Αναπαραστάσεις της υγειονομικής περίθαλψης στον ελληνικό Τύπο κατά την περίοδο των μνημονιακών πολιτικών (2010-2020)

Abstract

This doctoral dissertation explores the representation and framing of healthcare in the Greek daily press during the period of economic crisis and the implementation of austerity measures, as well as in the initial phase of the COVID-19 pandemic (2010–2020), with a specific focus on the National Health System (ESY). It investigates how national newspapers with differing political orientations (centre-right, centre-left) frame health-related issues and examines the relationship between journalistic coverage and the broader political context. The research approach draws on the agenda-setting theory and the framing theory to analyze how the mass media influence the public’s perception and understanding of health policies. Furthermore, the theoretical framework is enriched by a comparative perspective on the functioning of health systems in Southern European countries, situating the dissertation within an international context. The study is based on a content analysis, employing a standardized coding scheme that allows for both quantitative and qualitative assessment of attitudes and frames. Statistical analysis included Pearson chi-square tests, z-tests for proportions, and effect size measures (Cramer’s V), enabling the assessment of both statistical significance and the strength of associations between variables. The methodology combines quantitative descriptive analysis with qualitative thematic interpretation, highlighting differences in positive, negative, and neutral attitudes toward institutional change. The findings underscore the significant influence of the media in shaping public discourse on healthcare, particularly through the use of emotional language and dramatization in instances of opposition to reforms such as the introduction of National Organization for the Provision of Health Services (EOPYY), and through appeals to evidence in cases of neutral or supportive coverage. This dissertation contributes to the understanding of the media’s role in framing public debate on health sector reforms, offering new insights into the dynamics of agenda-setting and framing in the Greek media landscape, while also opening new avenues for comparative research across Southern Europe.

H παρούσα διδακτορική διατριβή εξετάζει τον τρόπο που αποτυπώνονται οι αναπαραστάσεις της υγειονομικής περίθαλψης στον ελληνικό ημερήσιο Τύπο κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης και της εφαρμογής των μνημονιακών νόμων και στην αρχική φάση εκδήλωσης της πανδημίας (2010-2020), εστιάζοντας στο Εθνικό Σύστημα Υγείας (ΕΣΥ). Εξετάζεται ο τρόπος με τον οποίο οι εφημερίδες εθνικής εμβέλειας, με διαφορετικό πολιτικό προσανατολισμό (κεντροδεξιές, κεντροαριστερές), πλαισιώνουν τα ζητήματα υγείας, καθώς και η σχέση μεταξύ δημοσιογραφικής κάλυψης και πολιτικού πλαισίου. Η ερευνητική προσέγγιση αξιοποιεί τη θεωρία της ημερήσιας θεματολογίας (agenda-setting), τη θεωρία της πλαισίωσης (framing) ώστε να αναλυθεί πώς τα μέσα μαζικής ενημέρωσης πλαισιώνουν και αναπαριστούν θέματα υγείας. Παράλληλα, το θεωρητικό υπόβαθρο ενισχύεται από το ευρύτερο πλαίσιο της λειτουργίας των συστημάτων υγείας στις χώρες του ευρωπαϊκού νότου, εντάσσοντας τη μελέτη σε ένα διεθνές συγκριτικό πλαίσιο. Η διατριβή βασίζεται στην ανάλυση περιεχομένου, αξιοποιώντας τυποποιημένο σχήμα κωδικοποίησης που επιτρέπει την ποσοτική και ποιοτική αποτύπωση των στάσεων και των πλαισιώσεων. Η στατιστική επεξεργασία των δεδομένων περιλαμβάνει ελέγχους ανεξαρτησίας (Pearson χ²), συγκρίσεις ποσοστών (z-test) και δείκτες μεγέθους επίδρασης (Cramer’s V), επιτρέποντας τη διερεύνηση τόσο της στατιστικής σημαντικότητας όσο και της έντασης των συσχετίσεων. Η ερευνητική μέθοδος συνδυάζει την ποσοτική περιγραφική και την επαγωγική στατιστική με την ποιοτική ερμηνεία και προσέγγιση, αναδεικνύοντας τις διαφοροποιήσεις μεταξύ θετικών, αρνητικών και ουδέτερων στάσεων απέναντι στη θεσμική αλλαγή. Τα ευρήματα καταδεικνύουν τη σημαντική επίδραση των μέσων στην πλαισίωση της δημόσιας συζήτησης για την υγεία, με έμφαση στη χρήση συναισθηματικής γλώσσας και δραματοποίησης στις περιπτώσεις αντίθεσης προς τον Εθνικό Οργανισμό Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (ΕΟΠΥΥ), καθώς και την επίκληση τεκμηρίωσης σε θετικές ή ουδέτερες στάσεις. Η μελέτη συμβάλλει στην κατανόηση του ρόλου των μέσων ενημέρωσης στη διαμόρφωση του δημόσιου λόγου για τις μεταρρυθμίσεις στον τομέα της υγείας, προσφέροντας νέες ερμηνείες για τη λειτουργία της πλαισίωσης και της ημερήσιας διάταξης στο ελληνικό επικοινωνιακό περιβάλλον και ανοίγοντας προοπτικές για συγκριτικές μελέτες στη νότια Ευρώπη.