Περίληψη
Η παρούσα διδακτορική διατριβή εξετάζει την επενδυτική συμπεριφορά υπό το πρίσμα της συμπεριφορικής χρηματοοικονομικής, εστιάζοντας τόσο στις παραδοσιακές χρηματοοικονομικές αγορές όσο και στις σύγχρονες ψηφιακές αγορές περιουσιακών στοιχείων. Αφετηρία της ανάλυσης αποτελεί η κριτική αποτίμηση των βασικών παραδοχών της παραδοσιακής χρηματοοικονομικής θεωρίας, όπως η πλήρης ορθολογικότητα των επενδυτών και η υπόθεση των αποτελεσματικών αγορών, οι οποίες αδυνατούν να ερμηνεύσουν πλήθος εμπειρικά παρατηρούμενων αγοραίων ανωμαλιών. Στο πλαίσιο αυτό, η συμπεριφορική χρηματοοικονομική υιοθετείται ως εναλλακτικό θεωρητικό υπόδειγμα, το οποίο ενσωματώνει ψυχολογικούς, γνωστικούς και συναισθηματικούς παράγοντες στη διαδικασία λήψης επενδυτικών αποφάσεων. Οι επενδυτές δεν αντιμετωπίζονται ως άριστοι λήπτες αποφάσεων που λειτουργούν ως απόλυτα ορθολογικές οντότητες, αλλά ως άτομα των οποίων οι επενδυτικές επιλογές επηρεάζονται συστηματικά από συναισθήματα και γνωστικές προκαταλήψεις. Ιδιαίτερη έ ...
Η παρούσα διδακτορική διατριβή εξετάζει την επενδυτική συμπεριφορά υπό το πρίσμα της συμπεριφορικής χρηματοοικονομικής, εστιάζοντας τόσο στις παραδοσιακές χρηματοοικονομικές αγορές όσο και στις σύγχρονες ψηφιακές αγορές περιουσιακών στοιχείων. Αφετηρία της ανάλυσης αποτελεί η κριτική αποτίμηση των βασικών παραδοχών της παραδοσιακής χρηματοοικονομικής θεωρίας, όπως η πλήρης ορθολογικότητα των επενδυτών και η υπόθεση των αποτελεσματικών αγορών, οι οποίες αδυνατούν να ερμηνεύσουν πλήθος εμπειρικά παρατηρούμενων αγοραίων ανωμαλιών. Στο πλαίσιο αυτό, η συμπεριφορική χρηματοοικονομική υιοθετείται ως εναλλακτικό θεωρητικό υπόδειγμα, το οποίο ενσωματώνει ψυχολογικούς, γνωστικούς και συναισθηματικούς παράγοντες στη διαδικασία λήψης επενδυτικών αποφάσεων. Οι επενδυτές δεν αντιμετωπίζονται ως άριστοι λήπτες αποφάσεων που λειτουργούν ως απόλυτα ορθολογικές οντότητες, αλλά ως άτομα των οποίων οι επενδυτικές επιλογές επηρεάζονται συστηματικά από συναισθήματα και γνωστικές προκαταλήψεις. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε σημαντικά συμπεριφορικά σφάλματα, όπως η αγελαία συμπεριφορά και η αποστροφή προς τη μεταμέλεια, τα οποία επηρεάζουν συστηματικά την επενδυτική κρίση, τη διαμόρφωση των τιμών και τον βαθμό πληροφοριακής αποτελεσματικότητας των αγορών. Σε εμπειρικό επίπεδο, η διατριβή περιλαμβάνει μια συστηματική μετα-ανάλυση της αγελαίας συμπεριφοράς στις διεθνείς χρηματιστηριακές αγορές, αξιοποιώντας 139 εκτιμήσεις μεγέθους επίδρασης από 47 εμπειρικές μελέτες της περιόδου 2008 έως το α’ εξάμηνο του 2026. Σκοπός της ανάλυσης είναι να εκτιμηθεί κατά πόσο προκύπτει συστηματική μέση επίδραση αγελαίας συμπεριφοράς, να διερευνηθούν οι παράγοντες που συνδέονται με την ετερογένεια των εμπειρικών ευρημάτων και να αξιολογηθεί η πιθανή ύπαρξη μεροληψίας δημοσίευσης. Τα αποτελέσματα δεν τεκμηριώνουν την ύπαρξη ενιαίου προτύπου αγελαίας ή αντί-αγελαίας συμπεριφοράς στο σύνολο της βιβλιογραφίας, αλλά αναδεικνύουν σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των επιμέρους εκτιμήσεων, οι οποίες συνδέονται με γεωγραφικά χαρακτηριστικά