Περίληψη
Η αξιοποίηση μικροφυκών για την επεξεργασία υγρών αποβλήτων και την ταυτόχρονη παραγωγή βιομάζας αποτελεί ένα ερευνητικό πεδίο με αυξανόμενο ενδιαφέρον, καθώς τα μικροφύκη επιτελούν διττό ρόλο, συμβάλλοντας τόσο στην απομάκρυνση θρεπτικών συστατικών και ρύπων από τα απόβλητα, όσο και στην παραγωγή βιομάζας με δυνατότητα περαιτέρω αξιοποίησης για παραγωγή προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας και βιοενέργειας. Παράλληλα, η ικανότητά τους να δεσμεύουν ανόργανο άνθρακα και να μετατρέπουν θρεπτικά συστατικά σε αξιοποιήσιμη βιομάζα έχει οδηγήσει σε αυξημένο ενδιαφέρον για την εφαρμογή τους στο πλαίσιο της κυκλικής βιοοικονομίας. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εκροές αναερόβιας χώνευσης (Anaerobic Digestion Effluents – ADE), οι οποίες χαρακτηρίζονται από υψηλή περιεκτικότητα σε θρεπτικά συστατικά, κυρίως αμμωνιακό άζωτο και φωσφορικά, καθιστώντας αυτές δυνητικά κατάλληλες για καλλιέργεια μικροφυκών. Παράλληλα, η αξιοποίησή τους ως καλλιεργητικού υποστρώματος μπορεί να ...
Η αξιοποίηση μικροφυκών για την επεξεργασία υγρών αποβλήτων και την ταυτόχρονη παραγωγή βιομάζας αποτελεί ένα ερευνητικό πεδίο με αυξανόμενο ενδιαφέρον, καθώς τα μικροφύκη επιτελούν διττό ρόλο, συμβάλλοντας τόσο στην απομάκρυνση θρεπτικών συστατικών και ρύπων από τα απόβλητα, όσο και στην παραγωγή βιομάζας με δυνατότητα περαιτέρω αξιοποίησης για παραγωγή προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας και βιοενέργειας. Παράλληλα, η ικανότητά τους να δεσμεύουν ανόργανο άνθρακα και να μετατρέπουν θρεπτικά συστατικά σε αξιοποιήσιμη βιομάζα έχει οδηγήσει σε αυξημένο ενδιαφέρον για την εφαρμογή τους στο πλαίσιο της κυκλικής βιοοικονομίας. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εκροές αναερόβιας χώνευσης (Anaerobic Digestion Effluents – ADE), οι οποίες χαρακτηρίζονται από υψηλή περιεκτικότητα σε θρεπτικά συστατικά, κυρίως αμμωνιακό άζωτο και φωσφορικά, καθιστώντας αυτές δυνητικά κατάλληλες για καλλιέργεια μικροφυκών. Παράλληλα, η αξιοποίησή τους ως καλλιεργητικού υποστρώματος μπορεί να συμβάλει στη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των διεργασιών αναερόβιας χώνευσης, επιτρέποντας την ταυτόχρονη ανάκτηση θρεπτικών συστατικών μέσω παραγωγής βιομάζας.Σκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής ήταν η διερεύνηση της καλλιέργειας του μικροφύκους Chlorella sorokiniana σε εκροή από αναερόβια χώνευση, με στόχο τον προσδιορισμό των συνθηκών που μεγιστοποιούν την παραγωγή βιομάζας, ενισχύουν την απομάκρυνση θρεπτικών συστατικών από τα υγρά απόβλητα και επιτρέπουν την παραγωγή βιομάζας με επιθυμητή σύσταση για περαιτέρω αξιοποίηση, τόσο για παραγωγή προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας όσο και για ενεργειακή ανάκτηση μέσω παραγωγής βιομεθανίου.