H περί Εκκλησίας έννοια και τα όρια αυτής στο πλαίσιο της Οικουμενικής Κίνησης: η θέση της Ορθοδόξου Εκκλησιολογίας στα Κείμενα αρ. 198 και 214 του Παγκόσμιου Συμβουλίου Εκκλησιών

Abstract

Church, a fact which is an awareness and certainly a source of great concern. The planet is plagued by very important problems, so that the divided Church cannot call all its members to their solution, in order to exercise its ministry to the world, which is not only practical, but also theological. Understanding the problems that are not being addressed, but also those that arise from the division of the Church, the churches have, in the context of the World Council of Churches (hereinafter WCC), taken significant steps towards Visible unity, without this entailing ecclesiological concessions, especially by the Orthodox who are confessed to be the continuation of the Church of the first centuries, those of the common ecclesiastical tradition. The texts no. 198 and 214 of the WCC Faith and Order Commission express a logic of return to common theological values, as well as that within the WCC there are receptive ears which ascertain that Orthodox views have the potential to restore the Visible unity of the Church, since they faithfully follow the teachings of the Scriptures and Patristic Theology, integrated into the living tradition of the Church. It goes without saying that the constructive participation of the Orthodox in the ecumenical movement takes place without the slightest ecclesiological concession on their part, on the contrary, under constant vigilance for the defense of the great concepts of the One, Holy, Catholic and Apostolic Church of the first centuries. Texts no. 198 and 214 confirm the course in this direction, so that from the first, which was never accepted by the Orthodox as a text of convergence, there has been a spectacular movement towards the second, which is characterized as a diffusion of Orthodox theological views. Following these, the polemics waged against the participation of the Orthodox in the ecumenical movement can be considered the result of insufficient information and introversion incompatible with the mission of the Church, pathologies to which the study of the gradual transformation of common theological texts can lead to an end.

Οι διαφορετικές εκκλησιολογικές αντιλήψεις των Ορθοδόξων, Προτεσταντών και Ρωμαιοκαθολικών έχουν επιφέρει πλήγμα στο σώμα της Μίας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας, γεγονός το οποίο αποτελεί επίγνωση και βεβαίως πηγή μεγάλης ανησυχίας. Ο πλανήτης μαστίζεται από σημαντικότατα προβλήματα, ώστε η διηρημένη Εκκλησία δε δύναται να καλέσει όλα τα μέλη της στην επίλυσή τους, ώστε να ασκήσει τη διακονία της στον κόσμο, που δεν είναι μόνο πρακτική, αλλά και θεολογική. Κατανοώντας τα προβλήματα που δεν αντιμετωπίζονται, αλλά και εκείνα που προέρχονται από τη διαίρεση της Εκκλησίας, οι εκκλησίες έχουν, στο πλαίσιο ιδιαίτερα του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών (στο εξής ΠΣΕ), κάνει σημαντικά βήματα προς την Ορατή ενότητα, χωρίς αυτή να συνεπάγεται εκκλησιολογικές εκχωρήσεις, ειδικά από τους Ορθοδόξους για τους οποίους ομολογείται ότι αποτελούν τη συνέχεια της Εκκλησίας των πρώτων αιώνων, εκείνων της κοινής εκκλησιαστικής παράδοσης. Τα κείμενα αρ. 198 και 214 της Επιτροπής Πίστις και Τάξις του ΠΣΕ εκφράζουν μία λογική αναδρομής στις κοινές θεολογικές αξίες, καθώς και ότι εντός του ΠΣΕ υπάρχουν ευήκοα ώτα τα οποία διαπιστώνουν ότι οι ορθόδοξες απόψεις έχουν τη δυναμική να αποκαταστήσουν την Ορατή ενότητα της Εκκλησίας, αφού ακολουθούν πιστά τα διδάγματα των Γραφών και της Πατερικής Θεολογίας, ενταγμένες στη ζώσα παράδοση της Εκκλησίας. Αυτονόητο είναι ότι η εποικοδομητική συμμετοχή των Ορθοδόξων στην οικουμενική κίνηση γίνεται χωρίς την παραμικρή εκκλησιολογική εκχώρηση εκ μέρους τους, αντιθέτως υπό διαρκή εγρήγορση για την υπεράσπιση των μεγάλων εννοιών της Μίας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας των πρώτων αιώνων. Τα κείμενα αρ. 198 και 214 επιβεβαιώνουν την πορεία προς αυτή την κατεύθυνση, ώστε από το πρώτο, το οποίο ποτέ δεν έγινε δεκτό από τους Ορθοδόξους ως κείμενο σύγκλισης, να έχει σημειωθεί θεαματική μετακίνηση προς το δεύτερο, το οποίο χαρακτηρίζεται ως διάχυτο ορθόδοξων θεολογικών απόψεων. Κατόπιν αυτών, η πολεμική που ασκείται στη συμμετοχή των Ορθοδόξων στην οικουμενική κίνηση μπορεί να θεωρείται αποτέλεσμα ελλιπούς ενημέρωσης και ασύμβατης με την αποστολή της Εκκλησίας εσωστρέφειας, παθογένειες τις οποίες η μελέτη του σταδιακού μετασχηματισμού των κοινών θεολογικών κειμένων μπορεί να οδηγήσει σε ένα τέλος.