The Aegean and Anatolia in the Late Bronze Age: interconnections, intermediaries and interpretations

Abstract

During the Late Bronze Age, the civilizations of the eastern Mediterranean developed close relationships through trade and diplomacy among powerful kingdoms, independent cities, and ambitious rulers. These contacts, in turn, led to the formation of alliances, the conclusion of treaties, and cultural exchanges, although periods of armed conflict were also not uncommon. The present dissertation is situated within this broader spatial and chronological framework, focusing in particular on the relations and contacts between the Aegean and Asia Minor. At the same time, it highlights the importance of western Asia Minor as a region that acted as a catalyst for the transmission of cultural traits to and from the Aegean. The sources for this study include both the archaeological material from the wider region and the documentary evidence preserved in the Hittite archives and in the Linear B tablets from Mycenaean Greece. At the same time, earlier interpretative approaches are critically examined, as these were largely based on the Hittite written sources—such as the references to Ahhiyawa—while often overlooking the archaeological evidence. In short, the study seeks to document and examine the archaeological remains of the region during the Late Bronze Age and to provide a systematic interpretation of the evidence.

Κατά τη διάρκεια της Ύστερης Εποχής του Χαλκού οι πολιτισμοί της ανατολικής Μεσογείου ανέπτυξαν στενές σχέσεις με όχημα το εμπόριο και τη διπλωματία μεταξύ ισχυρών βασιλείων, ανεξάρτητων πόλεων και φιλόδοξων ηγεμόνων. Με τη σειρά τους οι επαφές αυτές οδήγησαν στο σχηματισμό συμμαχιών, υπογραφές συνθηκών και πολιτιστικές ανταλλαγές - χωρίς να λείπουν κατά περιόδους οι ένοπλες συρράξεις. Μέσα στο χωροχρονικό αυτό πλαίσιο κινείται και η παρούσα διατριβή όπου μελετώνται ειδικότερα οι σχέσεις και οι επαφές μεταξύ Αιγαίου και Μικράς Ασίας. Επισημαίνεται, παράλληλα, η σημασία της δυτικής Μικράς Ασίας ως περιοχής – καταλύτη στη μετάδοση πολιτιστικών χαρακτηριστικών από και προς το Αιγαίο. Πηγές της μελέτης αποτελούν τόσο το αρχαιολογικό υλικό από την ευρύτερη περιοχή, όσο και το αρχειακό υλικό των χεττιτικών αρχείων και των πινακίδων της Γραμμικής Β από τη μυκηναϊκή Ελλάδα. Συγχρόνως, εξετάζονται κριτικά οι παλαιότερες ερμηνευτικές προτάσεις, οι οποίες κατά κύριο λόγο βασίζονταν στις χεττιτικές γραπτές πηγές (π.χ. οι αναφορές στους Αχχιγιάβα, παραβλέποντας συχνά τα αρχαιολογικά δεδομένα). Επιχειρείται με λίγα λόγια η καταγραφή και μελέτη των αρχαιολογικών καταλοίπων της εν λόγω περιοχής κατά τη διάρκεια της Ύστερης Εποχής του Χαλκού και μια συστηματοποιημένη ερμηνευτική απόδοση.