυπλοκότητα και οι περιορισμοί της θεραπείας επιβαρύνουν σημαντικά τη σωματική και ψυχοκοινωνική κατάσταση των ασθενών. Η συναισθηματική νοημοσύνη είναι πιθανό να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην αποτελεσματικότερη διαχείριση του στρες, μέσω της υιοθέτησης προσαρμοστικών στρατηγικών αντιμετώπισης. Επιπλέον, ενδέχεται να σχετίζεται με τη θεραπευτική συμμόρφωση, την ικανοποίηση από τη ζωή καθώς και με διάφορους κοινωνικοδημογραφικούς και κλινικούς παράγοντες. Οι σχέσεις αυτές δεν έχουν διερευνηθεί επαρκώς, ιδίως σε ασθενείς που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση της σχέσης της συναισθηματικής νοημοσύνης με τη διαχείριση του στρες, τη συμμόρφωση στη θεραπεία και την ικανοποίηση από τη ζωή των ασθενών που υποβάλλονταν σε αιμοκάθαρση. Μεθοδολογία: Στην παρούσα συγχρονική μελέτη συμμετείχαν 468 ασθενείς που υποβάλλονταν σε αιμοκάθαρση σε μονάδες τεχνητού νεφρού της περιφέρειας Αττικής, από τον Νοέμβριο του 2023 έως τον Ιούλιο του 2024. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν τα εξής αυτοαναφερόμενα ερωτηματολόγια: i) ένα ερωτηματολόγιο σχετικά με τα κοινωνικοδημογραφικά και κλινικά χαρακτηριστικά, ii) το ερωτηματολόγιο συναισθηματικής νοημοσύνης ως χαρακτηριστικού της προσωπικότητας – σύντομη μορφή (TEIQue-SF), iii) την κλίμακα συναισθηματικής νοημοσύνης Wong και Law (WLEIS), iv) την κλίμακα στρατηγικών αντιμετώπισης στρες/προβλημάτων (Brief COPE), v) το ερωτηματολόγιο συμμόρφωσης στην αιμοκάθαρση (GR-SMAQ-HD), vi) την κλίμακα θετικών και αρνητικών συναισθημάτων (PANAS) και vii) την κλίμακα ικανοποίησης από τη ζωή (LSI). Η ανάλυση των δεδομένων περιλάμβανε παραμετρικούς και μη παραμετρικούς ελέγχους συγκρίσεων, περιγραφική στατιστική, αναλύσεις συσχέτισης κατά Spearman και μοντέλα πολλαπλής γραμμικής παλινδρόμησης με βηματική επιλογή μεταβλητών (stepwise). Για τον έλεγχο του σφάλματος τύπου I εφαρμόστηκε η διόρθωση κατά Bonferroni. Ο διαμεσολαβητικός ρόλος των θετικών και αρνητικών συναισθημάτων εξετάστηκε με τη χρήση της μακροεντολής PROCESS 4.2. Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με το πρόγραμμα SPSS 26.0 και το επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ορίστηκε σε p<0,05. Αποτελέσματα: Οι συμμετέχοντες παρουσίασαν σχετικά υψηλές βαθμολογίες συναισθηματικής νοημοσύνης τόσο στο TEIQue-SF (4,7±0,8) όσο και στις επιμέρους διαστάσεις του WLEIS (4,9±1,3 έως 5,3±1,2). Η υψηλότερη συναισθηματική νοημοσύνη συσχετίστηκε με μεγαλύτερη χρήση προσαρμοστικών στρατηγικών διαχείρισης του στρες και των προβλημάτων, όπως η ενεργητική-θετική αντιμετώπιση (rho=0,35, p<0,001) και το χιούμορ (rho=0,14, p=0,003) και με μικρότερη χρήση μη προσαρμοστικών στρατηγικών, όπως η αποστασιοποίηση/παραίτηση (rho=-0,41, p<0,001), η χρήση ουσιών (rho=-0,10, p=0,024) και η έκφραση αρνητικών συναισθημάτων (rho=-0,30, p<0,001). Επιπλέον, η συνολική συναισθηματική νοημοσύνη καθώς και ορισμένες επιμέρους διαστάσεις της συσχετίστηκαν θετικά με τη συμμόρφωση στη θεραπεία σε διμεταβλητό επίπεδο (p<0,05). Επιπροσθέτως, η ικανοποίηση από τη ζωή συσχετίστηκε θετικά με τη συναισθηματική νοημοσύνη (rho= 0,60, p<0,001) και τα θετικά συναισθήματα (rho=0,63, p<0,001) και αρνητικά με τα αρνητικά συναισθήματα (rho=-0,52, p<0,001). Τα θετικά και τα αρνητικά συναισθήματα διαδραμάτισαν μερικό διαμεσολαβητικό ρόλο στη σχέση μεταξύ ορισμένων διαστάσεων της συναισθηματικής νοημοσύνης και της ικανοποίησης από τη ζωή. Συμπεράσματα: Τα ευρήματα της παρούσας μελέτης αναδεικνύουν τη σημασία της συναισθηματικής νοημοσύνης στη διαχείριση του στρες, στη συμμόρφωση στη θεραπεία και στην ικανοποίηση από τη ζωή των ασθενών που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση. Η υψηλότερη συναισθηματική νοημοσύνη φαίνεται να συνδέεται με την υιοθέτηση προσαρμοστικών στρατηγικών διαχείρισης του στρες και των προβλημάτων, με καλύτερη θεραπευτική συμμόρφωση και με μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη ζωή των ασθενών υπό αιμοκάθαρση. Επιπλέον, τα θετικά και τα αρνητικά συναισθήματα διαδραμάτισαν διαμεσολαβητικό ρόλο μεταξύ της συναισθηματικής νοημοσύνης και της ικανοποίησης από τη ζωή. Η ενσωμάτωση κατάλληλων εκπαιδευτικών παρεμβάσεων σχετικά με τη συναισθηματική νοημοσύνη, θα μπορούσε ενδεχομένως να συμβάλει στην ψυχολογική προσαρμογή και ανθεκτικότητα των ασθενών αυτών, καθώς και να διευκολύνει τη διαχείριση των προκλήσεων της θεραπείας.
