Η σημασία των γλωσσικών εγχειριδίων Ελληνικής και Ιταλικής για τις σχέσεις των δύο χωρών από το 17ο αιώνα έως τα μέσα του 20ού

Abstract

The doctoral dissertation of Vasileios Emm. Dimogerontakis was awarded the grade of "Excellent" by the Assembly of the Department of Italian and Spanish Language and Literature of the National and Kapodistrian University of Athens at its meeting of 14 June 2007. Following an extensive Introduction addressing both the longstating relations between Greece and Italy and the methodology adoptet in the research, the dissertation examines, in two chronologically orrganised chapters, the full range of language manuals - grammars, dictionaries and practical manuals - written by Italian authors on the Greek language (Chapter I) and by Greek authors on the Italian language (Chapter II) from the seventeenth century to the first half of the twentieth century. The analysis of the manuals, proceded in each case by a brief biographical account of the respective author, considers the reasons for their compilation, their originality, the form of the language taught and a range of further aspects relating to syntax, ortography, etymology, the practical application of theory, scholarly rigour and the extent to which the various manuals fulfilled their pedagogical objectives. The examination of each category of manuals concludes with the relevant findings, which collectively form the basis of the final chapter, Research Findings, where the overall conclusions of the study are presented. The data collected concerning publication frequency, places of publication, reasons for compilation, originality, the form of the language taught, practical application, scholarly rigour and the extent to which the manuals under examination achivied their pedagogical objectives are accordingly presented and critically discussed with the aid of diagrams and quantitative representations. Particular attention is also devoted to publcations issued during the occupation of Greece by Italian forces, as well as to publications intended for proselytising purposes. The dissertation concludes with an extensive Bibliography, an Index of Names and a Table of Contents.

Η διδακτορική διατριβή του Βασιλείου Εμμ. Δημογεροντάκη, εγκεκριμένη με βαθμό «άριστα» από τη συνέλευση των καθηγητών/-τριών του Τμήματος Ιταλικής και Ισπανικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, που έλαβε χώρα στις 14.06.2007, ύστερ’ από μια ενδιαφέρουσα Εισαγωγή που αφορά γενικά τόσο τις διηνεκείς ελληνοϊταλικές σχέσεις όσο και την ακολουθηθείσα μεθοδολογία, εξετάζει αναλυτικά σε δύο Κεφάλαια με χρονολογική κατάταξη όλα τα γλωσσικά εγχειρίδια (Γραμματικές, Λεξικά, Πρακτικά Εγχειρίδια) γραμμένα από Ιταλούς για τη ελληνική γλώσσα (Α΄ Κεφάλαιο) και από Έλληνες για την ιταλική γλώσσα (Β΄ Κεφάλαιο), που γράφηκαν στο διάστημα ανάμεσα στο 17ο αιώνα και το πρώτο μισό του 20ού. Η εξέταση των εγχειριδίων, ύστερ’ από ένα σύντομο βιογραφικό σημείωμα για τους συγγραφείς, περιλαμβάνει τους λόγους σύνταξής τους, την πρωτοτυπία, τη μορφή της διδασκόμενης γλώσσας και άλλα στοιχεία σχετικά με το συντακτικό, την ορθογραφία, την ετυμολογία, την πρακτική εφαρμογή της θεωρίας, την επιστημονικότητα και την επίτευξη του διδακτικού στόχου των ποικίλων εγχειριδίων. Στο τέλος της εξέτασης των κάθε είδους εγχειριδίων καταγράφονται τα σχετικά συμπεράσματα, που όλα μαζί στη συνέχεια συναποτελούν το τελευταίο Κεφάλαιο, τα Πορίσματα της έρευνας, όπου καταγράφονται τα γενικά συμπεράσματα. Συνεπώς, εκτίθενται και καταλλήλως σχολιάζονται μέσω διαγραμμάτων ή ποσοτικών παραστάσεων όλα τα συλλεχθέντα στοιχεία τα αφορώντα την εκδοτική συχνότητα, τους τόπους έκδοσης, τους λόγους σύνταξης, την πρωτοτυπία, τη διδασκόμενη γλώσσα, την πρακτική εφαρμογή, την επιστημονικότητα και την επίτευξη του διδακτικού στόχου των υπό εξέταση εγχειριδίων. Επιπλέον, αξίζουν ιδιαίτερη μνεία αφενός οι εκδόσεις, που είδαν το φως της δημοσιότητας κατά τη διάρκεια της κατοχής της Ελλάδας από τα ιταλικά στρατεύματα, αφετέρου οι εκδόσεις προσηλυτισμού. Η εργασία ολοκληρώνεται με πλούσια Βιβλιογραφία, Ευρετήριο προσώπων και Πίνακα περιεχομένων.