Επίδραση διατροφικής παρέμβασης με γιαούρτι (εμπλουτισμένο ή μη) σε γενικό πληθυσμό σε κλασικούς και νεότερους καρδιομεταβολικούς παράγοντες

Abstract

Oxidative stress, inflammation, and thrombosis are fundamental mechanisms involved in the pathogenesis of cardiovascular diseases. Platelet-Activating Factor (PAF) is a potent mediator of these processes, and its regulation is influenced by both endogenous and dietary factors. The aim of this randomized clinical trial was to investigate the effect of daily consumption of plain and enriched yogurt containing polar lipids from olive pomace on markers of inflammation, oxidative stress, thrombosis, and on PAF metabolism. The study included 92 apparently healthy adults (35–65 years, BMI 20–35 kg/m²), who were randomized into three groups: group A (control group), group B (1 plain yogurt/day, 150 g), and group C (1 enriched yogurt/day, 150 g, containing 0.4% polar lipids from olive pomace). The intervention lasted 8 weeks, with biological samples collected at baseline, 4, and 8 weeks. Inflammatory markers (IL-6, IL-10, CRP, adiponectin), oxidative stress markers (GPx, TBARS, lag-time), hemostatic factors (PAI-1, tPA), and enzymes of PAF metabolism (PAF-CPT, two Lyso-PAF-AT isoforms, Lp-PLA2, PAF-AH) were assessed. Statistical evaluation was performed using both per protocol (PP) and intention-to-treat (ITT) analyses.In the PP analysis, plain yogurt consumption was associated with a reduction in GPx (p = 0.021 vs. control, p = 0.008 vs. enriched yogurt) and PAF-CPT activity (p = 0.038 at 8 weeks vs. control), suggesting a suppressive effect on antioxidant defense and de novo PAF biosynthesis. In contrast, enriched yogurt consumption was associated with decreased IL-10 levels and increased PAF EC50 (p = 0.021 vs. control), indicating reduced platelet sensitivity to PAF-induced aggregation. The ITT analysis confirmed the reduction in IL-10 (p = 0.022 at 4 weeks, p = 0.024 at 8 weeks) and revealed significantly lower IL-6 levels in the enriched yogurt group compared with the plain yogurt group at 4 weeks (p = 0.03). Moreover, enriched yogurt consumption was associated with a consistent increase in PAF EC50 at 4 and 8 weeks (p = 0.001 and p = 0.009, respectively), further supporting its anti-platelet effect. The consumption of plain yogurt led to a reduction in systolic blood pressure at both 4 and 8 weeks (p=0.023 and p= 0.004, respectively). At week 4 of the study, PAF-CPT specific activity of the participants who received the enriched yogurt was lower than the corresponding one of the participants in the control group (p=0.023) while at week 8 of the study, PAF-CPT specific activity of the participants who consumed either the enriched yogurt or the plain yogurt was lower than the PAF-CPT activity in the control group (p=0.043 and p=0.048, respectively). In addition, the intake of the enriched yogurt resulted in lower LpPLA2-to-LDL ratio at 8 weeks compared to the plain yogurt (p = 0.010). In conclusion, plain yogurt consumption was linked to reductions in GPx and systolic blood pressure, while enriched yogurt consumption resulted in significant decreases in IL-10 and IL-6 and an increase in PAF EC50, indicating anti-inflammatory and anti-platelet effects. The intake of both types of yogurt significantly reduced de novo PAF biosynthesis. These findings support the potential role of enriched yogurt as a functional food with cardioprotective properties.

