Μελέτη ασθενών με χολαγγειοπαγκρεατική νόσο – χοληδοχολιθίαση, κακοήθη απόφραξη και οξεία χολαγγειίτιδα: αποτελεσματικότητα, ασφάλεια και τεχνικές προσπέλασης του κοινού χοληδόχου πόρου με ενδοσκοπική παλίνδρομη χολαγγειοπαγκρεατογραφία (ERCP)

Abstract

This thesis investigates the efficacy, safety, and biliary access techniques of Endoscopic Retrograde Cholangiopancreatography (ERCP) in patients with pancreatobiliary disease. The study was based on a comprehensive series of 804 procedures performed at the Gastroenterology Department of the University Hospital of Ioannina, covering a wide range of indications, including choledocholithiasis (50.1%), malignant obstruction, and acute cholangitis. The results demonstrated an exceptionally high technical success rate, with successful biliary access achieved in 99.0% of cases, significantly exceeding international national registry benchmarks. Particular emphasis was placed on managing difficult cannulation. Transpancreatic biliary sphincterotomy (TPS) proved to be a highly effective "rescue" technique with a 97.7% success rate. Multivariate analysis identified malignant obstruction as the strongest independent predictor for the need for TPS. Regarding safety, the overall complication rate was 7.0%, with post-ERCP pancreatitis (PEP) limited to 2.4% through the universal implementation of preventive measures, such as rectal NSAIDs and aggressive hydration. The study confirmed that advanced age is not a contraindication for ERCP, as elderly and very elderly patients achieved technical success rates similar to younger individuals, albeit with a different risk profile (primarily hemorrhage and cardiopulmonary events). In conclusion, ERCP is a safe and effective method for managing biliary and pancreatic diseases in a real-world tertiary center setting. The adoption of standardized algorithms and the timely application of advanced biliary access techniques ensure optimal patient outcomes, regardless of age or disease complexity.

Η παρούσα διατριβή διερευνά την αποτελεσματικότητα, την ασφάλεια και τις τεχνικές προσπέλασης του κοινού χοληδόχου πόρου με Ενδοσκοπική Παλίνδρομη Χολαγγειοπαγκρεατογραφία (ERCP) σε ασθενείς με χολαγγειοπαγκρεατική νόσο. Η μελέτη βασίστηκε σε μια εκτενή σειρά 804 επεμβάσεων που πραγματοποιήθηκαν στη Γαστρεντερολογική Κλινική του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα ενδείξεων, όπως η χοληδοχολιθίαση (50,1%), η κακοήθης απόφραξη και η οξεία χολαγγειίτιδα. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν ένα εξαιρετικά υψηλό ποσοστό τεχνικής επιτυχίας, με την επιτυχή χολαγγειακή πρόσβαση να ανέρχεται στο 99,0%, υπερβαίνοντας τα διεθνή πρότυπα εθνικών μητρώων. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη διαχείριση του δύσκολου καθετηριασμού. Η ενδοσκοπική παγκρεατική σφιγκτηροτομή (TPS) αποδείχθηκε μια εξαιρετικά αποτελεσματική "σωτήρια" τεχνική με ποσοστό επιτυχίας 97,7%. Η πολυπαραγοντική ανάλυση κατέδειξε ότι η κακοήθης απόφραξη αποτελεί τον ισχυρότερο ανεξάρτητο παράγοντα πρόβλεψης για την ανάγκη διενέργειας TPS. Όσον αφορά την ασφάλεια, το συνολικό ποσοστό επιπλοκών ήταν 7,0%, με τη post-ERCP παγκρεατίτιδα (ΜΕΠ) να περιορίζεται στο 2,4% μέσω της καθολικής χρήσης προληπτικών μέτρων, όπως τα ορθικά ΜΣΑΦ και η επιθετική ενυδάτωση. Η μελέτη επιβεβαίωσε ότι η προχωρημένη ηλικία δεν αποτελεί αντένδειξη για την ERCP, καθώς οι υπερήλικες ασθενείς εμφάνισαν παρόμοια ποσοστά τεχνικής επιτυχίας με τους νεότερους, αν και με διαφοροποιημένο προφίλ κινδύνου (κυρίως αιμορραγία και καρδιοαναπνευστικά συμβάματα).