Teacher beliefs about teaching children with dyslexia/learning difficulties in mainstream primary schools in Greece

Abstract

The study is designed to capture teacher knowledge, beliefs and attitudes towards the teaching and learning of children with dyslexia/learning difficulties within the Greek context. It provides insights into understanding about teachers’ attitudes towards inclusion, which can shape professional identity. The umbrella research question is: how can teachers’ experiences of, and beliefs and attitudes about, children with learning difficulties/dyslexia influence teachers’ attitudes towards inclusion, in the context of Greek mainstream primary school? The meaning of dyslexia is viewed from the point ofview of mainstream and special primary school teachers’, which is in turn informed by the Greek government’s revised definitions. In practice in Greece ‘dyslexia’ is used as anumbrella term for learning difficulties. Despite the seeming contradiction, it is not uncommon for children with mild learning difficulties to be categorised as having dyslexia. The focus of this thesis is then on the teachers’ beliefs about teaching children with some kind of learning difficulty, who they would consider as dyslexic. Recenteducation policies encourage a search for pedagogical methods and teaching techniques, to respond to the diversity of the needs within mainstream classrooms. However, although the Greek government has introduced inclusion, many teachers believe that they do not have the skills or resources to manage the situation. Multiple case study methodology is used and the unit of analysis is the individual teacher. This allows engagement with teachers’ beliefs about inclusion of children with dyslexia within the Greek context. Analysis was within the set of data connected with the individual teacher in order to show the existence of their beliefs and later themes were identified across the cases. The sample consists of 20 Greek primary teachers: 17mainstream teachers and 3 special school teachers. It is purposive, not representing the wider population, for it is deliberately selected to capture a diversity of beliefs informedby known factors, according to international literature (age, teaching experience, severityof case etc). This provides evidence for the existence of identified beliefs rather than the inference of the prevalence of certain beliefs amongst the population. A number of research instruments have been used: interviews with concept maps, observations, narratives and review of documentation. Progressive focusing on the research question during initial analysis led to the identification of two of these cases for more in-depth study, including sustained classroom observation. These are referred to as the “in-depthcases”. Thematic analysis reveals themes of beliefs and attitudes, encoding problems that participants are trying to resolve or to make sense of, and how certain beliefs about the inclusion of children with learning difficulties are mediated by deeply rooted cultural models of disability, compassion and learning. The diversity is illustrated amongst participants with a small number of examples. The study situates the individual accounts in the wider socio-cultural and political context. Prevalent teacher attitudes combine highperformance- as historically established in Greece-transmission teaching and disability aslimiting, a lack in some way. On the other hand, alternative inclusive practices comemainly from teachers who had received specific related professional development, which included opportunity for critical reflection on their teaching practices. These cases demonstrate the diversity of certain beliefs that influence attitudes, and give a pointer tohow one might tackle change.