Αρχικά πραγματοποιήθηκε φυσικοχημικός χαρακτηρισμός της ADE που χρησιμοποιήθηκε ως υπόστρωμα καλλιέργειας, καθώς και μορφολογικός χαρακτηρισμός του στελέχους C. sorokiniana. Το υπόστρωμα χαρακτηρίστηκε ως προς βασικές φυσικοχημικές παραμέτρους, και συγκεκριμένα το χημικά απαιτούμενο οξυγόνο (COD), το ολικό άζωτο (TN), το αμμωνιακό άζωτο (N–NH4), το νιτρικό άζωτο (N–NO3), το νιτρώδες άζωτο (N–NO2), τον διαλυτό φώσφορο (P–PO4) και το pH, οι οποίες είναι δυνατό να επηρεάσουν την ανάπτυξη του μικροφύκους C. sorokiniana και την απομάκρυνση θρεπτικών συστατικών, ενώ πραγματοποιήθηκε μικροσκοπική παρατήρηση του μικροφύκους για την επιβεβαίωση της μορφολογικής σταθερότητας του στελέχους κατά την καλλιέργεια. Η μορφολογική σταθερότητα κρίθηκε ιδιαίτερα σημαντική, δεδομένου ότι ενδεχόμενες αποκλίσεις στη μορφολογία ή επιμόλυνση της καλλιέργειας μπορούν να επηρεάσουν τόσο τη μεταβολική δραστηριότητα όσο και τη σύσταση της παραγόμενης βιομάζας. Η διερεύνηση της επίδρασης της κατεργασίας με υπέρηχους στη λύση των κυττάρων προηγήθηκε της ανάλυσης της σύστασης της βιομάζας, καθώς το κυτταρικό τοίχωμα των ειδών του γένους Chlorella αποτελεί περιοριστικό παράγοντα τόσο για την απελευθέρωση των ενδοκυτταρικών συστατικών όσο και για την ενεργειακή αξιοποίηση της βιομάζας. Η εφαρμογή υπερήχων προκάλεσε σταδιακή μείωση της διαμέτρου των κυττάρων και αυξανόμενη μορφολογική αποδιοργάνωση αυτών, χωρίς ωστόσο να επιτυγχάνεται πλήρης κυτταρική λύση ακόμη και μετά από παρατεταμένη εφαρμογή. Η παρατήρηση αυτή επιβεβαιώνει την αυξημένη μηχανική ανθεκτικότητα του κυτταρικού τοιχώματος της C. sorokiniana, γεγονός που ενδέχεται να περιορίζει την αποδοτικότητα διεργασιών ανάκτησης κυτταρικών συστατικών και αναερόβιας χώνευσης. Παράλληλα, τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι η εφαρμογή κατάλληλων σταδίων προεπεξεργασίας ενδέχεται να αποτελεί σημαντική παράμετρο για τη βελτίωση της βιοδιαθεσιμότητας της βιομάζας και της τελικής ενεργειακής αξιοποίησής της. Ακολούθως, διερευνήθηκε η επίδραση της έντασης φωτός στην ανάπτυξη του μικροφύκους C. sorokiniana, στη σύσταση της βιομάζας και στην απομάκρυνση θρεπτικών συστατικών από την ADE. Η ένταση φωτός εξετάστηκε ως ένας από τους σημαντικότερους περιβαλλοντικούς παράγοντες της καλλιέργειας, δεδομένου ότι επηρεάζει άμεσα τη φωτοσυνθετική δραστηριότητα και, κατ’ επέκταση, τον ρυθμό ανάπτυξης και τη μεταβολική λειτουργία των κυττάρων. Η αύξηση της έντασης φωτός οδήγησε σε υψηλότερη παραγωγικότητα βιομάζας, επιβεβαιώνοντας τον καθοριστικό ρόλο του φωτισμού στην ανάπτυξη της C. sorokiniana εντός του εξεταζόμενου εύρους συνθηκών. Ως προς τη σύσταση της βιομάζας, υψηλότερες εντάσεις φωτός ευνόησαν την αύξηση της λιποπεριεκτικότητας, ενώ χαμηλότερες εντάσεις συνδέθηκαν με υψηλότερη πρωτεϊνική περιεκτικότητα. Παράλληλα, παρατηρήθηκε τάση ήπιας αύξησης των υδατανθράκων, γεγονός που υποδηλώνει ότι η ενεργειακή κατάσταση της καλλιέργειας επηρέασε τη μεταβολική κατανομή του άνθρακα εντός των κυττάρων. Η αυξημένη παραγωγικότητα της βιομάζας συνοδεύτηκε από εντονότερη απομάκρυνση αμμωνιακού αζώτου (N–NH4) και διαλυτού φωσφόρου (P–PO4) από το υπόστρωμα, γεγονός που καταδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο της έντασης φωτός στην ικανότητα απορρύπανσης και φανερώνει ότι η πρόσληψη θρεπτικών συστατικών συνδέεται κυρίως με την ποσότητα της παραγόμενης βιομάζας.