Συγκοινωνίες-επικοινωνίες και διοικητική μέριμνα της Στρατιάς Μικράς Ασίας, κατά την εκστρατεία 1919-1922, σύμφωνα με σύγχρονες της εποχής ελληνικές στρατιωτικές πηγές

Abstract

The operations of the Hellenic Field Army during the campaign in Asia Minor, which took place from 1919 to 1922, were conducted mainly in a high plateau, of average height about 1000 meters above the sea level, extremely mountainous and difficult to anyone to pass through area. But for the extremely extended front, Greek soldiers had to overcome difficulties such as Almyra desert, south of the Saggarios River, the offensive local population of central Turkey and the pontificated field by an ambitious army which were gradually becoming very strong. The heavy casualties, the insufficient resupply of forces, the poor food and clothing and footwear, the long drawn-out campaign which exceeded the human limits of endurance, lowered the moral of Greek soldiers who, losing its aggressive spirit aΡnd confidence of their victory. During the last period of the war in Asia Minor, they were reluctant to fight, driving so the Greek nation to an unexpected catastrophic end. The Anatolian railway network was almost the only means of transport that was widely used by both Greeks and Turks. The main lines of communication were three. The first was the Smyrna - Kasaba - Afyon Karahisar line, which was of French interests, the second line, Smyrna, Aydinio, Egertir, which was of British interests and the Nicomedia - Eskişehir - Afyon Karahisar - Iconium - Baghdad line which was of German Swiss and British interests but which at that time was exclusively operated by Turkey. Despite the prevail of Greek aviation during the initial phase of the campaign, and although the Greek pilots demonstrated unprecedented fighting ability, coupled with the high moral and physical strength, Turkish aviation, being supplied by French and Italian air forces during the last year of the war, managed to gain air superiority on the sky above Asia Minor. On the other side Kemal, established recruitment centers, depots with weapons looted from arm stockpiles under Allied control, been indisputably supported by them, mainly due to undefined interests of Allies in the region, became an organized opponent whose strength was continuously increased. Implementing a high value military plan to exhaust Greek Army, pulling them in unjustified march, east of 15 Saggarios River, initially repulsing the Greek attack, rebounded the initiative and managed to destroy his enemy, mainly disrupting his supply network. The present academic dissertation is structured in two parts each one of which consists by four chapters. The first section of the work examines the Greek military infrastructure, detailing how fuel, ammunition, medical services, and finances were managed across the army, navy, and air force. In contrast, the second portion of the text evaluates the administrative support of the Turkish army and tracks logistical challenges during specific tactical phases, such as the Battle of Saggarios River and the subsequent retreat. The research highlights the evolution of military communications, specifically the role of the telegraph corps in maintaining command and control during the conflict. Finally, the source includes an analysis of casualty data derived from the Hellenic General Staff Archives and provides supplementary primary materials like maps and photographs to support its historical conclusions

