Περίληψη
Η παρούσα διατριβή εστιάζει στη διερεύνηση της εταιρικής και οικογενειακής διακυβέρνησης και των επιδράσεών τους στην αποδοτικότητα, τις επενδύσεις και την κεφαλαιακή διάρθρωση των ελληνικών εισηγμένων επιχειρήσεων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο της ιδιοκτησιακής συγκέντρωσης, στις σχέσεις βιώσιμης αναφοράς – απόδοσης και επενδύσεων, καθώς και στους μηχανισμούς διακυβέρνησης που αφορούν το διαχωρισμό ιδιοκτησίας και ελέγχου, και την σύμπτωση ρόλων του διευθύνοντος συμβούλου και προέδρου.Η εργασία εξετάζει για την περίοδο 2016 έως 2022 ένα δείγμα ελληνικών εισηγμένων εταιρειών, διακρίνοντας μεταξύ οικογενειακών και μη οικογενειακών επιχειρήσεων, ώστε να αναδειχθούν οι διαφορές που προκύπτουν από τη φύση και τη διοικητική τους δομή. Η ερευνητική προσέγγιση βασίζεται στην εφαρμογή μοντέλων σταθερών επιδράσεων (fixed effects) με Panel-Corrected Standard Errors (PCSE), επιτρέποντας αξιόπιστες εκτιμήσεις ακόμη και σε περιπτώσεις ετεροσκεδαστικότητας και διατομεακής συσχέτισης των καταλο ...
Η παρούσα διατριβή εστιάζει στη διερεύνηση της εταιρικής και οικογενειακής διακυβέρνησης και των επιδράσεών τους στην αποδοτικότητα, τις επενδύσεις και την κεφαλαιακή διάρθρωση των ελληνικών εισηγμένων επιχειρήσεων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο της ιδιοκτησιακής συγκέντρωσης, στις σχέσεις βιώσιμης αναφοράς – απόδοσης και επενδύσεων, καθώς και στους μηχανισμούς διακυβέρνησης που αφορούν το διαχωρισμό ιδιοκτησίας και ελέγχου, και την σύμπτωση ρόλων του διευθύνοντος συμβούλου και προέδρου.Η εργασία εξετάζει για την περίοδο 2016 έως 2022 ένα δείγμα ελληνικών εισηγμένων εταιρειών, διακρίνοντας μεταξύ οικογενειακών και μη οικογενειακών επιχειρήσεων, ώστε να αναδειχθούν οι διαφορές που προκύπτουν από τη φύση και τη διοικητική τους δομή. Η ερευνητική προσέγγιση βασίζεται στην εφαρμογή μοντέλων σταθερών επιδράσεων (fixed effects) με Panel-Corrected Standard Errors (PCSE), επιτρέποντας αξιόπιστες εκτιμήσεις ακόμη και σε περιπτώσεις ετεροσκεδαστικότητας και διατομεακής συσχέτισης των καταλοίπων και αυτοσυσχέτισης στα δεδομένα panel.Η ιδιοκτησιακή συγκέντρωση παρουσιάζει μη γραμμική σχέση με την εταιρική απόδοση και την επενδυτική δραστηριότητα, με διαφοροποιήσεις ανά δείκτη, υπόδειγμα και κατηγορία επιχειρήσεων. Ως προς την απόδοση, η θεωρητικά αναμενόμενη σχέση ανεστραμμένου U υποστηρίζεται μερικώς, κυρίως για την αποδοτικότητα ιδίων κεφαλαίων και την εταιρική αξία στις οικογενειακές επιχειρήσεις και στις μη οικογενειακές για την αποδοτικότητα ιδίων κεφαλαίων, ενώ για την αποδοτικότητα ενεργητικού προκύπτουν ενδείξεις σχέσης σχήματος U στις οικογενειακές επιχειρήσεις και στο συνολικό δείγμα. Ως προς τις επενδύσεις, προκύπτουν ενδείξεις σχέσης ανεστραμμένου U, αντίθετα προς τη θεωρητικά αναμενόμενη μορφή U, με στατιστική υποστήριξη και στα τρία δείγματα στο υπόδειγμα που εξετάζει τη σύμπτωση ρόλων διευθύνοντος συμβούλου και προέδρου διοικητικού συμβουλίου και μόνο στις μη οικογενειακές επιχειρήσεις στο υπόδειγμα που εξετάζεται η ταύτισης ιδιοκτησίας και ελέγχου. Επίσης, η ιδιοκτησιακή συγκέντρωση λειτουργεί ως θετικός ή αρνητικός μετριαστής στη σχέση των αναφορών βιωσιμότητας με την εταιρική απόδοση και τις επενδύσεις, ανάλογα με τον εξεταζόμενο δείκτη και την κατηγορία επιχειρήσεων. Ως προς την απόδοση, στις οικογενειακές επιχειρήσεις και στο συνολικό δείγμα λειτουργεί ως αρνητικός μετριαστής για τη ROA και ως θετικός μετριαστής για το Tobin’s Q. Για τη ROE δεν τεκμηριώνεται στατιστικά σημαντικός μετριαστικός ρόλος σε κανένα δείγμα, ενώ στις μη οικογενειακές επιχειρήσεις δεν προκύπτει σημαντική αλληλεπίδραση για κανέναν δείκτη απόδοσης. Ως προς τις επενδύσεις, η ιδιοκτησιακή συγκέντρωση λειτουργεί ως αρνητικός μετριαστής στις μη οικογενειακές επιχειρήσεις και ως θετικός μετριαστής στις οικογενειακές επιχειρήσεις και στο συνολικό δείγμα.