Η επίδραση της παροχής διοξειδίου του άνθρακα (CO2) διερευνήθηκε ως προς την ανάπτυξη, τη σύσταση της βιομάζας και την απομάκρυνση θρεπτικών συστατικών. Δεδομένου ότι η διαθεσιμότητα ανόργανου άνθρακα αποτελεί βασικό περιοριστικό παράγοντα, εξετάστηκε η επίδραση διαφορετικών παροχών CO2 στην καλλιέργεια της C. sorokiniana. Η παροχή CO2 βελτίωσε την ανάπτυξη της C. sorokiniana εντός λειτουργικού εύρους 0,025–0,050 LPM, οδηγώντας σε αυξημένη παραγωγή βιομάζας, χωρίς όμως περαιτέρω βελτίωση σε υψηλότερες παροχές (0,100 LPM). Η παρατήρηση αυτή υποδηλώνει ότι, πέραν ενός συγκεκριμένου εύρους, η επιπλέον διαθεσιμότητα άνθρακα δεν συνοδεύεται από ανάλογη αύξηση της παραγωγικότητας, πιθανώς λόγω κορεσμού της φωτοσυνθετικής ικανότητας. Ως προς τη σύσταση της βιομάζας, η παροχή CO2 επηρέασε τη σύνθεση σε μακροθρεπτικά συστατικά, συμβάλλοντας στη μεταβολή της περιεκτικότητας σε λιπίδια και πρωτεΐνες, καθώς και στην περιεκτικότητα άνθρακα και αζώτου της βιομάζας. Παράλληλα, η βελτιωμένη ανάπτυξη υπό παροχή CO2 συνοδεύτηκε από αυξημένη απομάκρυνση θρεπτικών συστατικών από το ADE, φανερώνοντας ότι η ενίσχυση της ανάπτυξης ευνόησε ταυτόχρονα και την ικανότητα απορρύπανσής.Η επίδραση της συγκέντρωσης N–NH4 διερευνήθηκε ως προς την ανάπτυξη, τη σύσταση της βιομάζας και την ικανότητα απορρύπανσης. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι συγκεντρώσεις έως 125 mg L⁻¹ N–NH4 συνδέθηκαν με αυξημένη παραγωγικότητα βιομάζας, χωρίς να παρατηρούνται στατιστικά σημαντικές μεταβολές στη σύσταση της βιομάζας σε μακροθρεπτικά συστατικά. Η παρατήρηση αυτή υποδηλώνει ότι, εντός του εξεταζόμενου εύρους συγκεντρώσεων, οι μεταβολές στη διαθεσιμότητα αζώτου δεν επηρέασαν ουσιαστικά τη σύσταση της βιομάζας της C. sorokiniana σε μακροθρεπτικά συστατικά. Παράλληλα, η απομάκρυνση του N–NH4 από το ADE ενισχύθηκε υπό συνθήκες υψηλότερης παραγωγικότητας βιομάζας και συνδέθηκε κυρίως με τη συνολική ανάπτυξη της καλλιέργειας, γεγονός που υποδηλώνει ότι η ικανότητα απορρύπανσης εξαρτάται περισσότερο από την ποσότητα της παραγόμενης βιομάζας παρά από ουσιαστικές μεταβολές της κυτταρικής μεταβολικής δραστηριότητας.Αντίστοιχα, εξετάστηκε η επίδραση της συγκέντρωσης P–PO4 στην ανάπτυξη, στη σύσταση της βιομάζας και στην απομάκρυνση θρεπτικών από το υπόστρωμα. Δεδομένου ότι ο φώσφορος αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τη σύνθεση νουκλεϊκών οξέων, φωσφολιπιδίων και ενώσεων μεταφοράς ενέργειας, η διαθεσιμότητά του αναμένεται να επηρεάζει ουσιωδώς τη μεταβολική δραστηριότητα και την ανάπτυξη των μικροφυκών. Η επάρκεια P–PO4 ευνόησε την ανάπτυξη της