και στοιχεία του ερευνητικού σχεδιασμού. Στη συνέχεια, η ανάλυση επεκτείνεται στις σύγχρονες ψηφιακές αγορές περιουσιακών στοιχείων, συμπεριλαμβανομένων των συμβατικών κρυπτονομισμάτων, των μη ανταλλάξιμων διακριτικών (Non-Fungible Tokens) και των Fan Tokens, αξιοποιώντας πρωτογενή δεδομένα και σύγχρονες οικονομετρικές μεθοδολογίες. Μέσω βιβλιομετρικής και συστηματικής ανασκόπησης της σχετικής βιβλιογραφίας για τα NFTs, καταγράφεται ένα ταχέως αναπτυσσόμενο επιστημονικό έργο με υψηλή ακαδημαϊκή απήχηση, υψηλό βαθμό διασύνδεσης αλλά και σημαντικό βαθμό συγκέντρωσης. Παράλληλα, αναδεικνύεται ο ολοένα αυξανόμενος ρόλος της συμπεριφορικής χρηματοοικονομικής στην ερμηνεία των επενδυτικών αποφάσεων στις σύγχρονες ψηφιακές αγορές. Επιπλέον, τα εμπειρικά αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι η αγορά των Fan Tokens παρουσιάζει σαφώς διαφοροποιημένη δυναμική σε σχέση με πιο ώριμες ψηφιακές αγορές, χαρακτηριζόμενη από υψηλότερη μεταβλητότητα και στατιστικά σημαντική παρουσία αγελαίας συμπεριφοράς, η οποία εντείνεται σε πτωτικές περιόδους, σε συνθήκες χαμηλού όγκου συναλλαγών και αυξημένης μεταβλητότητας. Αντίθετα, στις αγορές των NFTs και των συμβατικών κρυπτονομισμάτων δεν εντοπίζονται ισχυρές ενδείξεις αγελαίας συμπεριφοράς, ενώ τα ευρήματα δεν υποστηρίζουν την ενίσχυση του φαινομένου κατά την περίοδο της πανδημίας COVID-19. Τέλος, εφαρμόζεται το regret-adjusted πλαίσιο βελτιστοποίησης χαρτοφυλακίου των Baule et al. (2019) στην αναδυόμενη αγορά των Football Fan Tokens (FFTs), προκειμένου να αξιολογηθούν τα χαρακτηριστικά του σε σύγκριση με τις αγορές των NFTs και των συμβατικών κρυπτονομισμάτων. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι το βέλτιστο regret-adjusted χαρτοφυλάκιο εμφανίζει υψηλότερο υπολειπόμενο κίνδυνο (residual risk) στην αγορά των Football Fan Tokens, εύρημα που είναι συμβατό με την υψηλή μεταβλητότητα, την περιορισμένη ρευστότητα και τον χαμηλότερο βαθμό ωρίμανσης της συγκεκριμένης αγοράς. Παράλληλα, η αξιολόγηση της ασθενούς μορφής πληροφοριακής αποτελεσματικότητας δείχνει ότι, παρότι η αγορά των Football Fan Tokens δεν παρουσιάζει σημαντικές αποκλίσεις από την υπόθεση του τυχαίου περιπάτου, εμφανίζει χαμηλότερο βαθμό πληροφοριακής αποτελεσματικότητας σε σύγκριση με τις περισσότερο ώριμες αγορές των NFTs και των συμβατικών κρυπτονομισμάτων. Συνολικά, η παρούσα διατριβή συμβάλλει πρωτογενώς στη διεθνή βιβλιογραφία, αναδεικνύοντας τον καθοριστικό ρόλο των συμπεριφορικών παραγόντων στη διαμόρφωση της επενδυτικής συμπεριφοράς τόσο στις παραδοσιακές όσο και στις αναδυόμενες αγορές ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων. Τα εμπειρικά ευρήματα, σε συνάφεια με την υφιστάμενη βιβλιογραφία, επιβεβαιώνουν ότι η ενσωμάτωση των αρχών της συμπεριφορικής χρηματοοικονομικής κρίνεται αναγκαία για την καλύτερη κατανόηση της λειτουργίας των αγορών, τον αποτελεσματικότερο σχεδιασμό στρατηγικών διαχείρισης κινδύνου και τη διαμόρφωση κατάλληλων πολιτικών εποπτείας και χρηματοοικονομικής εκπαίδευσης, ιδίως σε περιβάλλοντα υψηλής αβεβαιότητας και έντονης συναισθηματικής εμπλοκής των επενδυτών.
