Συνθετικές διεργασίες σε έργα οριοθετημένης απροσδιοριστίας: εισήγηση ενός πρωτότυπου σημειογραφικού συστήματος που ενθαρρύνει τις δημιουργικές παρεμβάσεις των εκτελεστών

Abstract

The impetus for the preparation of this thesis was the idea that every musical performer, called upon to interpretively manage a score of a composition with performance indeterminacy, employs a regulatory framework for the planning and organization of hisinterpretative responses, and, therefore, for the manifestation of his particular creative expression. In an attempt to factor this regulatory framework into the defining parameters of my music-compositional practice, I develop a custom symbolic system of notational recording, which is based on the parameterization of a body of guided creative interventionson the part of the performer. These notational parameters are systematized and offered as an eutral interface of common signs, which was formed on the basis of my previous aesthetic reflections on the issue of structural "openness" and the invocation of the creative co-responsibility of the performers. At the core of this artistic practice lies indeterminacy inxivperformance, which has been applied, in the past, in various ways, in many works by EarleBrown, Morton Feldman, Karlheinz Stockhausen, Pierre Boulez, John Cage, Christian Wolff,etc. This thesis presents a series of original musical works that contain bounded performance indeterminacy, which I composed with the aim of gathering research data through the artistic act of composition itself. These data provide case-based evidence of the functionality of the notational system with regard to the sharing of creative responsibility between composer and performer(s). This specific notation system ensures, through the controlled assignment of degrees of freedom to performers, the necessary multiple realizations of each work, without compromising its recognizability or questioning its ownership. The dynamics of the system's evolution through the reflective negotiation of the performers' creative contributions were also interesting.The recording of the performances and the feedback from the participants provided an exemplary confirmation of the findings, through the analysis of the qualitative characteristics of the individual performance of each participant in each ensemble, as well as the collective action of each ensemble separately. The empirical investigation, although small in scope, illuminated the framework within creativity in performance develops, the way in which it develops and how it could be measured and evaluated.

Αφορμή για την εκπόνηση της παρούσας διατριβής ήταν η ιδέα ότι κάθε μουσικός εκτελεστής που καλείται να διαχειριστεί ερμηνευτικά μια παρτιτούρα ενός έργου με εκτελεστική απροσδιοριστία επιστρατεύει ένα ρυθμιστικό πλαίσιο για τον σχεδιασμό και την οργάνωση των ερμηνευτικών του αποκρίσεων, και, ως εκ τούτου, για την εκδήλωση της ιδιαίτερης δημιουργικής του έκφρασης. Επιχειρώντας να συνυπολογίσω αυτό το ρυθμιστικό πλαίσιο στις προσδιοριστικές παραμέτρους της μουσικοσυνθετικής μου πρακτικής, αναπτύσσω ένα ιδιότυπο συμβολικό σύστημα σημειογραφικής καταγραφής, το οποίο βασίζεται στην παραμετροποίηση ενός σώματος καθοδηγούμενων δημιουργικών παρεμβάσεων εκ μέρους του εκτελεστή. Οι σημειογραφικές αυτές παράμετροι συστηματοποιούνται και προσφέρονται ως μια ουδέτερη διεπαφή κοινών σημείων, η οποία διαμορφώθηκε στη βάση πρότερων αισθητικών μου προβληματισμών σχετικά με το ζήτημα της δομικής «ανοιχτότητας» και της επίκλησης της δημιουργικής συν-ευθύνης των εκτελεστών. Στον πυρήνα αυτής της καλλιτεχνικής πρακτικής βρίσκεται η εκτελεστικήαπροσδιοριστία η οποία εφαρμόστηκε, στο παρελθόν, με ποικίλους τρόπους, σε πολλά έργατων Earle Brown, Morton Feldman, Karlheinz Stockhausen, Pierre Boulez, John Cage,Christian Wolff κ.ά. Στην παρούσα διατριβή παρουσιάζεται μια σειρά πρωτότυπων έργων που περιέχουν οριοθετημένη εκτελεστική απροσδιοριστία, τα οποία συνέθεσα με στόχο την άντληση ερευνητικών δεδομένων μέσα από την ίδια την καλλιτεχνική πράξη της σύνθεσης. Τα δεδομένα αυτά παρέχουν περιπτωσιολογικές ενδείξεις λειτουργικότητας του σημειογραφικού συστήματος αναφορικά με τον επιμερισμό της δημιουργικής ευθύνης μεταξύ συνθέτη και εκτελεστή/ών. Το συγκεκριμένο σημειογραφικό σύστημα διασφαλίζει, μέσα από την ελεγχόμενη εκχώρηση βαθμών ελευθερίας προς τους εκτελεστές, τις αναγκαίες πολλαπλές xiii πραγματώσεις του κάθε έργου, χωρίς να διακυβεύεται η αναγνωρισιμότητά του ή να αμφισβητείται η κυριότητά του. Ενδιαφέρον παρουσίασε και η δυναμική της εξέλιξης του συστήματος μέσα από την αναστοχαστική διαπραγμάτευση των δημιουργικών συνεισφορώντων εκτελεστών. Η καταγραφή των εκτελέσεων και η ανατροφοδότηση από τους συμμετέχοντες παρείχε μια παραδειγματική επιβεβαίωση των ευρημάτων μέσα από την ανάλυση των ποιοτικών χαρακτηριστικών της ατομικής εκτέλεσης κάθε συμμετέχοντα στο εκάστοτε σύνολο, αλλά και της συλλογικής δράσης κάθε συνόλου χωριστά. Η εμπειρική διερεύνηση, αν και μικρή σε έκταση, φώτισε τo πλαίσιο μέσα στο οποίο αναπτύσσεται η δημιουργικότητα στην εκτέλεση, τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσεται και πώς αυτή θα μπορούσε να σταθμιστεί και αξιολογηθεί.