C. sorokiniana και την ικανότητα απορρύπανσης. Ως προς τη σύσταση της βιομάζας, η αύξηση της συγκέντρωσης P–PO4 συνδέθηκε με στατιστικά σημαντική αύξηση της πρωτεϊνικής περιεκτικότητας, γεγονός που υποδηλώνει ότι η διαθεσιμότητα φωσφόρου δύναται να επηρεάζει τη μεταβολική κατανομή των κυτταρικών συστατικών και τη βιοσυνθετική δραστηριότητα των κυττάρων. Παράλληλα, παρατηρήθηκαν ενδείξεις πρόσληψης πολυτελείας φωσφόρου, φανερώνοντας ικανότητα ενδοκυτταρικής αποθήκευσης φωσφορικών ενώσεων όταν αυτές βρίσκονται σε περίσσεια στο μέσο καλλιέργειας. Η παρατήρηση αυτή αναδεικνύει τη δυνατότητα της C. sorokiniana να συμβάλλει αποτελεσματικά στην απομάκρυνση φωσφόρου από εκροές αποβλήτων, ακόμη και πέραν των άμεσων απαιτήσεων ανάπτυξης.Πέραν της αξιολόγησης των επιμέρους παραγόντων, εφαρμόστηκε πολυπαραμετρικός πειραματικός σχεδιασμός Box–Behnken (Design of Experiments – DOE), με σκοπό τη διερεύνηση των αλληλεπιδράσεων μεταξύ της έντασης φωτός, της συγκέντρωσης σε N–NH4 και της συγκέντρωσης σε P–PO4, καθώς και τον προσδιορισμό των συνθηκών που μεγιστοποιούν την ανάπτυξη, τη σύσταση της βιομάζας και την απομάκρυνση θρεπτικών συστατικών. Η εφαρμογή του DOE κρίθηκε απαραίτητη, δεδομένου ότι η απόκριση των μικροφυκών επηρεάζεται από πολύπλοκες αλληλεπιδράσεις μεταξύ περιβαλλοντικών και λειτουργικών παραμέτρων, οι οποίες δεν είναι δυνατόν να αποτυπωθούν επαρκώς μέσω μονοπαραγοντικών προσεγγίσεων. Η ανάλυση επιφανείας απόκρισης ανέδειξε την ένταση φωτός ως τον κυρίαρχο ρυθμιστή της ανάπτυξης και της παραγωγικότητας της βιομάζας, ενώ υψηλότερες εντάσεις φωτός σε συνδυασμό με επαρκή διαθεσιμότητα θρεπτικών συστατικών ευνόησαν τη μέγιστη ικανότητα απορρύπανσης. Με σκοπό την αξιολόγηση της ενεργειακής αξιοποίησης της παραγόμενης βιομάζας, πραγματοποιήθηκε προσδιορισμός του βιοχημικού δυναμικού μεθανίου (Biochemical Methane Potential – BMP) της C. sorokiniana που παρήχθη υπό διαφορετικές συνθήκες καλλιέργειας του πειραματικού σχεδιασμού. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η βιομάζα παρουσίασε αξιοποιήσιμο δυναμικό παραγωγής μεθανίου, με τιμές που κυμάνθηκαν από 103 έως 212 mL CH4 g-1 πτητικών στερεών (Volatile Solids – VS), επιβεβαιώνοντας τη δυνατότητα ενεργειακής αξιοποίησής της μέσω αναερόβιας χώνευσης. Η κινητική της παραγωγής μεθανίου χαρακτηρίστηκε από έντονη αρχική μεθανογένεση και σταδιακή επιβράδυνση του ρυθμού παραγωγής, γεγονός που υποδηλώνει ότι η υδρόλυση της βιομάζας ενδέχεται να αποτελεί περιοριστικό στάδιο της διεργασίας. Παράλληλα, παρατηρήθηκε τάση υψηλότερων ενεργειακών αποδόσεων σε βιομάζα με αυξημένη λιποπεριεκτικότητα και περισσότερο ισορροπημένο προφίλ μακροθρεπτικών, χωρίς ωστόσο να τεκμηριώνεται ισχυρή προβλεπτική σχέση εντός του εξεταζόμενου πεδίου του DOE. Η παρατήρηση αυτή υποδηλώνει ότι η σύσταση της βιομάζας ενδέχεται να επηρεάζει τη μεθανογόνο απόδοση, χωρίς όμως να αποτελεί τον μοναδικό καθοριστικό παράγοντα της διεργασίας. Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι οι συνθήκες που ευνοούσαν τη μέγιστη παραγωγή βιομάζας δεν συνέπιπταν πλήρως με εκείνες που οδηγούσαν στη μέγιστη παραγωγή μεθανίου, γεγονός που υποδηλώνει την ανάγκη επιλογής των συνθηκών καλλιέργειας ανάλογα με τον επιδιωκόμενο στόχο της διεργασίας. Υπό το πρίσμα αυτό, οι συνθήκες καλλιέργειας δύνανται να προσαρμόζονται «κατά παραγγελία», ανάλογα με την επιδιωκόμενη χρήση της βιομάζας και τον επιμέρους λειτουργικό στόχο του συστήματος, όπως η μεγιστοποίηση της παραγωγής βιομάζας, η ενίσχυση της απορρύπανσης ή η βελτιστοποίηση της ενεργειακής απόδοσης μέσω παραγωγής βιομεθανίου.Συνολικά, τα αποτελέσματα της παρούσας διατριβής καταδεικνύουν ότι η καλλιέργεια της C. sorokiniana σε εκροές αναερόβιας χώνευσης αποτελεί μια εφικτή προσέγγιση για την ταυτόχρονη παραγωγή βιομάζας και απορρύπανση υγρών αποβλήτων, με δυνατότητα περαιτέρω ενεργειακής αξιοποίησης της παραγόμενης βιομάζας μέσω παραγωγής βιομεθανίου. Η ένταση φωτός αναδείχθηκε ως ο σημαντικότερος παράγοντας ρύθμισης της ανάπτυξης, της σύστασης της βιομάζας και της απορρυπαντικής απόδοσης, ενώ η παροχή CO2 και η διαθεσιμότητα N–NH4 και P–PO4 επηρέασαν συμπληρωματικά την απόδοση της καλλιέργειας. Παράλληλα, η εφαρμογή πολυπαραμετρικής βελτιστοποίησης ανέδειξε τη σημασία της συνδυαστικής αξιολόγησης περιβαλλοντικών παραμέτρων, ενώ η αξιολόγηση παραγωγής βιομεθανίου επιβεβαίωσε τη δυνατότητα ένταξης της παραγόμενης βιομάζας σε διεργασίες ενεργειακής ανάκτησης. Τα ευρήματα της παρούσας μελέτης συμβάλλουν στην κατανόηση της συμπεριφοράς της C. sorokiniana σε εκροές αναερόβιας χώνευσης και μπορούν να αξιοποιηθούν για τον σχεδιασμό και τη βελτιστοποίηση ολοκληρωμένων συστημάτων καλλιέργειας μικροφυκών στο πλαίσιο εφαρμογών κυκλικής βιοοικονομίας, συνδυάζοντας ανάκτηση θρεπτικών, παραγωγή βιομάζας και ενεργειακή αξιοποίηση.
περισσότερα
Περίληψη σε άλλη γλώσσα
The use of microalgae for wastewater treatment and simultaneous biomass production has emerged as a research field of increasing interest, as microalgae perform a dual role by contributing both to the removal of nutrients and pollutants from waste streams and to the production of biomass that can be further utilized for the generation of high-value products and bioenergy. Moreover, their ability to assimilate inorganic carbon and convert nutrients into exploitable biomass has attracted growing interest regarding their application within the framework of the circular bioeconomy. In this context, anaerobic digestion effluents (ADE) are of particular interest, as they are characterized by high concentrations of nutrients, primarily ammonium nitrogen and phosphates, rendering them potentially suitable for microalgal cultivation. At the same time, their use as cultivation substrates may contribute to reducing the environmental footprint of anaerobic digestion processes while enabling simult ...
