Περίληψη
Η περιοχή των Κεντρικών Ιόνιων νήσων, που περιλαμβάνει τη Λευκάδα, την Κεφαλονιά και την Ιθάκη, αποτελεί τη ζώνη με τη μεγαλύτερη σεισμική επικινδυνότητα στην Ελλάδα. Βρίσκεται μεταξύ της Ελληνικής Ζώνης κατάδυσης της Ανατολικής Μεσογείου κάτω από τη μικροπλάκα του Αιγαίου και της Ηπειρωτικής σύγκρουσης στη Δυτική Ελλάδα μεταξύ της πλάκας της Απουλίας με την Ευρασιατική. Η Ζώνη Μετασχηματισμού Κεφαλονιάς – Λευκάδας (ΖΜΚΛ) παρουσιάζει υψηλούς ρυθμούς ολίσθησης, προσανατολισμό ΒΒΑ–ΝΝΔ έως ΒΑ–ΝΔ, και διαχρονικά τον υψηλότερο ρυθμό σεισμικότητας σε όλη τη Μεσόγειο. Στην περιοχή εκδηλώνονται συχνά ισχυροί (Μ>6.0) σεισμοί, ιστορικές πληροφορίες για τους οποίους υπάρχουν μόνο από τον 15ο αιώνα. Κατά τον 21ο αιώνα συνέβησαν τέσσερις ισχυροί σεισμοί, και συγκεκριμένα ο σεισμός Μw6.2 το 2003 και ο σεισμός Μw6.5 το 2015 στον κλάδο της Λευκάδας και οι σεισμοί Μw6.0 και 6.1 το 2014 στη χερσόνησο της Παλικής στην Κεφαλονιά. Τον 20ο αιώνα η καταστροφική ακολουθία του 1953 στην Κεφαλονιά, με μέγιστο μ ...
Η περιοχή των Κεντρικών Ιόνιων νήσων, που περιλαμβάνει τη Λευκάδα, την Κεφαλονιά και την Ιθάκη, αποτελεί τη ζώνη με τη μεγαλύτερη σεισμική επικινδυνότητα στην Ελλάδα. Βρίσκεται μεταξύ της Ελληνικής Ζώνης κατάδυσης της Ανατολικής Μεσογείου κάτω από τη μικροπλάκα του Αιγαίου και της Ηπειρωτικής σύγκρουσης στη Δυτική Ελλάδα μεταξύ της πλάκας της Απουλίας με την Ευρασιατική. Η Ζώνη Μετασχηματισμού Κεφαλονιάς – Λευκάδας (ΖΜΚΛ) παρουσιάζει υψηλούς ρυθμούς ολίσθησης, προσανατολισμό ΒΒΑ–ΝΝΔ έως ΒΑ–ΝΔ, και διαχρονικά τον υψηλότερο ρυθμό σεισμικότητας σε όλη τη Μεσόγειο. Στην περιοχή εκδηλώνονται συχνά ισχυροί (Μ>6.0) σεισμοί, ιστορικές πληροφορίες για τους οποίους υπάρχουν μόνο από τον 15ο αιώνα. Κατά τον 21ο αιώνα συνέβησαν τέσσερις ισχυροί σεισμοί, και συγκεκριμένα ο σεισμός Μw6.2 το 2003 και ο σεισμός Μw6.5 το 2015 στον κλάδο της Λευκάδας και οι σεισμοί Μw6.0 και 6.1 το 2014 στη χερσόνησο της Παλικής στην Κεφαλονιά. Τον 20ο αιώνα η καταστροφική ακολουθία του 1953 στην Κεφαλονιά, με μέγιστο μέγεθος Mw7.2, προήλθε από ανάστροφη διάρρηξη, αναδεικνύοντας την πολυπλοκότητα των μοντέλων διάρρηξης στην περιοχή. Οι ισχυροί σεισμοί συχνά συμβαίνουν χρονικά συσταδοποιημένοι, γεγονός που υποδηλώνει τη σημασία των μεταβολών των τάσεων Coulomb στη σεισμογένεση της περιοχής. Η εγκατάσταση ενός πυκνού μόνιμου δικτύου σεισμογράφων έχει αναδείξει την ιδιαίτερα έντονη μικροσεισμική δραστηριότητα στα δύο νησιά. Στόχος της διατριβής είναι ο προσδιορισμός των κύριων και δευτερευουσών δομών διάρρηξης στη Λευκάδα και την Κεφαλονιά, μέσω της ανάλυσης της σεισμικής δραστηριότητας που καταγράφηκε κατά το χρονικό διάστημα από 1 Σεπτεμβρίου 2016 έως 31 Δεκεμβρίου 2020. Η υψηλή πυκνότητα του δικτύου επιτρέπει ακριβή επαναπροσδιορισμό των εστιακών παραμέτρων με τεχνικές διασυσχέτισης κυματομορφών, και τον προσδιορισμό μεγάλου αριθμού μηχανισμών γένεσης. Η εφαρμογή μεθόδων συσταδοποίησης στις εστίες και τους μηχανισμούς γένεσης των σεισμών αναδεικνύει την εσωτερική δομή της ΖΜΚΛ και τις διαφοροποιήσεις μεταξύ των επιμέρους μοντέλων διάρρηξης. Παράλληλα εξετάζεται η επίδραση των πρόσφατων ισχυρών σεισμών στη σεισμική δραστηριότητα μέσω της ανάλυσης των μεταβολών του πεδίου στατικών τάσεων Coulomb. Στην Λευκάδα η σεισμικότητα συγκεντρώνεται σε μια ζώνη κατά μήκος της δυτικής ακτής, όπου ενεργοποιούνται και δευτερεύουσες δομές με μικρές αποκλίσεις στην παράταξη και εντοπίζονται συζυγείς διαρρήξεις στο κεντρικό τμήμα του νησιού. Η ακολουθία του 2019 στο θαλάσσιο χώρο βόρεια του νησιού παρείχε τη δυνατότητα καθορισμού της μεταβατικής ζώνης που συνδέει τη ζώνη μετασχηματισμό με τη ζώνη ηπειρωτικής σύγκρουσης. Στην Κεφαλονιά η δομή της σεισμικότητας είναι πιο σύνθετη. Στον θαλάσσιο χώρο δυτικά της Άσσου, στο βόρειο τμήμα του νησιού, αναπτύσσεται επίμονη δραστηριότητα σε αριστερόστροφα step-over ρήγματα, επηρεασμένη από τη μεταφορά τάσεων των ισχυρών σεισμών. Στην Παλική εντοπίζεται η πιο ενεργή ζώνη της ΖΜΚΛ, με μηχανισμούς συμβατούς με το κύριο μοντέλο διάρρηξης και μετάβαση σε ανάστροφες διαρρήξεις με μικρές κλίσεις νοτιότερα. Στο υπόλοιπο του νησιού η σεισμικότητα είναι διάσπαρτη και τα μοντέλα διάρρηξης πιο ετερογενή, με επικράτηση ανάστροφων διαρρήξεων κοντά στις ανατολικές και νοτιοανατολικές ακτές. Τα αποτελέσματα συμβάλλουν προς τη σύνθεση ενός ολοκληρωμένου πλαισίου για την κατανόηση της σεισμογένεσης στο κεντρικό Ιόνιο, με άμεση συνεισφορά στη βελτίωση εκτίμησης της σεισμικής επικινδυνότητας της περιοχής.
περισσότερα
