Storage practices and economic organisation in Hellenistic Crete: an interdisciplinary study of pithoi and archaeobotanical remains at Dreros

Abstract

This study focuses on household economy and storage practices in Hellenistic Crete. The archaeological research on the island has traditionally focused on the Minoan period, while later periods received limited attention. Until recently, the available data for these periods were reconstructed primarily from ancient literary testimonies, epigraphic sources, scarce architectural remains, and material evidence. In the last twenty years, systematic fieldwork and re-examination of old excavations have begun to redress this imbalance. The site of Dreros provides a case study for the investigation of domestic organisation in a Hellenistic settlement. The site, occupying two neighbouring hills and the saddle in between, is situated near a large valley and two small plains and controlled a landscape suitable for agricultural production. The ongoing research has unearthed a Hellenistic building consisting of several rooms, a large hall, and a cistern. Two rectangular rooms contained numerous vessels and were identified as storerooms. Among the vessels were twenty-eight pithoi, with an estimated capacity of more than 6,000 litres. These vessels were distributed throughout the building, indicating that product storage played a principal role within the household. Several modifications took place in the original layout of the building indicating that an effort was made to expand storage spaces as well as control access to them. The archaeobotanical remains retrieved from the building supports the idea of an agriculture-based economy focused on the cultivation of cereals, legumes, and fruits. The scale of storage implies the accumulation of agricultural surplus. This surplus fulfilled multiple roles. In addition to covering the subsistence needs of the household, it functioned as a buffer against climate instabilities, crop failure, and other potential adversities. Additional evidence provide the numerous inscriptions that offer information regarding aspects of agricultural economy including land management, cultivation and products. The evidence from Dreros therefore highlights the central role of household-level storage in the economic organisation of Cretan communities during the Hellenistic period.

Η παρούσα μελέτη εξετάζει την οικιακή οικονομία και τις πρακτικές αποθήκευσης στην ελληνιστική Κρήτη. Η αρχαιολογική έρευνα στο νησί επικεντρώθηκε παραδοσιακά στη Μινωική περίοδο, ενώ οι μεταγενέστερες περίοδοι έλαβαν περιορισμένη προσοχή. Μέχρι πρόσφατα, τα διαθέσιμα δεδομένα για αυτές τις περιόδους ανασυντίθεντο κυρίως μέσω αρχαίων φιλολογικών μαρτυριών, επιγραφικών πηγών, ελάχιστων αρχιτεκτονικών καταλοίπων και υλικών τεκμηρίων. Τα τελευταία είκοσι χρόνια, η συστηματική έρευνα και η επανεξέταση παλαιών ανασκαφών έχουν αρχίσει να αποκαθιστούν αυτή την ανισορροπία. Η Δρήρος παρέχει μια μελέτη περίπτωσης για τη διερεύνηση της οικιακής οργάνωσης σε έναν ελληνιστικό οικισμό. Η θέση, καταλαμβάνει δύο γειτονικούς λόφους και το διάσελο μεταξύ τους, βρίσκεται σε άμεση γειτνίαση με μια μεγάλη κοιλάδα και δύο μικρές πεδιάδες και ήλεγχε ένα τοπίο κατάλληλο για αγροτική εκμετάλλευση. Η έρευνα έφερε στο φως ένα ελληνιστικό κτίριο αποτελούμενο από πολλά δωμάτια, μια μεγάλη αίθουσα και μια δεξαμενή. Δύο ορθογώνια δωμάτια περιείχαν πολλά αγγεία και ταυτίστηκαν με αποθήκες. Μεταξύ των αγγείων ήταν είκοσι οκτώ πίθοι, με εκτιμώμενη χωρητικότητα άνω των 6.000 λίτρων. Η κατανομή των αγγείων στο κτίριο, υποδεικνύει ότι η αποθήκευση προϊόντων κατείχε κεντρική θέση στο νοικοκυριό. Παράλληλα, τροποποιήσεις στην διαρρύθμιση του κτιρίου καταδεικνύουν την πρόθεση επέκτασης των αποθηκευτικών χώρων καθώς και τον έλεγχο της πρόσβασης σε αυτούς. Τα αρχαιοβοτανικά κατάλοιπα υποστηρίζουν την ερμηνεία μιας οικονομίας βασισμένης στη γεωργική παραγωγή που επικεντρώνεται στην καλλιέργεια δημητριακών, οσπρίων και φρούτων. Η κλίμακα αποθήκευσης υποδηλώνει τη συσσώρευση γεωργικού πλεονάσματος. Το πλεόνασμα, εκτός από την κάλυψη των αναγκών διαβίωσης του νοικοκυριού, λειτουργούσε ως μηχανισμός αντιμετώπισης των κλιματικών αστάθειών, της αποτυχίας της σοδειάς και άλλων πιθανών αντιξοοτήτων. Την έρευνα συμπληρώνουν τα δεδομένα που αντλούνται από τις επιγραφικές μαρτυρίες για την αγροτική οικονομία όπως η διαχείριση της γης, οι καλλιέργειες και τα προϊόντα. Τα στοιχεία από τη Δρήρο υπογραμμίζουν, επομένως, τον κεντρικό ρόλο της οικιακής αποθήκευσης στην οικονομική οργάνωση των Κρητικών κοινοτήτων κατά την Ελληνιστική περίοδο.