Επιπρόσθετα, στις οικογενειακές επιχειρήσεις, η ιδιοκτησιακή συγκέντρωση λειτουργεί ως θετικός μετριαστής στη σχέση της οικογενειακής εκπροσώπησης στο διοικητικό συμβούλιο με τη ROE και το Tobin’s Q, ενώ για τη ROA δεν τεκμηριώνεται στατιστικά σημαντικός μετριαστικός ρόλος. Αντίθετα, λειτουργεί ως αρνητικός μετριαστής στη σχέση της οικογενειακής εκπροσώπησης με την επενδυτική ένταση. Τα ευρήματα είναι συμβατά με την ερμηνεία ότι η υψηλότερη ιδιοκτησιακή συγκέντρωση μπορεί να ενισχύει την ευθυγράμμιση συμφερόντων ως προς την απόδοση, αλλά να συνδέεται με περισσότερο συντηρητικές επενδυτικές επιλογές.Ως προς την εταιρική απόδοση, η θεωρητικά αναμενόμενη αρνητική σχέση της σύμπτωσης ρόλων του διευθύνοντος συμβούλου και του προέδρου στο διοικητικό συμβούλιο (DUALITY) δεν υποστηρίζεται συστηματικά, καθώς οι εκτιμήσεις διαφοροποιούνται ανά δείκτη, κατηγορία επιχειρήσεων και υπόδειγμα, με θετικές και στατιστικά σημαντικές σχέσεις σε επιμέρους περιπτώσεις. Αντίστοιχα, η αναμενόμενη θετική σχέση της ταύτισης ιδιοκτησίας και ελέγχου (MANAG) υποστηρίζεται μερικώς, κυρίως για την αποδοτικότητα ενεργητικού και την αποδοτικότητα ιδίων κεφαλαίων στο συνολικό δείγμα στο βασικό υπόδειγμα. Τα ευρήματα είναι συμβατά με πιθανά οφέλη από την ενότητα διοίκησης και την ευθυγράμμιση συμφερόντων, χωρίς να τεκμηριώνουν γενικευμένη βελτίωση της απόδοσης. Ως προς τις επενδύσεις, οι θετικοί αλλά μη στατιστικά σημαντικοί συντελεστές των DUALITY και MANAG δεν παρέχουν επαρκείς ενδείξεις σχέσης με υψηλότερη επενδυτική ένταση.Ως προς την κεφαλαιακή διάρθρωση, η ιδιοκτησιακή συγκέντρωση συνδέεται αρνητικά και στατιστικά σημαντικά με τη δανειακή μόχλευση στις οικογενειακές επιχειρήσεις και στο συνολικό δείγμα, ενώ στις μη οικογενειακές επιχειρήσεις δεν τεκμηριώνεται στατιστικά σημαντική σχέση. Το εύρημα για τις οικογενειακές επιχειρήσεις είναι συμβατό με την επιδίωξη περιορισμού του χρηματοοικονομικού κινδύνου και διατήρησης της αυτονομίας και του οικογενειακού ελέγχου. Επιπλέον, η σύμπτωση των θέσεων του διευθύνοντος συμβούλου και του προέδρου του διοικητικού συμβουλίου συνδέεται θετικά και στατιστικά σημαντικά με τη δανειακή μόχλευση στις οικογενειακές επιχειρήσεις και στο συνολικό δείγμα. Αντίστοιχα, η ταύτιση των ιδιοτήτων του μεγαλομετόχου και του διευθύνοντος συμβούλου εμφανίζει θετική και στατιστικά σημαντική σχέση μόνο στις μη οικογενειακές επιχειρήσεις. Τα ευρήματα ενδέχεται να αντανακλούν μεγαλύτερη διακριτική ευχέρεια στις χρηματοδοτικές αποφάσεις και προτίμηση δανεισμού για τη διατήρηση του ιδιοκτησιακού ελέγχου, χωρίς να τεκμηριώνουν άμεσα αυτά τα κίνητρα. Η παρούσα διατριβή φιλοδοξεί να συμβάλει στη βιβλιογραφία της εταιρικής και οικογενειακής διακυβέρνησης για την ελληνική πραγματικότητα, καλύπτοντας σημαντικό κενό στη βιβλιογραφία, αναδεικνύοντας τη σημασία των διοικητικών και ιδιοκτησιακών χαρακτηριστικών στην επίδοση και στρατηγική των ελληνικών επιχειρήσεων, ιδιαίτερα υπό το πρίσμα της βιωσιμότητας και των σύγχρονων κανονιστικών εξελίξεων.
