Περίληψη
Εισαγωγή Ο προδιαβήτης είναι μια μεταβολική κατάσταση που τοποθετείται μεταξύ της φυσιολογικής ομοιόστασης της γλυκόζης και του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) και σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης ΣΔ και των επιπλοκών του. O επιπολασμός του προδιαβήτη αυξάνεται παγκοσμίως, ενώ παράλληλα υπολογίζεται ότι το 25% των ατόμων με προδιαβήτη θα εμφανίσουν ΣΔ κατά τα επόμενα 3-5 έτη και το 70% κάποια στιγμή στη ζωή τους. Από τα υπάρχοντα δεδομένα έχει καταστεί σαφές ότι η έναρξη των επιπλοκών του διαβήτη σημειώνεται ήδη στις πρώιμες φάσεις διαταραχής της ομοιόστασης της γλυκόζης, καθώς η μικροαγγειακή βλάβη είναι συχνά παρούσα κατά τη στιγμή της διάγνωσης. Η αναγνώριση υποκλινικών διαταραχών στη μακροαγγειακή και μικροαγγειακή λειτουργία σε άτομα με προδιαβήτη παρουσιάζει ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον ενόψει των δυνατοτήτων για έγκαιρη θεραπευτική παρέμβαση και πρόληψη των καρδιαγγειακών επιπλοκών. Παρά την εκτεταμένη έρευνα για τις μικροαγγειακές επιπλοκές στο σακχαρώδη διαβήτη, τα δεδομέν ...
Εισαγωγή Ο προδιαβήτης είναι μια μεταβολική κατάσταση που τοποθετείται μεταξύ της φυσιολογικής ομοιόστασης της γλυκόζης και του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) και σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης ΣΔ και των επιπλοκών του. O επιπολασμός του προδιαβήτη αυξάνεται παγκοσμίως, ενώ παράλληλα υπολογίζεται ότι το 25% των ατόμων με προδιαβήτη θα εμφανίσουν ΣΔ κατά τα επόμενα 3-5 έτη και το 70% κάποια στιγμή στη ζωή τους. Από τα υπάρχοντα δεδομένα έχει καταστεί σαφές ότι η έναρξη των επιπλοκών του διαβήτη σημειώνεται ήδη στις πρώιμες φάσεις διαταραχής της ομοιόστασης της γλυκόζης, καθώς η μικροαγγειακή βλάβη είναι συχνά παρούσα κατά τη στιγμή της διάγνωσης. Η αναγνώριση υποκλινικών διαταραχών στη μακροαγγειακή και μικροαγγειακή λειτουργία σε άτομα με προδιαβήτη παρουσιάζει ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον ενόψει των δυνατοτήτων για έγκαιρη θεραπευτική παρέμβαση και πρόληψη των καρδιαγγειακών επιπλοκών. Παρά την εκτεταμένη έρευνα για τις μικροαγγειακές επιπλοκές στο σακχαρώδη διαβήτη, τα δεδομένα για τον προδιαβήτη παραμένουν ανεπαρκή. Σκοπός Στόχος της παρούσας διατριβής ήταν η σφαιρική εκτίμηση της μικροαγγειακής λειτουργίας και της μικρο- και μακροαγγειοπάθειας με σύγχρονες, μη επεμβατικές μεθόδους σε άτομα με προδιαβήτη με σκοπό την ανεύρεση πρώιμων αλλοιώσεων σε όργανα-στόχο. Μεθοδολογία Πρόκειται για μία μελέτη παρατήρησης στην οποία εξετάστηκαν τρεις ομάδες συμμετεχόντων: μία με προδιαβήτη, μία με ΣΔ και μία ομάδα ελέγχου με φυσιολογικές τιμές σακχάρου. Από τη μελέτη αποκλείστηκαν ασθενείς με εγκατεστημένη καρδιαγγειακή νόσο, καθώς και οι ασθενείς με ΣΔ τύπου 1. Σε όλους τους συμμετέχοντες έγινε καταγραφή σωματομετρικών στοιχείων, μέτρηση της αρτηριακής πίεσης καθώς και λήψη αίματος για εργαστηριακές εξετάσεις.