Η μελέτη έχει σχεδιαστεί με σκοπό να καταγράψει τις γνώσεις, τις πεποιθήσεις και τις στάσειςτων εκπαιδευτικών απέναντι στη διδασκαλία και τη μάθηση των παιδιών με δυσλεξία/μαθησιακές δυσκολίες στο ελληνικό πλαίσιο. Παρέχει στοιχεία για την κατανόηση των στάσεων των εκπαιδευτικών απέναντι στην ένταξη, οι οποίες μπορούν να διαμορφώσουν την επαγγελματική τους ταυτότητα. Το γενικό ερευνητικό ερώτημα είναι: πώς οι εμπειρίες των εκπαιδευτικών, καθώς και οι πεποιθήσεις και οι στάσεις τους σχετικά με τα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες/δυσλεξία, μπορούν να επηρεάσουν τις στάσεις των εκπαιδευτικών απέναντι στην ένταξη, στο πλαίσιο του ελληνικού δημοτικού σχολείου γενικής παιδείας; Η έννοια της δυσλεξίας εξετάζεται από τη σκοπιά των εκπαιδευτικών του δημοτικού σχολείου γενικής και ειδικής παιδείας, βασιζόμενη διαδοχικά στους αναθεωρημένους ορισμούς της ελληνικής κυβέρνησης. Στην πράξη, στην Ελλάδα ο όρος «δυσλεξία» χρησιμοποιείται ως γενικός όρος για τις μαθησιακές δυσκολίες. Παρά την φαινομενική αντίφαση, δεν είναι ασυνήθιστο τα παιδιά με ήπιες μαθησιακές δυσκολίες να κατηγοριοποιούνται ως παιδιά με δυσλεξία. Επίκεντροτης παρούσας διατριβής, λοιπόν, είναι οι πεποιθήσεις των εκπαιδευτικών αναφορικά με τη διδασκαλία παιδιών με κάποιο είδος μαθησιακής δυσκολίας, τα οποία θα θεωρούσαν παιδιά με δυσλεξία. Πρόσφατες εκπαιδευτικές πολιτικές ενθαρρύνουν την αναζήτηση παιδαγωγικών μεθόδων και διδακτικών τεχνικών, προκειμένου να ανταποκριθούν στην ποικιλομορφία των αναγκών εντός των τάξεων της γενικής παιδείας. Ωστόσο, αν και η ελληνική κυβέρνηση έχει εισαγάγει την ένταξη, πολλοί εκπαιδευτικοί πιστεύουν ότι δεν διαθέτουν τις δεξιότητες ή τους πόρους για να διαχειριστούν την κατάσταση. Η μεθοδολογία της πολλαπλής μελέτης περίπτωσης χρησιμοποιείται, με κάθε εκπαιδευτικό ξεχωριστά να αποτελεί τη μονάδα ανάλυσης. Αυτό επιτρέπει την εξέταση των πεποιθήσεων των εκπαιδευτικών ως προς την ένταξη των παιδιών με δυσλεξία στο ελληνικό πλαίσιο. Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του συνόλου των δεδομένων που σχετίζονται με τον εκάστοτε εκπαιδευτικό, προκειμένου να καταδειχθεί η ύπαρξη των πεποιθήσεών τους, ενώ στη συνέχεια εντοπίστηκαν κοινές θεματικές ενότητες μεταξύ των περιπτώσεων. Το δείγμα αποτελείται από 20 Έλληνες δασκάλους: 17 δασκάλους γενικής παιδείας και 3 δασκάλους ειδικής αγωγής. Είναι κατευθυνόμενο, δεν αντιπροσωπεύει τον ευρύτερο πληθυσμό, καθώς έχει επιλεγεί σκοπίμως για να αποτυπώσει μια ποικιλία πεποιθήσεων που διαμορφώνονται από γνωστούς παράγοντες, σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία (ηλικία, διδακτική εμπειρία, σοβαρότητα της περίπτωσης κ.λπ.). Αυτό παρέχει στοιχεία για την ύπαρξη των προσδιορισμένων πεποιθήσεων, χωρίς, ωστόσο, να συγκλίνει στο συμπέρασμα της επικράτησης ορισμένων πεποιθήσεων στον πληθυσμό. Χρησιμοποιήθηκαν ποικίλα ερευνητικά εργαλεία: συνεντεύξεις με εννοιολογικούς χάρτες, παρατηρήσεις, αφηγήσεις και ανασκόπηση τεκμηρίωσης. Η σταδιακή εστίαση στο ερευνητικό ερώτημα κατά τη διάρκεια της αρχικής ανάλυσης οδήγησε στην αναγνώριση δύο εξ αυτών των περιπτώσεων ως ικανών για πιο εμπεριστατωμένη μελέτη –αναφέρονται, δε, ως οι «εμπεριστατωμένες περιπτώσεις»-συμπεριλαμβανομένης της παρατεταμένης παρατήρησης στην τάξη. Η θεματική ανάλυση αναδεικνύει θέματα πεποιθήσεων και στάσεων, καθώς και προβλήματα που οι συμμετέχοντες προσπαθούν να επιλύσουν ή να κατανοήσουν, και τον τρόπο με τον οποίο ορισμένες πεποιθήσεις γύρω από την ένταξη των παιδιών με μαθησιακές δυσκολίες διαμορφώνονται από βαθιά ριζωμένα πολιτισμικά μοντέλα αναπηρίας, συμπόνιας και μάθησης. Η ποικιλομορφία αυτή απεικονίζεται με έναν μικρό αριθμό παραδειγμάτων μεταξύ των συμμετεχόντων. Η μελέτη τοποθετεί τις ατομικές μαρτυρίες στο ευρύτερο κοινωνικοπολιτισμικό και πολιτικό πλαίσιο. Οι επικρατούσες στάσεις των εκπαιδευτικών συνδυάζουν την υψηλή απόδοση – όπως έχει ιστορικά καθιερωθεί στην Ελλάδα – τη μεταδοτική διδασκαλία και την αναπηρία ως περιορισμό, ως μια έλλειψη κατά κάποιον τρόπο. Εντούτοις, εναλλακτικές πρακτικές ένταξης προέρχονται κυρίως από εκπαιδευτικούς που είχαν λάβει συγκεκριμένη σχετική επαγγελματική κατάρτιση, η οποία περιλάμβανε την ευκαιρία για κριτική και αναστοχασμό στις διδακτικές τους πρακτικές. Αυτές οι περιπτώσεις αποδεικνύουν την ποικιλομορφία ορισμένων πεποιθήσεων που επηρεάζουν τις στάσεις, υποδεικνύοντας πώς θα μπορούσε κανείς να διαχειριστεί την αλλαγή.