περισσότερα
Περίληψη σε άλλη γλώσσα
This dissertation focuses on the investigation of corporate and family governance and their effects on the performance, investment decisions, and capital structure of Greek listed companies. Particular emphasis is placed on the role of ownership concentration, the relationships between sustainability reporting and both firm performance and investment, as well as on governance mechanisms such as the separation of ownership and control, and the duality of CEO and board chair roles.The study examines a panel dataset of Greek listed firms over the period 2016–2022, distinguishing between family and non-family firms to highlight the differences stemming from their ownership and governance structures. The empirical methodology is based on fixed effects models with Panel-Corrected Standard Errors (PCSE), which allow for robust estimation in the presence of heteroskedasticity, cross-sectional dependence, and autocorrelation in panel data.Ownership concentration exhibits a nonlinear relationshi ...
This dissertation focuses on the investigation of corporate and family governance and their effects on the performance, investment decisions, and capital structure of Greek listed companies. Particular emphasis is placed on the role of ownership concentration, the relationships between sustainability reporting and both firm performance and investment, as well as on governance mechanisms such as the separation of ownership and control, and the duality of CEO and board chair roles.The study examines a panel dataset of Greek listed firms over the period 2016–2022, distinguishing between family and non-family firms to highlight the differences stemming from their ownership and governance structures. The empirical methodology is based on fixed effects models with Panel-Corrected Standard Errors (PCSE), which allow for robust estimation in the presence of heteroskedasticity, cross-sectional dependence, and autocorrelation in panel data.Ownership concentration exhibits a nonlinear relationship with firm performance and investment activity, with differences across indicators, model specifications, and firm categories. Regarding performance, the theoretically expected inverted U-shaped relationship is partially supported, mainly for return on equity and firm value in family firms and for return on equity in non-family firms, whereas evidence of a U-shaped relationship emerges for return on assets in family firms and the full sample. Regarding investment, the findings indicate an inverted U-shaped relationship, contrary to the theoretically expected U-shaped pattern, with statistical support in all three samples in the model including DUALITY and only in the non-family sample in the model including MANAG.Ownership concentration also acts as a positive or negative moderator of the relationship between sustainability reporting and both firm performance and investment, depending on the indicator examined and the firm category. Regarding performance, it acts as a negative moderator for ROA and a positive moderator for Tobin’s Q in family firms and the full sample. No statistically significant moderating role is established for ROE in any sample, while no significant interaction is found for any performance indicator in non-family firms. Regarding investment, ownership concentration acts as a negative moderator in non-family firms and as a positive moderator in family firms and the full sample.Furthermore, in family firms, ownership concentration acts as a positive moderator of the relationship between family representation on the board of directors and both ROE and Tobin’s Q, while no statistically significant moderating role is established for ROA. By contrast, it acts as a negative moderator of the relationship between family board representation and investment intensity. These findings are consistent with the interpretation that higher ownership concentration may strengthen the alignment of interests with respect to performance while being associated with more conservative investment choices.Regarding firm performance, the theoretically expected negative relationship between DUALITΥ and performance is not systematically supported, as the estimates vary across indicators, firm categories, and model specifications, with positive and statistically significant relationships in certain cases. Similarly, the expected positive relationship between the combination of ownership and control (MANAG) and performance is partially supported, mainly for return on assets and return on equity in the full sample in the baseline model. These findings are consistent with potential benefits from unity of command and the alignment of interests, without establishing a general improvement in performance. Regarding investment, the positive but statistically insignificant coefficients of DUALITY and MANAG do not provide sufficient evidence of an association with higher investment intensity.Regarding capital structure, ownership concentration is negatively and statistically significantly associated with financial leverage in family firms and the full sample, whereas no statistically significant relationship is established in non-family firms. The finding for family firms is consistent with efforts to limit financial risk and preserve autonomy and family control.In addition, DUALITY is positively and statistically significantly associated with financial leverage in family firms and the full sample. Similarly, the combination of the roles of major shareholder and CEO exhibits a positive and statistically significant relationship with leverage only in non-family firms. These findings may reflect greater discretion in financing decisions and a preference for debt financing to preserve ownership control, without directly establishing these motives.This dissertation aims to contribute to the literature on corporate and family governance within the Greek context, addressing important research gaps. It highlights the significance of ownership and governance characteristics in shaping firm performance and strategic outcomes, particularly in light of evolving sustainability expectations and regulatory developments.
περισσότερα