Για την εκτίμηση των μικρών αγγείων χρησιμοποιήθηκαν οι παρακάτω μέθοδοι:•Ανάλυση κοκκιώδους αντίθεσης με λέιζερ (Laser Speckle Contrast Analysis, LASCA) με το πρωτόκολλο ισχαιμίας- επαναιμάτωσης για τη μελέτη της μικροκυκλοφορίας του δέρματος. Αξιολογήθηκαν η μικροαγγειακή άρδευση κατά την ηρεμία, η ποσοστιαία μεταβολή αυτής κατά την ισχαιμία, η μέγιστη ροή κατά την άρση της απόφραξης και η ποσοστιαία μεταβολή από την ηρεμία στη μέγιστη απόκριση.•Μη μυδριατική κάμερα βυθού για την απεικόνιση των μικρών αγγείων του αμφιβληστροειδούς. Η ποσοτική αξιολόγηση των αγγείων του αμφιβληστροειδούς πραγματοποιήθηκε με τη χρήση ειδικού ημιαυτόματου λογισμικού για τον υπολογισμό του ισοδυνάμου της κεντρικής αρτηρίας του αμφιβληστροειδούς (Central retinal arteriolar equivalent, CRAE), του ισοδυνάμου της κεντρικής φλέβας του αμφιβληστροειδούς (Central retinal venular equivalent, CRVE) καθώς και του λόγου αυτών (Arteriovenous ratio, AVR).•Προσδιορισμός του δείκτη SEVR (Subendocardial Viability Ratio) για την εκτίμηση της καρδιακής μικροαγγειακής λειτουργίας.•Υπολογισμός του λόγου λευκωματίνη / κρεατινίνη (ACR: albumin/ creatinine ratio) σε τυχαίο πρωινό δείγμα ούρων.Η εκτίμηση της μακροκυκλοφορίας πραγματοποιήθηκε με τις παρακάτω μεθόδους:•Υπολογισμός της ταχύτητας του αορτικού σφυγμικού κύματος (PWV) και του κεντρικού αυξητικού δείκτη (AI, augmentation index) για την εκτίμηση της αορτικής σκληρίας.•Μέτρηση του πάχους έσω-μέσου χιτώνα της κοινής καρωτίδας (carotid intima-media thickness, cIMT)ΑποτελέσματαΣυνολικά μελετήθηκαν 67 άτομα, ηλικίας 55,9 ± 9,4 ετών, εκ των οποίων 38 (56,7%) ήταν γυναίκες. Από το σύνολο των συμμετεχόντων οι 24 πληρούσαν τα κριτήρια του προδιαβήτη, 21 είχαν ΣΔ και τα υπόλοιπα 22 άτομα ανήκαν στην ομάδα ελέγχου. Δεν υπήρχαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των ομάδων ως προς την ηλικία, το φύλο, το ΒΜΙ (Body Mass Index), τα επίπεδα αρτηριακής πίεσης (ΑΠ) ιατρείου και την καπνιστική συνήθεια. Η χρήση αντιυπερτασικής και υπολιπιδαιμικής αγωγής ήταν συχνότερη στους ασθενείς με ΣΔ. Από τη μελέτη της δερματικής μικροκυκλοφορίας διαπιστώθηκε ότι οι συμμετέχοντες με προδιαβήτη εμφάνισαν σημαντικά χαμηλότερη ποσοστιαία μεταβολή από την ηρεμία σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου (151,2 ± 46,4 % έναντι 192,1 ± 42,4 % αντίστοιχα, p= 0,02), μη στατιστικά σημαντική με αυτή των ατόμων με ΣΔ (146,2 ± 61,4 %). Στην πολυπαραγοντική ανάλυση, η δερματική μικροαγγειακή αντιδραστικότητα (ποσοστιαία μεταβολή από την ηρεμία) συσχετίστηκε στατιστικά σημαντικά και ανεξάρτητα με την ηλικία (Beta=-0,298, p=0,014) και τα επίπεδα γλυκόζης (Beta=-0,246, p=0,041). Από τον έλεγχο της μικροκυκλοφορίας του μυοκαρδίου βρέθηκε ότι τα άτομα της ομάδας ελέγχου παρουσίασαν σημαντικά υψηλότερες τιμές SEVR [155% (145,8 – 159,0)] σε σύγκριση με τα άτομα με προδιαβήτη [127,5% (114,3 – 139,3), p<0,001] και ΣΔ [133,5% (127,0-145,3), p=0,006], ενώ οι τιμές SEVR δεν διέφεραν στατιστικά σημαντικά μεταξύ των ατόμων με προδιαβήτη και ΣΔ (p=0,071). Από την πολυπαραγοντική