Εισάγοντας τη συμπονετική φροντίδα σε προπτυχιακούς φοιτητές τμημάτων επιστημών υγείας και αξιολογώντας την εφαρμογή της

Abstract

Introduction: Empathetic and compassionate care constitute fundamental pillars of clinical practice, playing a decisive role in the quality of healthcare provided by health professionals. Despite their recognized importance, their integration into structured curricula is often lacking. Asynchronous digital pedagogy offers a potentially scalable, exploratory solution to bridge this humanistic gap. Aim: The aim of this doctoral dissertation was the development, implementation, and multilevel evaluation of a digital educational intervention through the creation of a platform that integrates digital tools and asynchronous learning multimedia, based on compassionate care for health sciences students. Method: The methodology included a sequence of three phases. During the 1st phase, a systematic literature review was performed aiming to critically examine international distance education interventions regarding empathetic and compassionate care in health sciences students and professionals. The methodological approach of the 1st phase was completed with the scientific validation and finalization of the educational program's content through achieving consensus among experts using the e-Delphi method. During the 2nd phase, the digital platform (https://compassion.upatras.gr) was developed, where the educational content was integrated with digital tools. During the 3rd phase, a pilot study was conducted on 50 undergraduate Medicine, Nursing, and Physiotherapy students in Greece using the validated psychometric tools Compassion Competence Scale (CCS) and Toronto Empathy Questionnaire (TEQ). Statistical analysis involved non-parametric tests (Wilcoxon signed-rank, McNemar), Spearman’s rho correlation analysis, and Bonferroni corrections for subgroup comparisons. Results: The results demonstrated statistically significant improvements across all parameters of empathy and compassion competence (p<0.05). Of particular note was the interdisciplinary convergence of scores following the intervention, supporting the role of digital education as an effective means of reducing competency gaps between different departments.Conclusions: The findings suggest that a structured, asynchronous digital educational intervention delivered through a platform can serve as an effective and scalable means of training in empathetic and compassionate care. Digital pedagogy has the potential to contribute to the formation of a shared interprofessional culture of care within the health sciences.

Εισαγωγή: Η ενσυναισθηματική και συμπονετική φροντίδα αποτελούν θεμελιώδεις πυλώνες της κλινικής πρακτικής, με καθοριστικό ρόλο στην ποιότητα της παρεχόμενης υγειονομικής φροντίδας από τους επαγγελματίες υγείας. Παρά την αναγνωρισμένη σημασία τους, συχνά υστερεί η ενσωμάτωση τους σε οργανωμένα προγράμματα σπουδών. Η ασύγχρονη ψηφιακή παιδαγωγική προσφέρει μια δυνητικά κλιμακούμενη, διερευνητική λύση για τη γεφύρωση αυτού του ανθρωπιστικού κενού. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής ήταν η ανάπτυξη, η εφαρμογή και η πολυεπίπεδη αξιολόγηση μιας ψηφιοποιημένης εκπαιδευτικής παρέμβασης μέσω της δημιουργίας πλατφόρμας, η οποία ενσωματώνει ψηφιακά εργαλεία και πολυμέσα ασύγχρονης εκπαίδευσης φοιτητών επιστημών υγείας βασισμένα στη συμπονετική φροντίδα. Μέθοδος: Η μεθοδολογία περιέλαβε μια αλληλουχία τριών φάσεων. Κατά την 1η φάση, πραγματοποιήθηκε συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση με σκοπό τη κριτική εξέταση των διεθνών εκπαιδευτικών εξ αποστάσεως παρεμβάσεων για την ενσυναισθηματική και τη συμπονετική φροντίδα σε φοιτητές και επαγγελματίες υγείας. Η μεθοδολογική προσέγγιση της 1ης φάσης ολοκληρώθηκε με την επιστημονική επικύρωση και οριστικοποίηση του περιεχομένου του εκπαιδευτικού προγράμματος μέσω της επίτευξης ομοφωνίας μεταξύ ειδικών, χρησιμοποιώντας τη μέθοδο e-Delphi. Κατά τη 2η φάση, αναπτύχθηκε η ψηφιακή πλατφόρμα (https://compassion.upatras.gr), όπου ενσωματώθηκε το εκπαιδευτικό περιεχόμενο με τα ψηφιακά εργαλεία. Κατά την 3η φάση, πραγματοποιήθηκε πιλοτική μελέτη σε 50 προπτυχιακούς φοιτητές Ιατρικής, Νοσηλευτικής και Φυσικοθεραπείας στην Ελλάδα με τη χρήση των έγκυρων ψυχομετρικών εργαλείων Compassion Competence Scale (CCS) και Toronto Empathy Questionnaire (TEQ). Η στατιστική ανάλυση περιέλαβε μη παραμετρικές δοκιμασίες (Wilcoxon signed-rank, McNemar), ανάλυση συσχέτισης Spearman (rho) και διορθώσεις Bonferroni για συγκρίσεις υποομάδων. Αποτελέσματα: Τα αποτελέσματα ανέδειξαν στατιστικά σημαντική βελτίωση σε όλες τις παραμέτρους της ενσυναίσθησης και της ικανότητας συμπόνιας (p<0.05). Ιδιαίτερα αξιοσημείωτη ήταν η διεπιστημονική σύγκλιση των βαθμολογιών μετά την παρέμβαση, γεγονός που υποστηρίζει τον ρόλο της ψηφιακής εκπαίδευσης ως αποτελεσματικού μέσου μείωσης των διαφορών στις δεξιότητες μεταξύ των τμημάτων υγείας. Συμπεράσματα: Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι μια δομημένη ασύγχρονη ψηφιακή εκπαιδευτική παρέμβαση μέσω πλατφόρμας μπορεί να λειτουργήσει ως αποτελεσματικό και κλιμακούμενο μέσο εκπαίδευσης ενσυναισθηματικής και συμπονετικής φροντίδας. Η ψηφιακή παιδαγωγική δύναται να συμβάλει στη διαμόρφωση μιας κοινής διεπιστημονικής κουλτούρας φροντίδας στις επιστήμες υγείας.