Ανατομική μελέτη για την ασφαλή προσπέλαση του θυρεοειδούς και των παραθυρεοειδών αδένων και τη μελέτη νέας τεχνικής ελάχιστα επεμβατικής θυρεοειδεκτομής

Abstract

Introduction: Total thyroidectomy is one of the most commonly performed procedures in endocrine surgery. Despite substantial advances in surgical techniques, injury to the recurrent laryngeal nerve (RLN) and parathyroid glands remains the leading cause of postoperative morbidity. Thorough knowledge of surgical anatomy, anatomical variations, and reliable anatomical landmarks is essential for the safe performance of thyroidectomy and the minimization of postoperative complications. Aim: The aim of the present study was to investigate the anatomical relationships of the posterior surface of the thyroid gland, with particular emphasis on the recurrent laryngeal nerve, the parathyroid glands, and the Zuckerkandl tubercle, and to evaluate the clinical significance of these findings in improving the safety of total thyroidectomy and reducing postoperative complications. Materials and Methods: A prospective observational study was conducted involving 110 patients who underwent total thyroidectomy, complemented by an anatomical investigation of 12 human cadaveric specimens. Demographic characteristics, intraoperative anatomical findings, the course and anatomical variations of the recurrent laryngeal nerve, the location and vascular supply of the parathyroid glands, and postoperative complications, with particular emphasis on hypocalcemia and recurrent laryngeal nerve injury, were systematically recorded. Statistical analyses were performed using appropriate analytical methods. Results: The Zuckerkandl tubercle was identified in 92.7% of the right thyroid lobes and 89.1% of the left lobes, confirming its value as a reliable anatomical landmark for identifying the recurrent laryngeal nerve. Preservation of the vascular supply to the parathyroid glands was associated with improved postoperative parathyroid function. Transient hypocalcemia occurred in 20.9% of patients, whereas permanent hypocalcemia was observed in only 1.8% of cases, predominantly in patients undergoing concomitant central neck dissection. Recurrent laryngeal nerve injury was rare, highlighting the importance of systematic nerve identification and meticulous dissection of high-risk anatomical structures. Conclusions: Comprehensive knowledge of the surgical anatomy of the posterior thyroid surface, systematic identification of the recurrent laryngeal nerve and parathyroid glands, and recognition of the Zuckerkandl tubercle as a consistent surgical landmark are fundamental prerequisites for the safe performance of total thyroidectomy. The findings of the present dissertation support the implementation of a standardized anatomical approach to thyroid surgery, contributing to the reduction of postoperative complications while providing valuable evidence for surgical education and clinical practice. Furthermore, the study highlights the complementary role of traditional anatomical knowledge and modern intraoperative technologies in further enhancing the safety and quality of thyroid surgery.

Εισαγωγή: Η ολική θυρεοειδεκτομή αποτελεί μία από τις συχνότερες επεμβάσεις της χειρουργικής ενδοκρινών αδένων. Παρά τη σημαντική πρόοδο στη χειρουργική τεχνική, η κάκωση του παλίνδρομου λαρυγγικού νεύρου (ΠΛΝ) και των παραθυρεοειδών αδένων εξακολουθεί να αποτελεί τις σημαντικότερες αιτίες μετεγχειρητικής νοσηρότητας. Η ακριβής γνώση της χειρουργικής ανατομίας, των ανατομικών παραλλαγών και των σταθερών ανατομικών σημείων αναφοράς είναι καθοριστικής σημασίας για την ασφαλή διενέργεια της θυρεοειδεκτομής και την ελαχιστοποίηση των επιπλοκών. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση των ανατομικών σχέσεων της οπίσθιας επιφάνειας του θυρεοειδούς αδένα, με ιδιαίτερη έμφαση στη σχέση του παλίνδρομου λαρυγγικού νεύρου, των παραθυρεοειδών αδένων και του φύματος του Zuckerkandl, καθώς και η αξιολόγηση της κλινικής σημασίας των ευρημάτων στη βελτίωση της ασφάλειας της ολικής θυρεοειδεκτομής και στη μείωση των μετεγχειρητικών επιπλοκών.Υλικό και Μέθοδοι: Πραγματοποιήθηκε προοπτική παρατηρητική μελέτη σε 110 ασθενείς που υποβλήθηκαν σε ολική θυρεοειδεκτομή, ενώ παράλληλα πραγματοποιήθηκε ανατομική διερεύνηση σε 12 παρασκευάσματα ανθρώπινων πτωμάτων. Καταγράφηκαν συστηματικά τα δημογραφικά χαρακτηριστικά, τα διεγχειρητικά ανατομικά ευρήματα, η πορεία και οι ανατομικές παραλλαγές του παλίνδρομου λαρυγγικού νεύρου, η εντόπιση και η αγγείωση των παραθυρεοειδών αδένων, καθώς και οι μετεγχειρητικές επιπλοκές, με ιδιαίτερη έμφαση στην υπασβεστιαιμία και στις βλάβες του ΠΛΝ. Τα δεδομένα αναλύθηκαν με κατάλληλες στατιστικές μεθόδους. Αποτελέσματα: Το φύμα του Zuckerkandl αναγνωρίστηκε στο 92,7% των δεξιών και στο 89,1% των αριστερών λοβών του θυρεοειδούς, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο του ως αξιόπιστου χειρουργικού σημείου αναφοράς για τον εντοπισμό του παλίνδρομου λαρυγγικού νεύρου. Η αναγνώριση και διατήρηση της αγγείωσης των παραθυρεοειδών αδένων συσχετίστηκε με καλύτερη διατήρηση της μετεγχειρητικής λειτουργίας τους. Παροδική υπασβεστιαιμία παρατηρήθηκε στο 20,9% των ασθενών, ενώ μόνιμη υπασβεστιαιμία εμφανίστηκε μόνο στο 1,8% των περιπτώσεων και αφορούσε κυρίως ασθενείς που υποβλήθηκαν σε ταυτόχρονο κεντρικό λεμφαδενικό καθαρισμό. Οι κακώσεις του παλίνδρομου λαρυγγικού νεύρου ήταν σπάνιες, γεγονός που υπογραμμίζει τη σημασία της συστηματικής αναγνώρισης και προσεκτικής παρασκευής των ανατομικών δομών υψηλού κινδύνου. Συμπεράσματα: Η λεπτομερής γνώση της χειρουργικής ανατομίας της οπίσθιας επιφάνειας του θυρεοειδούς αδένα, η συστηματική αναγνώριση του παλίνδρομου λαρυγγικού νεύρου και των παραθυρεοειδών αδένων, καθώς και η αξιοποίηση του φύματος του Zuckerkandl ως σταθερού χειρουργικού οροσήμου, αποτελούν θεμελιώδεις προϋποθέσεις για την ασφαλή εκτέλεση της ολικής θυρεοειδεκτομής. Τα ευρήματα της παρούσας διατριβής ενισχύουν τη σημασία της τυποποιημένης ανατομικής προσέγγισης στη χειρουργική του θυρεοειδούς, συμβάλλουν στη μείωση των μετεγχειρητικών επιπλοκών και παρέχουν χρήσιμα δεδομένα για την εκπαίδευση των χειρουργών και τη βελτίωση της ποιότητας της χειρουργικής φροντίδας των ασθενών. Επιπλέον, η μελέτη αναδεικνύει την αξία της συνδυαστικής αξιοποίησης της κλασικής ανατομικής γνώσης και των σύγχρονων τεχνολογιών διεγχειρητικής υποστήριξης για την περαιτέρω αύξηση της ασφάλειας των επεμβάσεων θυρεοειδεκτομής.