Περίληψη σε άλλη γλώσσα
The area of central Ionian Islands, namely the area encompassing Lefkada, Kefalonia and Ithaca Islands, represents the zone of the highest seismic hazard in Greece. It is dominated by the right-lateral Kefalonia Transform Fault Zone, which links the Eastern Mediterranean oceanic subduction beneath the Aegean microplate to the continental collision between the Apulian and Eurasian plates. The KTFZ is characterized by high slip rates, strike orientations between NNE–SSW and NE–SW, and persistently high seismic activity. Strong earthquakes have repeatedly occurred in the area but are known only since the 15th century (lack of previous historical testimony). In the 21st century, within less than 15 years, four strong (M>6.0) earthquakes occurred, associated with the KTFZ, namely the Mw6.2 (2003) and Mw6.5 (2015) earthquakes on the Lefkada branch, and the Mw6.0 and Mw6.1 earthquakes of 2014 on the Paliki peninsula of Kefalonia. In the 20th century, the destructive 1953 Kefalonia sequence, w ...
The area of central Ionian Islands, namely the area encompassing Lefkada, Kefalonia and Ithaca Islands, represents the zone of the highest seismic hazard in Greece. It is dominated by the right-lateral Kefalonia Transform Fault Zone, which links the Eastern Mediterranean oceanic subduction beneath the Aegean microplate to the continental collision between the Apulian and Eurasian plates. The KTFZ is characterized by high slip rates, strike orientations between NNE–SSW and NE–SW, and persistently high seismic activity. Strong earthquakes have repeatedly occurred in the area but are known only since the 15th century (lack of previous historical testimony). In the 21st century, within less than 15 years, four strong (M>6.0) earthquakes occurred, associated with the KTFZ, namely the Mw6.2 (2003) and Mw6.5 (2015) earthquakes on the Lefkada branch, and the Mw6.0 and Mw6.1 earthquakes of 2014 on the Paliki peninsula of Kefalonia. In the 20th century, the destructive 1953 Kefalonia sequence, with a maximum earthquake magnitude of Mw7.2, originated from reverse faulting rather than strike-slip motion, highlighting the structural complexity and the coexistence of multiple rupture modes in the area. Strong earthquakes often occur temporally clustered, indicating the importance of deciphering the Coulomb stress interactions in regional seismic triggering. The installation and operation of a dense permanent seismological network has revealed exceptionally high microseismic activity on both islands. The aim of this dissertation is to identify the primary and secondary active structures or fault segments in Lefkada and Kefalonia fault branches, by analyzing the seismicity recorded between September 2016 and January 2021. The high station density enables precise relocation of hypocenters using waveform cross-correlation techniques and the determination of a large number of focal mechanisms. Clustering of hypocenters and focal mechanisms provides insights into the internal structure of the KTFZ and into distinctions between major and subsidiary rupture patterns. Additionally, the effects of recent strong earthquakes on seismic activity are examined through static Coulomb stress calculation. In Lefkada, seismicity aligns along a coherent zone offshore and onshore the western coastline, where secondary structures with small strike deviations are activated, and conjugate faulting is observed at the island’s central section. The 2019 offshore sequence north of the island highlights a transitional region linking the transform fault to the continental collision domain. In Kefalonia, the seismic structure is more complex. In the offshore area west of Assos, located in the northern part of the island, persistent activity occurs on left–lateral step–over faults influenced by stress transfer from the recent strong earthquakes. The Paliki peninsula accommodates the most active segment of the KTFZ, with focal mechanisms being consistent with the principal model of the fault zone and a gradual shift to low–angle thrust faulting farther south. Elsewhere on the island, seismicity is sparse and styles of faulting more variable, with thrust mechanisms prevailing along the eastern and southeastern coasts. Overall, the results contribute to an integrated framework for understanding seismogenesis in the area of the central Ionian Islands and provide input for improving seismic hazard assessments.
περισσότερα