Η αποτελεσματικότητα ενός προγράμματος βιωματικής μάθησης στην ενίσχυση δεξιοτήτων προσωπικής ασφάλειας σε ενήλικες με νοητική αναπηρία

Abstract

The present study investigated the effectiveness of an experiential learning programme based on drama-in-education techniques and selected fairy tales as a starting point for exploring and dramatising risk situations, with the aim of enhancing personal safety skills among adults with mild to moderate intellectual disabilities. Eighty-nine participants were recruited through convenience sampling and randomly allocated to an intervention group and a control group within a quasi-experimental design. A mixed-methods approach was employed, with data collected at four time points (pre-intervention, immediately post-intervention, and at four- and twelve-month follow-ups) using three assessment methods: a questionnaire assessing theoretical knowledge of personal safety, semi-structured interviews, and structured behavioural observation under realistic conditions. The findings showed that, despite participants' adequate baseline theoretical knowledge, their initial application of safety skills in real-life situations was limited. Following completion of the programme, the intervention group demonstrated a statistically significant improvement in the practical application of personal safety skills compared with the control group, and these improvements were maintained at both follow-up assessments. The findings highlight the effectiveness of experiential, drama-based intervention in bridging the gap between theoretical knowledge and practical application and support its integration into educational programmes for adults with intellectual disabilities. Strengthening personal safety skills may also contribute to greater autonomy, independent functioning, and safer participation and inclusion of people with intellectual disabilities in community life.

Η παρούσα μελέτη διερεύνησε την αποτελεσματικότητα ενός προγράμματος βιωματικής μάθησης, βασισμένου σε θεατροπαιδαγωγικές τεχνικές και σε επιλεγμένα παραμύθια ως αφετηρία για τη διερεύνηση και δραματοποίηση καταστάσεων κινδύνου, με στόχο την ενίσχυση δεξιοτήτων προσωπικής ασφάλειας σε ενήλικες με ήπια έως μέτρια νοητική αναπηρία. Στη μελέτη συμμετείχαν ογδόντα εννέα άτομα, τα οποία επιλέχθηκαν με δειγματοληψία ευκολίας και κατανεμήθηκαν τυχαία σε ομάδα παρέμβασης και ομάδα ελέγχου, στο πλαίσιο οιονεί πειραματικού σχεδιασμού (quasi-experimental). Ακολουθήθηκε μεικτή μεθοδολογική προσέγγιση (mixed methods), με συλλογή δεδομένων σε τέσσερα χρονικά σημεία (πριν την παρέμβαση, αμέσως μετά, καθώς και σε επαναξιολογήσεις στους τέσσερις και στους δώδεκα μήνες), μέσω τριών εργαλείων: ερωτηματολογίου θεωρητικής γνώσης για την προσωπική ασφάλεια, ημιδομημένων συνεντεύξεων και δομημένης παρατήρησης της συμπεριφοράς σε ρεαλιστικές συνθήκες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι, παρά την επαρκή αρχική θεωρητική γνώση των συμμετεχόντων, η εφαρμογή δεξιοτήτων ασφάλειας σε πραγματικές καταστάσεις ήταν αρχικά περιορισμένη. Μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος, η ομάδα παρέμβασης παρουσίασε στατιστικά σημαντική βελτίωση στην πρακτική εφαρμογή των δεξιοτήτων προσωπικής ασφάλειας σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου, βελτίωση η οποία διατηρήθηκε σταθερή και στις δύο επαναξιολογήσεις. Τα ευρήματα αναδεικνύουν την αποτελεσματικότητα της βιωματικής, θεατροπαιδαγωγικής παρέμβασης στη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ θεωρητικής γνώσης και πρακτικής εφαρμογής και υποστηρίζουν την ενσωμάτωσή της σε προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων με νοητική αναπηρία. Η ενίσχυση δεξιοτήτων προσωπικής ασφάλειας μπορεί, παράλληλα, να συμβάλει στην προαγωγή της αυτονομίας, της ανεξάρτητης λειτουργικότητας και της ασφαλέστερης συμμετοχής και ένταξης των ατόμων με νοητική αναπηρία στην κοινότητα.