Περίληψη
Η LHRH (Luteinizing Hormone-Releasing Hormone) είναι ένα γραμμικό δεκαπεπτίδιο το οποίο παράγεται στον υποθάλαμο και παίζει σημαντικό ρόλο στην αναπαραγωγική διαδικασία, αφού προάγει την παραγωγή των γοναδοτροπινών LH (ωχρινοποιητική ορμόνη) και FSH (ωοθυλακιοτρόπος ορμόνη) από τη υπόφυση και για το λόγο αυτό ονομάστηκε GnRH (Gonadotropin- Releasing Hormone). Αποτελεί τον κύριο ρυθμιστή του άξονα υποθάλαμος-υπόφυση-γοναδών σε όλα τα σπονδυλωτά περιλαμβανομένων και των θηλαστικών.Η LHRH όπως πολλές άλλες πεπτιδικές ορμόνες είναι ένα πολύ εύκαμπτο μόριο, το οποίο βρίσκεται σε μια ισορροπία διαμορφώσεων σε διάλυμα και ο προσδιορισμός της κύριας βιοδραστικής διαμόρφωσης είναι πολύ δύσκολος.Στην εργασία αυτή συντέθηκαν και μελετήθηκαν με φασματοσκοπία 1H και 17O-NMR σειρά αναλόγων της LHRH και πεπτιδικών μοντέλων προκειμένου να συμβάλλουμε στη διερεύνηση της σχέσης διαμόρφωση-βιολογική δράση της LHRH. Ο σχεδιασμός αυτός εστιάζει την προσοχή των μελετών στη διερεύνηση της παρουσίας ή μη μιας ...
Η LHRH (Luteinizing Hormone-Releasing Hormone) είναι ένα γραμμικό δεκαπεπτίδιο το οποίο παράγεται στον υποθάλαμο και παίζει σημαντικό ρόλο στην αναπαραγωγική διαδικασία, αφού προάγει την παραγωγή των γοναδοτροπινών LH (ωχρινοποιητική ορμόνη) και FSH (ωοθυλακιοτρόπος ορμόνη) από τη υπόφυση και για το λόγο αυτό ονομάστηκε GnRH (Gonadotropin- Releasing Hormone). Αποτελεί τον κύριο ρυθμιστή του άξονα υποθάλαμος-υπόφυση-γοναδών σε όλα τα σπονδυλωτά περιλαμβανομένων και των θηλαστικών.Η LHRH όπως πολλές άλλες πεπτιδικές ορμόνες είναι ένα πολύ εύκαμπτο μόριο, το οποίο βρίσκεται σε μια ισορροπία διαμορφώσεων σε διάλυμα και ο προσδιορισμός της κύριας βιοδραστικής διαμόρφωσης είναι πολύ δύσκολος.Στην εργασία αυτή συντέθηκαν και μελετήθηκαν με φασματοσκοπία 1H και 17O-NMR σειρά αναλόγων της LHRH και πεπτιδικών μοντέλων προκειμένου να συμβάλλουμε στη διερεύνηση της σχέσης διαμόρφωση-βιολογική δράση της LHRH. Ο σχεδιασμός αυτός εστιάζει την προσοχή των μελετών στη διερεύνηση της παρουσίας ή μη μιας β-στροφής τύπου ΙΙ΄ στο κεντρικό τμήμα της LHRH καθώς και στο ρόλο της παράπλευρης αλυσίδας της αργινίνης στη διαμόρφωση των αναλόγων.Στο Κεφάλαιο 1 παρουσιάζεται ο σκοπός της παρούσας εργασίας και αναλύεται το σκεπτικό που οδήγησε στο σχεδιασμό των συγκεκριμένων αναλόγων-μοντέλων.