Η αισθητική θεωρία του Paul Klee και η λογική της στοχαστικής φαντασίας

Abstract

This dissertation proposes a new interpretation of both Aesthetics and the artistic oeuvre of Paul Klee through the ontology of Stochastic Imagination developed by Panagiotis Doikos. Particular emphasis is placed on the dynamic of imagination, conceived not merely as an artistic tool, but as a profound philosophical movement, whose inner impulse drives the artist to the revelation of the multiple dimensions of reality, beyond the realm of external sensibility, and the elevation of the soul toward a higher spiritual reality. Klee's theory of formation (Gestaltung) is examined in depth and further illuminated through the logic of the forms of Stochastic Imagination, according to which intellect and emotion are concretised within the space-time of imagination via the creation of forms, that inspire the soul toward spiritual elevation. At the core of this theoretical connection lies the quest of the origin of artistic inspiration and the process of creating a work of visual art, as ontological events that function as agents of revelation and open dialogue between the intellectual and the sensible-aesthetic element.

Η παρούσα διατριβή επιχειρεί μια νέα ερμηνεία τόσο της Αισθητικής, όσο και των έργων τέχνης του Paul Klee, μέσω της οντολογίας της Στοχαστικής Φαντασίας του Παναγιώτη Δόικου. Δίνεται έμφαση στη δυναμική της φαντασίας, ιδωμένης όχι ως απλό καλλιτεχνικό εργαλείο, αλλά ως βαθιά φιλοσοφική κίνηση, η ορμή της οποίας ωθεί τον καλλιτέχνη στην αποκάλυψη των διαφόρων όψεων του κόσμου, πέρα από αυτή της εξωτερικής αισθητότητας, και στην ανύψωση της ψυχής σε μια ανώτερη πνευματική πραγματικότητα. Η συλλογιστική του ζωγράφου για τη θεωρία της μορφοποίησης αναλύεται σε βάθος και ενισχύεται από τη λογική των μορφών της Στοχαστικής Φαντασίας, σύμφωνα με την οποία το νόημα και το συναίσθημα συγκεκριμενοποιούνται στον χωροχρόνο της φαντασίας με τη δημιουργία μορφών, που ωθούν την ψυχή σε πνευματική ανάταση. Στον πυρήνα αυτής της σύνδεσης βρίσκεται η αναζήτηση της προέλευσης της καλλιτεχνικής έμπνευσης και του τρόπου δημιουργίας ενός εικαστικού έργου τέχνης, ως οντολογικών γεγονότων που συνιστούν φορείς αποκάλυψης και ανοιχτού διαλόγου μεταξύ του νοητικού και του αισθητ(ικ)ού στοιχείου.