Διαθεματικές/οριζόντιες δεξιότητες μάθησης τελειόφοιτων μαθητών Δημοτικού και Γυμνασίου

Abstract

The present doctoral thesis is going to investigate the students’ cross-curricular/lifelong learning skills. More specifically its goal is twofold: (a) to investigate the acquisition level of cross-curricular/lifelong learning skills of Primary and Lower Secondary school final year students and (b) to explore the views and perceptions of students, parents and teachers regarding the cultivation of these cross-curricular skills in students. The theoretical framework is based on the holistic-ecological perception of knowledge through the systemic teaching approach, lifelong learning, cross-curricularity and constructivism. The beforementioned approaches are highly related to their efforts to interconnect the knowledge and the entire educational process with the personal and social needs of those who live the contemporary school reality. The research methodology is according to quantitative paradigm, a survey which collects quantitative data from students, parents and teachers in order to ensure the utmost validity and reliability of the results. The research tools used are the following: (a) a questionnaire detecting cross-curricular/lifelong learning and (b) a questionnaire exploring students’, parents’ and teachers’ views on the extent to which these skills are cultivated via teaching process, considering the need to collect information concerning the necessary heterogeneity and the school’s intercultural dimension. The research sample consists of 551 Primary and Lower Secondary school students (with or without immigrant background), 406 parents (with or without immigrant background) and 574 teachers. The results show that students possess cross-curricular/ lifelong learning skills in a moderate extent and on the same wavelength are also the perceptions of parents and teachers. All the under-research cross-curricular/ lifelong learning skills have strong correlations and interactions with one another. The results and the conclusions of the present research are in line with the existing research literature and are discussed in the framework of a more inclusive and human-centered educational change.

Η παρούσα διδακτορική διατριβή έχει σκοπό να διερευνήσει τις διαθεματικές/ οριζόντιες δεξιότητες δια βίου μάθησης των μαθητών . Ειδικότερα, ο σκοπός της είναι διττός: (α) να διερευνήσει το βαθμό κατάκτησης των διαθεματικών/οριζόντιων δεξιοτήτων των τελειόφοιτων μαθητών του Δημοτικού και του Γυμνασίου και (β) τις απόψεις των μαθητών, των γονέων τους και των εκπαιδευτικών τους για την καλλιέργεια των διαθεματικών/ οριζόντιων δεξιοτήτων στους μαθητές. Το θεωρητικό πλαίσιο που την υποστηρίζει βασίζεται στην ολιστική-οικολογική αντίληψη της γνώσης διαμέσου της συστημικής προσέγγισης της διδασκαλίας, της δια βίου μάθησης, της αρχής της διαθεματικότητας και του εποικοδομισμού. Κοινός τόπος των παραπάνω προσεγγίσεων είναι η προσπάθεια διασύνδεσης της γνώσης και ολόκληρης της εκπαιδευτικής διαδικασίας με τις προσωπικές και τις κοινωνικές ανάγκες των κυρίως εμπλεκομένων στη σύγχρονη σχολική πραγματικότητα. Η μεθοδολογία της έρευνας ακολουθεί το ποσοτικό παράδειγμα έρευνας, της μελέτης επισκόπησης (survey) συλλέγοντας ποσοτικά δεδομένα και από τις τρεις κατηγορίες συμμετεχόντων (μαθητές, γονείς, εκπαιδευτικούς) με στόχο τη μέγιστη δυνατή εξασφάλιση της εγκυρότητας και της αξιοπιστίας των αποτελεσμάτων. Τα ερευνητικά εργαλεία που έχουν χρησιμοποιηθεί είναι τα ακόλουθα: (α) ερωτηματολόγιο ανίχνευσης των διαθεματικών/ οριζόντιων δεξιοτήτων στους μαθητές και (β) ερωτηματολόγιο για τους μαθητές, τους εκπαιδευτικούς και τους γονείς τους αναφορικά με τις απόψεις τους για τον βαθμό καλλιέργειας αυτών των δεξιοτήτων στους μαθητές στο πλαίσιο της διδακτικής διαδικασίας (ξεχωριστό για κάθε κατηγορία συμμετεχόντων), λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη για συλλογή πληροφοριών που αφορούν όχι μόνο τυπικές περιπτώσεις του δείγματος αλλά εξασφαλίζοντας την απαραίτητη ετερογένεια και τη διαπολιτισμική διάσταση των σημερινών σχολείων. Το δείγμα αποτελούν 551 μαθητές Δημοτικού και Γυμνασίου (με ή χωρίς μεταναστευτικό υπόβαθρο ), 406 γονείς (με ή χωρίς ΜΥ) και 574 εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Από τα αποτελέσματα της έρευνας προκύπτει ότι οι μαθητές κατέχουν τις υπό μελέτη δεξιότητες σε μέτριο βαθμό και στο ίδιο μήκος κύματος κυμαίνονται και οι απόψεις των γονέων και των εκπαιδευτικών. Όλες οι ΔΟΔΔΒΜ έχουν ισχυρές συσχετίσεις και αλληλεπιδράσεις μεταξύ τους. Τα αποτελέσματα και τα συμπεράσματα πλαισιώνονται από τα ευρήματα της υπάρχουσας βιβλιογραφίας με προεκτάσεις για ουσιαστική εκπαιδευτική αλλαγή.