ανάλυση, ο δείκτης SEVR εμφάνισε ανεξάρτητη συσχέτιση με την ηλικία και τον αριθμό των σφύξεων. Όσον αφορά τους υπόλοιπους δείκτες μικροαγγειακής λειτουργίας, δεν σημειώθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των τριών ομάδων αναφορικά με τη διάμετρο των αγγείων του αμφιβληστροειδούς και το δείκτη ACR. Σε υποανάλυση των συμμετεχόντων χωρίς ΑΥ, τα άτομα με προδιαβήτη εμφάνισαν μειωμένη δερματική μικροαγγειακή αντιδραστικότητα και χαμηλότερη τιμή SEVR συγκριτικά με την ομάδα ελέγχου (p<0,05 και για τις δύο συγκρίσεις). Από τον έλεγχο της μακροκυκλοφορίας βρέθηκε στατιστικά σημαντικά χαμηλότερη τιμή του δείκτη PWV στην ομάδα ελέγχου συγκριτικά με τις άλλες δύο ομάδες (p<0,001 και για τις δύο συγκρίσεις αντίστοιχα) και από τον έλεγχο των καρωτίδων παρατηρήθηκε σημαντικά υψηλότερη τιμή του δείκτη cIMT στους ασθενείς με ΣΔ έναντι της ομάδας ελέγχου (παρότι εντός φυσιολογικών ορίων). Επιπλέον, διαπιστώθηκε μία τάση για υψηλότερη τιμή του δείκτη cIMT στην ομάδα των ατόμων με προδιαβήτη συγκριτικά με την ομάδα ελέγχου (p=0,085).ΣυμπεράσματαΑπό την παρούσα διατριβή διαπιστώθηκε ότι τα άτομα με προδιαβήτη εμφανίζουν υποκλινική διαταραχή των μικρών αγγείων, όπως αυτή ανιχνεύεται με νεότερες τεχνικές. Πιο συγκεκριμένα, τα άτομα με προδιαβήτη εμφανίζουν διαταραχή της δερματικής μικροκυκλοφορίας και της καρδιακής μικροαγγειακής λειτουργίας σε σχέση με την ομάδα ελέγχου και ανάλογη με αυτή των ασθενών με ΣΔ. Μάλιστα, οι διαταραχές της δερματικής και της καρδιακής μικροκυκλοφορίας φαίνεται να δημιουργούνται ανεξάρτητα από την παρουσία ΑΥ, η οποία υπάρχουν πολλά δεδομένα ότι επιδεινώνει την παρουσία μικροαγγειακών επιπλοκών στα άτομα με διαταραχές της γλυκόζης. Απαιτούνται, ωστόσο, μεγαλύτερες μελέτες για να επιβεβαιώσουν τα αποτελέσματα αυτά και να διερευνήσουν την κλινική σημασία που μπορεί να έχει η ανίχνευση των πρώιμων αυτών μικροαγγειακών διαταραχών στα άτομα με προδιαβήτη.
περισσότερα
Περίληψη σε άλλη γλώσσα
ObjectivesPrediabetes is recognized as a significant metabolic status, associated with an increased risk of developing diabetes mellitus (DM) and its complications. The prevalence of prediabetes is rising globally, while it is estimated that approximately 25% of individuals with prediabetes will develop DM within the next 3–5 years, and 70% at some point in their life.Accumulating evidence suggests that vascular complications begin early in the course of impaired glucose homeostasis, as microvascular damage is often already present at the time of diagnosis. Therefore, the detection of subclinical alterations in macro- and microvascular function among individuals with prediabetes is of great scientific and clinical interest, as early intervention may reduce the risk of future cardiovascular complications. Although microvascular complications have been extensively studied in DM, evidence regarding prediabetes remains limited.Aim The aim of this thesis was to comprehensively evaluate micr ...