Στο Κεφάλαιο 2 γίνεται μια εισαγωγή στον τρόπο δράσης των ορμονών. Στη συνέχεια γίνεται αναφορά στα διάφορα είδη της LHRH και τους υποδοχείς της. Επίσης, αναλύεται η συνεισφορά του κάθε αμινοξέος στη δράση της LHRH ενώ τέλος γίνεται αναφορά στην ενζυματική υδρόλυση της από διάφορες καρβοξυπεπτιδάσες.Tο Κεφάλαιο 3 αναφέρεται στην πεπτιδική σύνθεση και γίνεται μια αναδρομή στις τεχνικές σύνθεσης που εφαρμόζονται για την σύνθεση των πεπτιδίων καθώς και στα αντιδραστήρια σύζευξης που χρησιμοποιούνται στην Χημεία των πεπτιδίων. Στη συνέχεια παρουσιάζονται τα διάφορα πολυμερικά υποστρώματα και οι αμινοπροστατευτικές ομάδες που επιλέγονται κατά την πεπτιδική σύνθεση σε στερεά φάση. Στο Κεφάλαιο 4 αναλύονται οι βασικές αρχές της 1H-NMR φασματοσκοπίας μιας και δυο διαστάσεων και γίνεται αναφορά στις πληροφορίες που προκύπτουν από τις γειτονικές σταθερές σύζευξης, τους συντελεστές θερμοκρασίας και τα παρατηρούμενα ΝΟΕ φαινόμενα για τη δευτεροταγή διαμόρφωση των πεπτιδίων.Το Κεφάλαιο 5 περιγράφει ορισμένα εισαγωγικά στοιχεία για τις βασικές αρχές της φασματοσκοπίας μάζας.Το Κεφάλαιο 6 παρουσιάζει τις βασικές αρχές της 17Ο-NMR φασματοσκοπίας καθώς και τους τρόπους ιχνηθέτησης με 17Ο.Στο Κεφάλαιο 7 γίνεται μια ανασκόπηση της σχέσης βιολογική δράση-διαμόρφωση της LHRH.Στο Πειραματικό μέρος, παρουσιάζονται και αναλύονται τα αποτελέσματα της παρούσας εργασίας. Πιο αναλυτικά στο Κεφάλαιο 8 περιγράφεται η σύνθεση, ο καθαρισμός και η ταυτοποίηση των πεπτιδικών αναλόγων και των μοντέλων που σχεδιάστηκαν και συντέθηκαν στα πλαίσια της παρούσης εργασίας.Στο Κεφάλαιο 9 περιγράφεται λεπτομερειακά η διαμορφωτική ανάλυση με 1Η και 17Ο-NMR φασματοσκοπία των αναλόγων της LHRH και των πεπτιδικών μοντέλων. Το Κεφάλαιο 10 περιλαμβάνει τα γενικά συμπεράσματα της παρούσας εργασίας.Οι διαμορφωτικές μελέτες που έγιναν στα πλαίσια της παρούσας εργασίας οδηγούν στις παρακάτω εκτιμήσεις-συμπεράσματα:Η διαμόρφωση του πεπτιδικού σκελετού της φυσικής LHRH δεν φαίνεται να διαθέτει στοιχεία κάποιας κανονικής δευτεροταγούς δομής. Η εκτεταμένη διαμόρφωση είναι πιθανά η κυρίαρχη κατάσταση. Η παρουσία της β στροφής τύπου ΙΙ΄ στο τμήμα –Tyr5-Gly6-Leu7-Arg8- είναι πιθανόν να υφίσταται σε μικρό ποσοστό.Μια ιδιαίτερη ευκινησία έχει εντοπισθεί γύρω από το δεσμό N-Cα της Gly6 συγκρινόμενη με αυτή της Gly10 στην οποία αν και αποτελεί το C-τελικό άκρο φαίνεται να περιορίζεται σημαντικά. Το στοιχείο της αυξημένης ευκινησίας στο δεσμό N-Cα της Gly6 θα μπορούσε να ερμηνεύσει στην αυξημένη ταχύτητα υδρόλυσης του πεπτιδικού δεσμού -Tyr5-Gly6- καθώς η απουσία μιας σταθερής δευτεροταγούς δομής στο τμήμα αυτό του αναλόγου είναι πιθανόν να καθιστά τον δεσμό προσβάσιμο στο νερό και τα υδρολυτικά ένζυμα.Η περιορισμένη ευκινησία στο δεσμό N-Cα της C-τελικής γλυκίνης δεν μπορεί να ερμηνευθεί με όρους διαμορφωτικών περιορισμών που προκύπτουν από συμμετοχή των ατόμων του πεπτιδικού σκελετού καθώς δεν υπάρχουν πειραματικά δεδομένα που να το στηρίζουν. Ο πιθανός λόγος μιας αλληλεπίδρασης του τύπου παράπλευρη αλυσίδα-πεπτιδικός σκελετός πρέπει να τεθεί πλέον στο κέντρο των διαμορφωτικών μελετών.