The use of microalgae for wastewater treatment and simultaneous biomass production has emerged as a research field of increasing interest, as microalgae perform a dual role by contributing both to the removal of nutrients and pollutants from waste streams and to the production of biomass that can be further utilized for the generation of high-value products and bioenergy. Moreover, their ability to assimilate inorganic carbon and convert nutrients into exploitable biomass has attracted growing interest regarding their application within the framework of the circular bioeconomy. In this context, anaerobic digestion effluents (ADE) are of particular interest, as they are characterized by high concentrations of nutrients, primarily ammonium nitrogen and phosphates, rendering them potentially suitable for microalgal cultivation. At the same time, their use as cultivation substrates may contribute to reducing the environmental footprint of anaerobic digestion processes while enabling simultaneous nutrient recovery through biomass production.The objective of the present doctoral dissertation was to investigate the cultivation of the microalga Chlorella sorokiniana in anaerobic digestion effluent to identify the cultivation conditions that maximize biomass production, enhance nutrient removal from wastewater, and enable the production of biomass with a desirable composition for further valorization, both for the production of high-value products and for energy recovery through biomethane production.Initially, a physicochemical characterization of the ADE used as cultivation substrate was performed, together with a morphological characterization of the C. sorokiniana strain. The substrate was characterized with respect to key physicochemical parameters, specifically chemical oxygen demand (COD), total nitrogen (TN), ammonium nitrogen (N–NH₄), nitrate nitrogen (N–NO₃), nitrite nitrogen (N–NO₂), soluble phosphorus (P–PO₄), and pH, which may influence the growth of C. sorokiniana and nutrient removal, while microscopic observation of the microalga was conducted to verify the morphological stability of the strain during cultivation. Morphological stability was considered particularly important, as potential morphological deviations or contamination of the culture may affect both metabolic activity and the composition of the produced biomass.Prior to biomass composition analysis, the effect of ultrasonic treatment on cell disruption was investigated, since the cell wall of Chlorella species constitutes a limiting factor both for the release of intracellular compounds and for the energy valorization of biomass. Ultrasound application resulted in a gradual reduction in cell diameter and increasing morphological disorganization, although complete cell disruption was not achieved even after prolonged treatment. This observation confirms the pronounced mechanical resistance of the cell wall of C. sorokiniana, which may limit the efficiency of intracellular compound recovery processes and anaerobic digestion. Furthermore, the findings suggest that the implementation of appropriate pretreatment stages may represent an important parameter for improving biomass bioavailability and its energy valorization.Subsequently, the effect of light intensity on the growth of C. sorokiniana, biomass composition, and nutrient removal from ADE was investigated. Light intensity was examined as one of the most important environmental factors affecting cultivation, given its direct influence on photosynthetic activity and, consequently, on cellular growth and metabolic function. Increased light intensity resulted in enhanced biomass productivity, confirming the decisive role of light intensity in the growth of C. sorokiniana within the investigated range of cultivation conditions. Regarding biomass composition, higher light intensities promoted lipid accumulation, whereas lower light intensities were associated with increased protein content. In parallel, a tendency toward a slight increase in carbohydrate content was observed, indicating that the energetic state of cultivation influenced the intracellular allocation of carbon. Increased biomass productivity was accompanied by enhanced removal of ammonium nitrogen (N–NH4) and soluble phosphorus (P–PO4) from the substrate, highlighting the critical role of light intensity in the nutrient removal capacity of the cultivation system and indicating that nutrient uptake was primarily associated with the amount of biomass produced.The effect of carbon dioxide (CO2) supply on growth, biomass composition, and nutrient removal was investigated. Since inorganic carbon availability constitutes a key limiting factor, the effect of different CO2 flow rates on the cultivation of C. sorokiniana was examined. CO2 supplementation improved the growth of C. sorokiniana within an operational range of 0.025–0.050 LPM, leading to increased biomass production, although no further improvement was observed at higher flow rates (0.100 LPM). This observation suggests that, beyond a certain range, additional carbon availability is not accompanied by a proportional increase in productivity, possibly due to saturation of photosynthetic capacity. Regarding biomass composition, CO2 supply affected macronutrient composition, contributing to changes in lipid and protein content, as well as in the carbon and nitrogen content of the biomass. Furthermore, improved growth under CO2 supplementation was accompanied by enhanced nutrient removal from ADE, indicating that growth enhancement simultaneously promoted nutrient removal.The effect of N–NH4 concentration on growth, biomass