Το οξειδωτικό στρες, η φλεγμονή και η θρόμβωση αποτελούν θεμελιώδεις μηχανισμούς που εμπλέκονται στην παθογένεση των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Ο Παράγοντας Ενεργοποίησης Αιμοπεταλίων (PAF) είναι ισχυρός μεσολαβητής αυτών των διεργασιών και η ρύθμιση της δράσης του και των επιπέδων του επηρεάζεται από ενδογενείς και διατροφικούς παράγοντες. Στόχος της παρούσας τυχαιοποιημένης κλινικής μελέτης ήταν η διερεύνηση της επίδρασης της κατανάλωσης απλού και εμπλουτισμένου γιαουρτιού με πολικά λιποειδή ελαιοπυρήνα σε δείκτες φλεγμονής, οξειδωτικού στρες και θρόμβωσης, καθώς και στον μεταβολισμό του PAF. Η μελέτη περιέλαβε 92 φαινομενικά υγιείς ενήλικες (35–65 ετών, ΔΜΣ 20–35 kg/m²), οι οποίοι τυχαιοποιήθηκαν σε τρεις ομάδες: ομάδα Α (ομάδα ελέγχου), ομάδα Β (1 απλό γιαούρτι/ημέρα, 150 g) και ομάδα Γ (1 εμπλουτισμένο γιαούρτι/ημέρα, 150 g, με 0,4% πολικά λιποειδή από ελαιοπυρήνα). Η διάρκεια της παρέμβασης ήταν 8 εβδομάδες με συλλογή βιολογικών δειγμάτων πριν την έναρξη της παρέμβασης καθώς και στις 4 και 8 εβδομάδες κατά τη διάρκεια της μελέτης. Μετρήθηκαν δείκτες φλεγμονής (IL-6, IL-10, CRP, αδιπονεκτίνη), δείκτες οξειδωτικού στρες (GPx, TBARS, lag-time), δείκτες αιμόστασης (PAI-1, tPA), καθώς και τα ένζυμα μεταβολισμού του PAF (PAF-CPT, 2 ισομορφές Lyso-PAF-AT, Lp-PLA2, PAF-AH). Η στατιστική αξιολόγηση πραγματοποιήθηκε με per protocol (PP) και intention-to-treat (ITT) ανάλυση.Στην per protocol (PP) ανάλυση, το απλό γιαούρτι συσχετίστηκε με μείωση της GPx (p = 0,021 έναντι της ομάδας ελέγχου, p = 0,008 έναντι του εμπλουτισμένου γιαουρτιού) και της PAF-CPT (p = 0,038 στις 8 εβδομάδες έναντι της ομάδας ελέγχου), υποδηλώνοντας ανασταλτική επίδραση στην αντιοξειδωτική άμυνα και στη de novo βιοσύνθεση του PAF. Αντίθετα, το εμπλουτισμένο γιαούρτι προκάλεσε μείωση της IL-10 σε σύγκριση τόσο με την ομάδα ελέγχου όσο και με την ομάδα του απλού γιαουρτιού και αύξηση του EC50 PAF, δηλαδή μειωμένη ευαισθησία αιμοπεταλίων στην επαγόμενη από τον PAF συσσώρευση (p = 0,021 έναντι της ομάδας ελέγχου). Η intention-to-treat (ITT) ανάλυση επιβεβαίωσε τη σημαντική μείωση της IL-10 (p=0,022 στις 4 εβδομάδες και 0,024 στις 8 εβδομάδες) στην ομάδα του εμπλουτισμένου γιαουρτιού και ανέδειξε μείωση της IL-6 στην ίδια ομάδα έναντι του απλού στις 4 εβδομάδες (p = 0,03). Παράλληλα, το εμπλουτισμένο γιαούρτι συσχετίστηκε με σταθερή αύξηση του EC50 PAF στις 4 και 8 εβδομάδες (p = 0,001 και p = 0,009), επιβεβαιώνοντας την αντι-αιμοπεταλιακή δράση του. Η κατανάλωση του απλού γιαουρτιού οδήγησε σε μείωση της συστολικής πίεσης, τόσο στις 4 όσο και στις 8 εβδομάδες (p=0,023 και p=0,004, αντίστοιχα). Επιπλέον, καταγράφηκε μειωμένη δραστικότητα PAF-CPT στην 4η εβδομάδα της μελέτης στους συμμετέχοντες/ουσες που έλαβαν το εμπλουτισμένο γιαούρτι από την αντίστοιχη της ομάδας ελέγχου (p = 0,023) ενώ στην 8η εβδομάδα της μελέτης, η δραστικότητα της PAF-CPT των συμμετεχόντων/ουσών που κατανάλωσαν είτε το εμπλουτισμένο γιαούρτι είτε το απλό γιαούρτι ήταν χαμηλότερη από εκείνη της ομάδα ελέγχου (p = 0,043 και p = 0,048, αντίστοιχα). Τέλος, η κατανάλωση του εμπλουτισμένου γιαουρτιού οδήγησε σε χαμηλότερο λόγο της δραστικότητας LpPLA2 προς LDL στις 8 εβδομάδες σε σύγκριση με το απλό γιαούρτι (p = 0,010). Συνολικά, η κατανάλωση απλού γιαουρτιού συνδέθηκε με μείωση της GPx και της συστολικής πίεσης, ενώ η κατανάλωση εμπλουτισμένου γιαουρτιού οδήγησε σε σημαντική μείωση της IL-10 και IL-6 και σε αύξηση του EC50 PAF, υποδηλώνοντας αντιφλεγμονώδη και αντιαιμοπεταλιακή δράση. Η κατανάλωση και των δύο γιαουρτιών οδήγησε σε μειωμένη de novo βιοσύνθεση PAF. Τα αποτελέσματα υποστηρίζουν τον πιθανό ρόλο του εμπλουτισμένου γιαουρτιού ως λειτουργικού τροφίμου με αντιφλεγμονώδεις και αντι-αιμοπεταλιακές ιδιότητες, με δυνητικά καρδιοπροστατευτική δράση.