Η Μικρασιατική εκστρατεία έλαβε χώρα από το 1919 έως το 1922 σε μία δύσβατη και αφιλόξενη περιοχή, κυρίως σε οροπέδια που βρίσκονται σε υψόμετρο πάνω από χίλια μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας. Πέρα από το υπερβολικά εκτεταμένο μέτωπο ο ελληνικός στρατός έπρεπε να αντιμετωπίσει τις τεράστιες δυσκολίες μετακίνησης από περιοχές όπως η Αλμυρά έρημος στα νότια του Σαγγάριου και την ισχυρά οργανωμένη τοποθεσία άμυνας από έναν φιλόδοξο στρατό που ολοένα και δυνάμωνε στην πορεία του χρόνου. Οι έντονες απώλειες, ο ανεπαρκής ανεφοδιασμός των δυνάμεων, και η κακή διατροφή, η κακή ενδιαίτηση και υπόδηση, η μακρόχρονη εκστρατεία κατά τη διάρκεια της οποίας ξεπεράστηκε κάθε όριο ανθρώπινης αντοχής, μείωσαν το ηθικό των Ελλήνων στρατιωτών οι οποίοι έχασαν το επιθετικό πνεύμα και την εμπιστοσύνη στη νίκη. Έτσι κατά τη διάρκεια της τελευταίας περιόδου του πολέμου στη Μικρά Ασία ήταν απρόθυμοι να πολεμήσουν οδηγώντας έτσι το ελληνικό έθνος σε ένα απρόσμενο καταστροφικό τέλος. Το σιδηροδρομικό δίκτυο Ανατολίας αποτελούσε σχεδόν το μόνο μεταφορικό μέσον το οποίο χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον τόσο από τους Έλληνες όσο και από τους Τούρκους. Οι κύριες γραμμές συγκοινωνιών ήταν τρεις. Η πρώτη ήταν η γραμμή Σμύρνη - Κασαμπά - Αφιόν Καραχισάρ, η οποία ήταν Γαλλικών συμφερόντων, η δεύτερη γραμμή, Σμύρνη, Αϊδίνιο, Εγερτήρ, η οποία ήταν Βρετανικών συμφερόντων και η γραμμή Νικομήδειας - Εσκί Σεχήρ - Αφιόν Καραχισάρ - Ικόνιο - Βαγδάτη η οποία ήταν Γερμανικών Ελβετικών και Βρετανικών συμφερόντων που όμως τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο την αποκλειστική της εκμετάλλευση κατείχε η Τουρκία. Παρά την κυριαρχία της ελληνικής αεροπορίας κατά την αρχική φάση των επιχειρήσεων και παρά την άνευ προηγουμένου επίδειξη μαχητικής ικανότητας, υψηλού ηθικού και της ψυχικής δύναμης των πιλότων της, η Τουρκική αεροπορία λόγω της αδιαμφισβήτητης απόλυτης υποστήριξης από Γαλλία και Ιταλία, κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους της εκστρατείας, κατάφερε να κερδίσει την αεροπορική κυριαρχία στον ουρανό της Μικράς Ασίας. Από την άλλη πλευρά, ο Κεμάλ, εγκατέστησε κέντρα στρατολόγησης, αποθήκες με όπλα που λεηλάτησαν από αποθέματα οπλισμού των μεγάλων δυνάμεων, υποστηριζόμενος αναμφισβήτητα από αυτούς, κυρίως λόγω των απροσδιόριστων συμφερόντων των συμμάχων στην περιοχή, έγινε ένας οργανωμένος αντίπαλος του οποίου η δύναμη αυξανόταν συνεχώς. Με την εφαρμογή ενός στρατιωτικού σχεδίου υψηλής αξίας, που αποσκοπούσε στην εξάντληση του ελληνικού στρατού, τον εφέλκυσε σε αδικαιολόγητη πορεία, ανατολικά του ποταμού Σαγγάριου, απωθώντας αρχικά την ελληνική επίθεση, ανέκτησε την πρωτοβουλία και κατάφερε να καταστρέψει τον εχθρό του. Η παρούσα ακαδημαϊκή διατριβή είναι δομημένη σε δύο μέρη, καθένα από τα οποία αποτελείται από τέσσερα κεφάλαια. Το πρώτο τμήμα της εργασίας εξετάζει τις ελληνικές στρατιωτικές υποδομές, αναλύοντας τον τρόπο διαχείρισης των καυσίμων, των πυρομαχικών, των ιατρικών υπηρεσιών και των οικονομικών, σε στρατό, ναυτικό και αεροπορία. Αντίθετα, το δεύτερο μέρος του κειμένου αξιολογεί την διοικητική υποστήριξη του τουρκικού στρατού και παρακολουθεί τις προκλήσεις στο σύστημα Διοικητικής Μέριμνας κατά τη διάρκεια συγκεκριμένων τακτικών φάσεων, όπως η Μάχη του Σαγγάριου ποταμού και η επακόλουθη υποχώρηση. Η έρευνα αναδεικνύει επίσης την εξέλιξη των στρατιωτικών επικοινωνιών, κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης. Τέλος, η παρούσα εργασία περιλαμβάνει την ανάλυση δεδομένων των θυμάτων από τα Αρχεία του Γενικού Επιτελείου Στρατού και παρουσιάζει συμπληρωματικά, πρωτογενές υλικό όπως χάρτες και φωτογραφίες της Μικρασιατικής Εκστρατείας για να υποστηρίξει τα ιστορικά της συμπεράσματα.