Το σύνολο των αναλόγων στα οποία η Gly6 αντικαταστάθηκε με ένα D-αμινοξύ και η –Gly10-NH2 με –NHEt φαίνεται να μην διαθέτουν διαμορφωτικά στοιχεία του πεπτιδικού σκελετού που να τα διαφοροποιούν ουσιαστικά από τη φυσική LHRH. Η β στροφή τύπου ΙΙ΄ δεν φαίνεται να σταθεροποιείται στην περίπτωση των αναλόγων αυτών.Οι διαμορφωτικές μελέτες τόσο στο C-τελικό πενταπεπτίδιο Gly-Leu-Arg-Pro-Gly-NH2 της LHRH όσο και στα επισημασμένα με [17Ο] μοντέλα Αc-Arg-Ala-[17O]Pro-NH2, Piv-Arg-Pro-[17O]Gly-NH2 και Piv-Nle-Pro-[17O]Gly-NH2, αναδεικνύουν το ρόλο της παράπλευρης αλυσίδας της αργινίνης στη σταθεροποίηση μιας αλληλεπίδρασης του τύπου παράπλευρη αλυσίδα-πεπτιδικός σκελετός. Η γουανιδομάδα της αργινίνης φαίνεται να έχει την τάση αλληλεπίδρασης με το καρβονυλικό οξυγόνο της C-τελικής γλυκίνης. Το στοιχείο αυτό βρίσκεται σε πολύ καλή συμφωνία και μπορεί να ερμηνεύσει τόσο τον περιορισμό της ευκινησίας γύρω από το δεσμό N-Cα της C-τελικής γλυκίνης όσο και την αυξημένη δράση των αναλόγων στα οποία η –Gly10-NH2 αντικαθίσταται με –NHEt. Έτσι ένας δεσμός υδρογόνου ανάμεσα στη γουανιδομάδα και το καρβονυλικό οξυγόνο της C-τελικής γλυκίνης επιβάλλει μεγαλύτερη πόλωση στο δεσμό C=O με αποτέλεσμα να υδρολύεται πιο εύκολα. Μια υδρόλυση του C-τελικού αμιδίου καθιστά το μόριο της LHRH ευάλωτο στις καρβοξυπεπτιδάσες με αποτέλεσμα να αποικοδομείται γρήγορα. Μια τέτοια διαδικασία δεν είναι εφικτή στην περίπτωση των αναλόγων που έχουν ως C-τελικό άκρο το –NHEt.Οι διαμορφωτικές μελέτες στα πεπτιδικά μοντέλα Αc-Arg-Ala-[17O]Pro-NH2, Piv-Arg-Pro-[17O]Gly-NH2 και Piv-Nle-Pro-[17O]Gly-NH2 εισάγουν για πρώτη φορά το στοιχείο της αργής διαμορφωτικής ανταλλαγής μικρών γραμμικών πεπτιδίων σε DMSO-d6 διάλυμα.Η άποψη για αργή διαμορφωτική ανταλλαγή μικρών πεπτιδίων σε DMSO-d6 επιβεβαιώθηκε στη περίπτωση της Boc-[17O]Tyr(2,6-diClBzl)-OH η διαμόρφωση της οποίας φαίνεται να σταθεροποιείται με έναν δεσμό υδρογόνου ανάμεσα στο καρβονυλικό οξυγόνο της Boc ομάδας και το πρωτόνιο της καρβοξυλομάδας. Η αλληλεπίδραση αυτή και η πολύ αργή διαμορφωτική ανταλλαγή ανάμεσα στη διπλωμένη και εκτεταμένη διαμόρφωση συνέβαλλε στην ανίχνευση, για πρώτη φορά με φασματοσκοπία 17O-NMR, και των δύο συχνοτήτων, του C=O και της –OH μιας ελεύθερης καρβοξυλομάδας ως διακριτές κορυφές.Στα Κεφάλαιο 11 και 12 παρουσιάζονται περιληπτικά το αντικείμενο και τα αποτελέσματα της παρούσας διδακτορικής διατριβής στην ελληνική και αγγλική γλώσσα αντίστοιχα.Τέλος, στο Κεφάλαιο 13 παρατίθενται οι συντομογραφίες που χρησιμοποιήθηκαν στην παρούσα διατριβή, καθώς και οι δημοσιεύσεις σε επιστημονικά περιοδικά και σε πρακτικά συνεδρίων που προέκυψαν από την παρούσα διατριβή.