composition, and nutrient removal capacity was also investigated. The results demonstrated that concentrations up to 125 mg L-1 of N–NH4 were associated with increased biomass productivity, without statistically significant alterations in biomass macronutrient composition. This observation suggests that, within the investigated concentration range, variations in nitrogen availability did not substantially affect the macronutrient composition of C. sorokiniana biomass. At the same time, ammonium removal from ADE increased under conditions of higher biomass productivity and was primarily associated with the overall growth of the cultivation system, indicating that nutrient removal capacity depends more strongly on the amount of biomass produced than on substantial alterations in cellular metabolic activity.Similarly, the effect of P–PO4 concentration on growth, biomass composition, and nutrient removal from the substrate was evaluated. Since phosphorus constitutes an essential nutrient for the synthesis of nucleic acids, phospholipids, and energy transfer compounds, its availability is expected to substantially influence metabolic activity and microalgal growth. Adequate P–PO4 availability promoted the growth of C. sorokiniana and nutrient removal. Regarding biomass composition, increasing P–PO4 concentrations were associated with a statistically significant increase in protein content, suggesting that phosphorus availability may influence the metabolic allocation of cellular constituents and the biosynthetic activity of cells. In parallel, indications of luxury phosphorus uptake were observed, demonstrating the ability of C. sorokiniana to intracellularly store phosphate compounds when available in excess within the cultivation medium. This observation highlights the potential of C. sorokiniana to effectively contribute to phosphorus removal from wastewater effluents, even beyond its immediate growth requirements.Beyond the evaluation of individual cultivation factors, a multivariate experimental design based on the Box–Behnken Design of Experiments (DOE) approach was applied to investigate the interactions among light intensity, N–NH4 concentration, and P–PO4 concentration, as well as to identify the cultivation conditions that maximize growth, biomass composition, and nutrient removal. The implementation of DOE was considered essential, given that microalgal responses are influenced by complex interactions among environmental and operational parameters that cannot be adequately described through one-factor-at-a-time approaches. Response surface analysis identified light intensity as the dominant regulator of biomass growth and productivity, while higher light intensities combined with adequate nutrient availability promoted maximum nutrient removal.To evaluate the energy recovery potential of the produced biomass, the biochemical methane potential (BMP) of C. sorokiniana cultivated under different conditions of the experimental design was determined. The results demonstrated that the biomass exhibited exploitable methane production potential, with values ranging from 103 to 212 mL CH4 g-1 volatile solids (VS), confirming its suitability for energy recovery through anaerobic digestion. Methane production kinetics were characterized by an intense initial methanogenic phase followed by a gradual decline in production rate, suggesting that biomass hydrolysis may constitute a limiting stage of the process. Furthermore, a tendency toward higher energy yields was observed in biomass characterized by increased lipid content and a more balanced macronutrient profile, although no strong predictive relationship could be established within the investigated DOE range. This observation suggests that biomass composition may influence methanogenic performance, without constituting the sole determining factor of the process. At the same time, it was observed that the conditions favoring maximum biomass production did not fully coincide with those leading to maximum methane production, highlighting the need to select cultivation conditions according to the intended process objective. From this perspective, cultivation conditions may be adjusted according to the intended biomass application and the specific functional objective of the system, such as maximizing biomass production, enhancing nutrient removal, or optimizing energy recovery through biomethane production.Overall, the findings of the present dissertation demonstrate that the cultivation of C. sorokiniana in anaerobic digestion effluents constitutes a feasible approach for the simultaneous production of biomass and wastewater treatment, while enabling the subsequent energy valorization of the produced biomass through biomethane production. Light intensity emerged as the most influential factor regulating growth, biomass composition, and nutrient removal performance, whereas CO2 supply and the availability of N–NH4 and P–PO4 exerted complementary effects on cultivation performance. Furthermore, the implementation of multivariate optimization highlighted the importance of the combined evaluation of environmental parameters, while the assessment of biomethane production confirmed the potential integration of the produced biomass into energy recovery processes. The findings of the present study contribute to a better understanding of the behavior of C. sorokiniana in anaerobic digestion effluents and may support the design and optimization of integrated microalgal cultivation systems within circular bioeconomy frameworks, combining nutrient recovery, biomass production, and energy valorization.
περισσότερα