περισσότερα
Περίληψη σε άλλη γλώσσα
Introduction: Hemodialysis is one of the most important kidney replacement therapy modalities and is vital for the survival of patients with end-stage chronic kidney disease. However, the complexity and restrictions of the treatment significantly burden patients’ physical and psychosocial condition. Emotional intelligence is likely to play an important role in more effective stress management through the adoption of adaptive coping strategies. Furthermore, it may be associated with treatment adherence, life satisfaction and various sociodemographic and clinical factors. These relationships have not been adequately investigated, particularly among patients undergoing hemodialysis. Aim: The aim of the present study was to investigate the relationship between emotional intelligence and stress management, treatment adherence, and life satisfaction in patients undergoing hemodialysis. Methodology: The present cross-sectional study included 468 patients undergoing hemodialysis at dialysis un ...
Introduction: Hemodialysis is one of the most important kidney replacement therapy modalities and is vital for the survival of patients with end-stage chronic kidney disease. However, the complexity and restrictions of the treatment significantly burden patients’ physical and psychosocial condition. Emotional intelligence is likely to play an important role in more effective stress management through the adoption of adaptive coping strategies. Furthermore, it may be associated with treatment adherence, life satisfaction and various sociodemographic and clinical factors. These relationships have not been adequately investigated, particularly among patients undergoing hemodialysis. Aim: The aim of the present study was to investigate the relationship between emotional intelligence and stress management, treatment adherence, and life satisfaction in patients undergoing hemodialysis. Methodology: The present cross-sectional study included 468 patients undergoing hemodialysis at dialysis units in the Region of Attica between November 2023 and July 2024. Participants completed the following self-report questionnaires: i) a questionnaire on sociodemographic and clinical characteristics, ii) the Trait Emotional Intelligence Questionnaire Short-Form (TEIQue-SF), iii) the Wong and Law Emotional Intelligence Scale (WLEIS), iv) the Brief Coping Orientation to Problems Experienced (Brief COPE), V) the Greek Simplified Medication Adherence Questionnaire for Hemodialysis Patients (GR-SMAQ-HD), vi) the Positive and Negative Affect Scales (PANAS), and vii) the Life Satisfaction Index (LSI). Data analysis included parametric and non-parametric comparison tests, descriptive statistics, Spearman correlation analyses, and multiple linear regression models with stepwise variable selection. Bonferroni correction was applied to control type I error. The mediating role of positive and negative affect was examined using the PROCESS macro, version 4.2. Statistical analyses were performed using SPSS version 26.0, and statistical significance was set at p<0.05. Results: Participants demonstrated relatively high emotional intelligence scores on both the TEIQue-SF (4.7±0.8) and the individual dimensions of the WLEIS (4.9±1.3 έως 5.3±1.2). Higher emotional intelligence was associated with greater use of adaptive strategies for managing stress and problems, such as active-positive coping (rho=0.35, p<0.001) and humor (rho=0.14, p=0.003), and with less use of maladaptive strategies, such as behavioral disengagement (rho=-0.41, p<0.001), substance use (rho=-0.10, p=0.024), and the expression of negative emotions (rho=-0.30, p<0.001). Furthermore, overall emotional intelligence, as well as some of its individual dimensions, was positively associated with treatment adherence at the bivariate level (p<0,05). In addition, life satisfaction was positively associated with emotional intelligence (rho=0.60, p<0.001) and positive affect (rho=0.63, p<0.001) and negatively associated with negative affect (rho=-0.52, p<0.001). Positive and negative affect played a partial mediating role in the relationship between certain dimensions of emotional intelligence and life satisfaction. Conclusions: The findings of the present study highlight the importance of emotional intelligence in stress management, treatment adherence, and life satisfaction among patients undergoing hemodialysis. Higher emotional intelligence appears to be associated with the adoption of more adaptive strategies for managing stress and problems, better treatment adherence, and greater life satisfaction among patients undergoing hemodialysis. Furthermore, positive and negative affect played a mediating role in the relationship between emotional intelligence and life satisfaction. The integration of appropriate educational interventions related to emotional intelligence could potentially contribute to the psychological adjustment and resilience of these patients, as well as facilitate the management of treatment related challenges.
περισσότερα