περισσότερα
Περίληψη σε άλλη γλώσσα
Luteinizing hormone-releasing hormone (LHRH) is a linear hypothalamic decapeptide that acts in the pituitary gland to stimulate the release of luteinizing hormone and follicle stimulating hormone, which in turn regulates ovulation and spermatogenesis in the gonads. Like many hormones LHRH is a highly flexible molecule that can adopt many interconverting conformations in solution and the assignment of a predominant bioactive conformation is very difficult.In this work we synthesized and studied with 1H and 17O-NMR spectroscopies various analogues of LHRH and peptide models in order to investigate the conformation-activity relationships of LHRH. Our intention was focused in the presence or not of the β-turn type II in the central part of the molecule and the role of the Arg side chain in the conformation of the analogues.The following analogues and peptide models were synthesized and studied: pGlu-His-Trp-Ser-Tyr-Gly-Leu-Arg-Pro-Gly-NH2pGlu-His-Trp-Ser-Tyr-DTrp-Leu-Arg-Pro-NHEt pGlu-His ...
Luteinizing hormone-releasing hormone (LHRH) is a linear hypothalamic decapeptide that acts in the pituitary gland to stimulate the release of luteinizing hormone and follicle stimulating hormone, which in turn regulates ovulation and spermatogenesis in the gonads. Like many hormones LHRH is a highly flexible molecule that can adopt many interconverting conformations in solution and the assignment of a predominant bioactive conformation is very difficult.In this work we synthesized and studied with 1H and 17O-NMR spectroscopies various analogues of LHRH and peptide models in order to investigate the conformation-activity relationships of LHRH. Our intention was focused in the presence or not of the β-turn type II in the central part of the molecule and the role of the Arg side chain in the conformation of the analogues.The following analogues and peptide models were synthesized and studied: pGlu-His-Trp-Ser-Tyr-Gly-Leu-Arg-Pro-Gly-NH2pGlu-His-Trp-Ser-Tyr-DTrp-Leu-Arg-Pro-NHEt pGlu-His-Trp-Ser-Tyr-DLeu-Leu-Arg-Pro-NHEt pGlu-His-Trp-Ser-Tyr-DAla-Leu-Arg-Pro-NHEtGly-Leu-Arg-Pro-Gly-NH2Piv-Arg-Pro-[17O]Gly-NH2Piv-Nle-Pro-[17O]Gly-NH2Boc-[17O]Tyr(2,6-diClBzl)-OHThe conclusions of our conformational studies are:The peptide backbone of LHRH probably adopts random coil extended conformation.A free rational state in the N-Cα bond of Gly6 was established which is greater than that observed in Gly10 although the later constitutes the C-terminal part of the molecule. This fact is in agreement with of the greater rate of hydrolysis of the peptide bond –Tyr5-Gly6- since the mobility could give access to water molecules.According to the NMR data the restriced mobility of the C-terminal Gly can not be attributed to conformational restrictions imposed by the backbone conformation. A possible interaction of the side chain-backbone can be the origine of this behavior. The backbone conformation of the analogues in which Gly6 was substituted by a D-amino acid and Gly10 by the –NHEt group seems to be similar to that of the natural LHRH.The role of the arginine side chain in the structure stabilization of the Gly-Leu-Arg-Pro-Gly-NH2, Piv-Arg-Pro-[17O]Gly-NH2, Piv-Nle-Pro-[17O]Gly-NH2 peptide models was evidenced by 1H and 17O-NMR studies. The guanidinium group seems to participate in a hydrogen bonded interaction with the carbonylic oxygen of the C-terminal glycine. This interaction can explain the restricted mobility around the N-Cα bond. The increased polarization of the –C=O bond induced by this interaction can lead to an increased hydrolysis of the corresponding peptide bond.Conformational studies using the peptide models Ac-Arg-Ala-[17O]Pro-NH2, Piv-Arg-Pro-[17O]Gly-NH2 and Piv-Nle-Pro-[17O]Gly-NH2 revealed for the first time that short linear peptides can undergo very slow conformational exchange in DMSO-d6 solutionA very slow conformational exchange in DMSO-d6 solution was also observed in the case of Boc-[17O]Tyr(2,6-diClBzl)-OH. This behavior permitted the detection for the first time of both the –C=O and –OH 17O resonance of the Boc-[17O]Tyr(2,6-diClBzl)-OH carboxylic group. This phenomenon was attributed to the occurrence of an intramolecular interaction involving the hydroxylic proton of the carboxylic group.
περισσότερα