Bridging medieval and contemporary perspectives: the foundation of intercultural role of IT educators in learning and using digital tools and technologies and their application in adult education in Greece and Europe

Abstract

This doctoral dissertation examines the role of the Information Technology (IT) educator in the contemporary digital and intercultural educational environment, exploring the relationship between the historical evolution of knowledge transmission from the Middle Ages to the present day and the application of digital technologies in adult education across Greece and Europe. The primary objective of the study is to highlight the IT educator as a facilitator of knowledge, an agent of digital transformation, and a promoter of intercultural communication and inclusive education.The dissertation begins by examining how medieval monasteries, universities, and scholars contributed to the preservation and dissemination of knowledge, drawing parallels with today's digital educational ecosystem. Particular emphasis is placed on the work of Ramon Llull, whose contributions to logic, structured knowledge representation, and intercultural dialogue are linked to contemporary developments in Information Technology, Artificial Intelligence, and digital education.The study then develops the theoretical framework of the intercultural IT educator by identifying the knowledge, competencies, and pedagogical skills required for the effective integration of Information and Communication Technologies (ICT) into educational practice. It explores issues related to digital literacy, digital exclusion, accessibility, inclusion, data protection, ethical technology use, and cybersecurity, emphasizing the educator's role in developing digital competencies and promoting lifelong learning.Special attention is given to adult education and the ongoing digital transformation of education through the analysis of modern learning approaches, including online and blended learning, learning management systems, Artificial Intelligence-supported personalized learning, gamification, and emerging educational technologies. Furthermore, the dissertation reviews European digital education policies, their implementation in Greece, and comparative practices adopted by other European countries.The empirical part of the research follows a quantitative methodology based on a structured questionnaire investigating the use of digital tools and technologies in adult education in Greece and Europe. The findings highlight both the opportunities and the challenges associated with integrating ICT into educational practice, emphasizing the need for continuous professional development of educators, the enhancement of digital competencies, investment in digital infrastructure, and the development of effective educational policies that ensure equitable access to digital learning.The dissertation concludes that the IT educator plays a pivotal role in the successful integration of digital technologies into education by acting as a bridge between technology, pedagogy, and intercultural communication. The development of digital competencies, the effective use of innovative educational technologies, and the creation of inclusive and accessible learning environments are identified as fundamental prerequisites for supporting lifelong learning and advancing the digital transformation of education in Greece and across Europe.

Η παρούσα διδακτορική διατριβή εξετάζει τον ρόλο του εκπαιδευτικού Πληροφορικής στο σύγχρονο ψηφιακό και διαπολιτισμικό εκπαιδευτικό περιβάλλον, διερευνώντας τη σύνδεση μεταξύ της ιστορικής εξέλιξης της μετάδοσης της γνώσης από τον Μεσαίωνα έως σήμερα και της αξιοποίησης των ψηφιακών τεχνολογιών στην εκπαίδευση ενηλίκων στην Ελλάδα και την Ευρώπη. Βασικός στόχος της έρευνας είναι η ανάδειξη του εκπαιδευτικού Πληροφορικής ως διαμεσολαβητή της γνώσης, φορέα ψηφιακού μετασχηματισμού και προαγωγού της διαπολιτισμικής επικοινωνίας και της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης.Αρχικά αναλύεται ο τρόπος με τον οποίο μοναστήρια, πανεπιστήμια και λόγιοι του Μεσαίωνα συνέβαλαν στη διατήρηση και διάδοση της γνώσης, ενώ παρουσιάζονται οι ιστορικές αναλογίες με το σημερινό ψηφιακό εκπαιδευτικό περιβάλλον. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη συμβολή του Ramon Llull, του οποίου οι ιδέες για τη λογική, τη δομημένη αναπαράσταση της γνώσης και τον διαπολιτισμικό διάλογο συνδέονται με τις σύγχρονες εξελίξεις της Πληροφορικής, της Τεχνητής Νοημοσύνης και της ψηφιακής εκπαίδευσης.Στη συνέχεια αναπτύσσεται το θεωρητικό πλαίσιο του διαπολιτισμικού εκπαιδευτικού Πληροφορικής, παρουσιάζοντας τις γνώσεις, τις δεξιότητες και τις παιδαγωγικές ικανότητες που απαιτούνται για την αποτελεσματική αξιοποίηση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) στη μαθησιακή διαδικασία. Εξετάζονται ζητήματα ψηφιακού εγγραμματισμού, ψηφιακού αποκλεισμού, προσβασιμότητας, συμπερίληψης, προστασίας προσωπικών δεδομένων και ασφαλούς χρήσης των ψηφιακών τεχνολογιών, καθώς και ο ρόλος των εκπαιδευτικών στην ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων και στην ενίσχυση της δια βίου μάθησης.Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην εκπαίδευση ενηλίκων και στον ψηφιακό μετασχηματισμό της εκπαίδευσης, αναλύοντας σύγχρονες μορφές μάθησης, όπως η εξ αποστάσεως εκπαίδευση, η μικτή μάθηση, οι πλατφόρμες ηλεκτρονικής μάθησης, η εξατομικευμένη μάθηση μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης, η παιχνιδοποίηση και οι αναδυόμενες τεχνολογίες. Παράλληλα παρουσιάζονται οι ευρωπαϊκές πολιτικές για την ψηφιακή εκπαίδευση, η εφαρμογή τους στην Ελλάδα και συγκριτικά στοιχεία με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.Στο ερευνητικό μέρος της διατριβής υιοθετείται ποσοτική μεθοδολογική προσέγγιση μέσω ερωτηματολογίου σχετικά με τη χρήση ψηφιακών εργαλείων και τεχνολογιών στην εκπαίδευση ενηλίκων στην Ελλάδα και την Ευρώπη. Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν τα οφέλη αλλά και τις προκλήσεις της ενσωμάτωσης των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διαδικασία, επισημαίνοντας την ανάγκη συνεχούς επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών, ανάπτυξης ψηφιακών δεξιοτήτων, ενίσχυσης των ψηφιακών υποδομών και διαμόρφωσης αποτελεσματικών εκπαιδευτικών πολιτικών που θα προάγουν την ισότιμη πρόσβαση στη γνώση.Συμπερασματικά, η διατριβή καταδεικνύει ότι ο εκπαιδευτικός Πληροφορικής αποτελεί βασικό παράγοντα για την επιτυχή αξιοποίηση των ψηφιακών τεχνολογιών στην εκπαίδευση, λειτουργώντας ως συνδετικός κρίκος μεταξύ τεχνολογίας, παιδαγωγικής και διαπολιτισμικής επικοινωνίας. Η ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων, η αξιοποίηση καινοτόμων εκπαιδευτικών τεχνολογιών και η δημιουργία συμπεριληπτικών μαθησιακών περιβαλλόντων αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την αποτελεσματική υλοποίηση της δια βίου μάθησης και του ψηφιακού μετασχηματισμού της εκπαίδευσης στην Ελλάδα και στην Ευρώπη.