περισσότερα
Περίληψη σε άλλη γλώσσα
This doctoral dissertation examines investor behavior through the lens of behavioral finance, focusing on both traditional financial markets and contemporary digital asset markets. The analysis begins with a critical assessment of the fundamental assumptions of traditional financial theory, including investor rationality and the Efficient Market Hypothesis, which are unable to account for numerous empirically observed market anomalies. Within this context, behavioral finance is adopted as an alternative theoretical framework that incorporates psychological, cognitive, and emotional factors into the investment decision-making process. Investors are not regarded as optimal decision makers who act as perfectly rational agents, but rather as individuals whose investment choices are systematically influenced by emotions and cognitive biases. Particular emphasis is placed on significant behavioral biases, such as herding behavior and regret aversion, which systematically affect investment ju ...
This doctoral dissertation examines investor behavior through the lens of behavioral finance, focusing on both traditional financial markets and contemporary digital asset markets. The analysis begins with a critical assessment of the fundamental assumptions of traditional financial theory, including investor rationality and the Efficient Market Hypothesis, which are unable to account for numerous empirically observed market anomalies. Within this context, behavioral finance is adopted as an alternative theoretical framework that incorporates psychological, cognitive, and emotional factors into the investment decision-making process. Investors are not regarded as optimal decision makers who act as perfectly rational agents, but rather as individuals whose investment choices are systematically influenced by emotions and cognitive biases. Particular emphasis is placed on significant behavioral biases, such as herding behavior and regret aversion, which systematically affect investment judgment, price formation, and the degree of informational efficiency in financial markets. At the empirical level, the dissertation includes a systematic meta-analysis of herding behavior in international stock markets, drawing on 139 effect-size estimates from 47 empirical studies published between 2008 and the first half of 2026. The analysis aims to determine whether a systematic average herding effect can be identified, investigate the factors associated with the heterogeneity of the empirical findings, and assess the potential presence of publication bias. The results provide no evidence of a uniform pattern of herding or anti-herding behavior across the literature as a whole. Instead, they reveal significant variation across individual estimates associated with geographical characteristics and features of the research design. The analysis subsequently extends to contemporary digital asset markets, including conventional cryptocurrencies, non-fungible tokens (NFTs), and fan tokens, using primary data and advanced econometric methodologies. A bibliometric analysis and systematic review of the literature on NFTs document a rapidly expanding body of research characterized by high academic impact, a substantial degree of interconnectedness, and significant concentration. At the same time, the findings highlight the increasingly important role of behavioral finance in explaining investment decisions in contemporary digital asset markets. Furthermore, the empirical results demonstrate that the fan token market exhibits distinctly different dynamics from more mature digital asset markets, characterized by higher volatility and a statistically significant presence of herding behavior. This behavior intensifies during declining market periods and under conditions of low trading volume and heightened volatility. By contrast, no strong evidence of herding behavior is identified in NFT and conventional cryptocurrency markets, while the findings do not support an intensification of the phenomenon during the COVID-19 pandemic. Finally, the regret-adjusted portfolio optimization framework developed by Baule et al. (2019) is applied to the emerging Football Fan Token (FFT) market to evaluate its characteristics in comparison with NFT and conventional cryptocurrency markets. The results indicate that the optimal regret-adjusted portfolio exhibits higher residual risk in the Football Fan Token market, a finding consistent with the high volatility, limited liquidity, and lower level of maturity of this market. In addition, the assessment of weak-form informational efficiency shows that, although the Football Fan Token market does not exhibit significant deviations from the random walk hypothesis, it displays a lower degree of informational efficiency than the more mature NFT and conventional cryptocurrency markets. Overall, this dissertation makes an original contribution to the international literature by highlighting the critical role of behavioral factors in shaping investor behavior in both traditional financial markets and emerging digital asset markets. In conjunction with the existing literature, the empirical findings confirm that incorporating the principles of behavioral finance is essential for achieving a better understanding of market functioning, designing more effective risk-management strategies, and formulating appropriate supervisory and financial education policies, particularly in environments characterized by high uncertainty and strong emotional involvement among investors.
περισσότερα