ObjectivesPrediabetes is recognized as a significant metabolic status, associated with an increased risk of developing diabetes mellitus (DM) and its complications. The prevalence of prediabetes is rising globally, while it is estimated that approximately 25% of individuals with prediabetes will develop DM within the next 3–5 years, and 70% at some point in their life.Accumulating evidence suggests that vascular complications begin early in the course of impaired glucose homeostasis, as microvascular damage is often already present at the time of diagnosis. Therefore, the detection of subclinical alterations in macro- and microvascular function among individuals with prediabetes is of great scientific and clinical interest, as early intervention may reduce the risk of future cardiovascular complications. Although microvascular complications have been extensively studied in DM, evidence regarding prediabetes remains limited.Aim The aim of this thesis was to comprehensively evaluate microvascular function and micro- and macroangiopathy in individuals with prediabetes, using modern, non-invasive methods, in order to detect early target organ damage.MethodsThis is an observational study. Participants were divided into three groups according to their glycemic status: normoglycemic, prediabetes, and type 2 DM. Individuals with established cardiovascular disease and those with type 1 DM were excluded. Anthropometric data along with blood pressure measurement were recorded for all individuals. Moreover, blood samples for laboratory tests were obtained.Microvascular function was evaluated using the following methods:•Laser Speckle Contrast Analysis (LASCA): LASCA was used for the evaluation of skin microcirculation coupled with post-occlusive reactive hyperemia protocol. Parameters assessed included mean perfusion during baseline, percentage decrease of perfusion from baseline to maximum occlusion, mean perfusion at the maximum and percentage increase of perfusion from baseline to the maximum post-occlusive response.•Non-mydriatic fundus camera for retinal vessel imaging. Quantitative assessment of the small vessels of the retina was performed by calculating the Central Retinal Arteriolar Equivalent (CRAE), the Central Retinal Venular Equivalent (CRVE), and the Arteriovenous Ratio (AVR), using dedicated semi-automated software.•Estimation of the Subendocardial viability ratio (SEVR) as an indirect assessment of myocardial perfusion.•Calculation of the Albumin/Creatinine Ratio (ACR) in a random morning urine sample.Macrovascular assessment included:•Measurement of carotid femoral Pulse Wave Velocity (PWV) and estimation of the central Augmentation Index (AI) as indices of arterial stiffness.•Measurement of carotid intima-media thickness (cIMT) of the common carotid artery.Results A total of 67 participants were included: 24 with prediabetes, 21 with DM and 22 controls. The mean age was 55.9 ± 9.4 years and 38 (56.7%) were women. No statistically significant differences were identified between the groups regarding age, sex, BMI (Body Mass Index), office blood pressure levels or smoking habits. The use of antihypertensive and lipid-lowering therapy was more frequent among patients with DM.Individuals with prediabetes demonstrated impaired skin microvascular reactivity compared to the control group, reflected by a significantly lower percentage change from baseline (151.2 ± 46.4 % vs. 192.1 ± 42.4 % respectively, p = 0.02), comparable to that observed in patients with DM (146.2 ± 61.4%). In multivariate analysis, the percentage change from baseline was independently associated with age (Beta=-0.298, p=0.014) and glucose levels (Beta=-0.246, p=0.041). Assessment of myocardial microcirculation showed that participants in the control group had significantly higher SEVR values [155% (145.8–159.0)] compared to both individuals with prediabetes [127.5% (114.3–139.3), p<0.001] and DM patients [133.5% (127.0–145.3), p=0.006], while SEVR values did not differ statistically between the prediabetes and diabetes groups (p = 0.071). In the multivariate analysis, SEVR showed an independent association with age and heart rate. In addition, no statistically significant differences were observed between the three groups in terms of retinal vessel diameter (CRAE, CRVE, AVR) or ACR. Among participants without arterial hypertension, individuals with prediabetes continued to exhibit impaired skin microvascular reactivity and lower SEVR values compared to the control group (p<0.05 for both comparisons). Assessment of macrocirculation revealed significantly lower PWV values in the control group compared to both prediabetes and DM groups (p<0.001 for both comparisons). cIMT was statistically significantly higher in patients with DM as compared to the control group (although within normal limits), whereas a trend toward higher cIMT values was observed in the prediabetes group (p = 0.085).Conclusion The present thesis demonstrated that individuals with prediabetes exhibit subclinical microvascular dysfunction, as detected by novel techniques, even in the absence of overt cardiovascular disease. More specifically, individuals with prediabetes exhibit impairment in skin microcirculation and myocardial microvascular function compared to the control group, comparable to that observed in DM. Moreover, these alterations in skin and heart microcirculation seem to be apparent, independently of concomitant arterial hypertension which is known to affect macrovascular function in individuals with impaired glucose levels. However, larger and prospective studies are required to confirm these findings and to investigate the clinical significance of early microvascular alterations detection in individuals with prediabetes.
περισσότερα