Μελέτη ρευματικών εκδηλώσεων σε ασθενείς με ιδιοπαθή φλεγμονώδη νόσο των εντέρων (ΙΦΝΕ)

Abstract

The aim of this doctoral thesis was to evaluate, through the use of musculoskeletal ultrasound (MSUS), both the frequency and location of rheumatic manifestations in patients with Idiopathic Inflammatory Bowel Diseases, in the region of Northwestern Greece and to correlate the results with clinical and laboratory data. This research is a single-center prospective study, which was conducted at the University Gastroenterology Clinic of the University Hospital of Ioannina, which is a reference center in Northwestern Greece for Idiopathic Inflammatory Bowel Diseases, in collaboration with the University Rheumatology Clinic of the University Hospital of Ioannina, where the musculoskeletal ultrasounds (MSUS) were performed. Patients participating in this study were assessed through a structured interview process to collect demographic data and were clinically assessed by both a gastroenterologist and a rheumatologist, with the findings recorded on a form prepared according to the needs of this specific study. The exclusion criteria for the study were as follows: age under 18 years, history of infectious, degenerative, crystalline or inflammatory arthritis, musculoskeletal disease, psoriasis, peripheral neuropathy of the lower extremities, uveitis, history of knee or ankle surgery or intra-articular corticosteroid injections in the examined structures. All participants gave signed consent to participate in the study, which was conducted in accordance with the Declaration of Helsinki. Fifty patients with a confirmed diagnosis of IBD were enrolled in this study. The diagnosis was made based on clinical, histological, endoscopic, radiological and laboratory data by an experienced gastroenterologist. Participants were clinically evaluated by a rheumatologist for musculoskeletal symptoms and signs, such as arthropathy, arthritis and axial involvement, including sacroiliac joints. All patients also underwent a comprehensive MSUS examination. Findings were assessed using the OMERACT criteria and the Madrid Ultrasound Enthesitis Index (MASEI) for the possibility of subclinical inflammation, which consists of a score of ultrasound findings to assess the entheses including inflammatory abnormalities and chronic damage in spondyloarthritis (SpA).In addition to the MSUS test, antinuclear antibodies (ANA), rheumatoid factor (RF), erythrocyte sedimentation rate (ESR), C-reactive protein (CRP) levels, current medications, tobacco use, and physical activity intensity were assessed upon enrollment.

Σκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής ήταν η αξιολόγηση, μέσω της χρήσης μυοσκελετικού υπερηχογραφήματος (MSUS), τόσο της συχνότητας όσο και της θέσης ρευματικών εκδηλώσεων, σε ασθενείς με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Νοσήματα των Εντέρων, στην περιοχή της Βορειοδυτικής Ελλάδας και στη συσχέτιση των αποτελεσμάτων με κλινικά και εργαστηριακά δεδομένα. Η έρευνα αυτή αποτελεί μια μονοκεντρική προοπτική μελέτη, η οποία διενεργήθηκε στην Πανεπιστημιακή Γαστρεντερολογική κλινική του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων, το οποίο αποτελεί κέντρο αναφοράς στην Βορειοδυτική Ελλάδα για τα Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Νοσήματα του Εντέρου, σε συνεργασία με την Πανεπιστημιακή Ρευματολογική κλινική του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων, στην οποία και διενεργήθηκαν τα μυοσκελετικά υπερηχογραφήματα (MSUS).Οι ασθενείς που συμμετείχαν στη μελέτη αυτή αξιολογήθηκαν μέσα από τη διαδικασία δομημένων συνεντεύξεων για τη συλλογή των δημογραφικών στοιχείων καθώς και εκτιμήθηκαν κλινικά τόσο από γαστρεντερολόγο, όσο και από ρευματολόγο, με τα ευρήματα να καταγράφονται σε έντυπο που έχει συνταχθεί σύμφωνα με της ανάγκες της συγκεκριμένης μελέτης. Τα κριτήρια αποκλεισμού για τη μελέτη ήταν τα εξής: ηλικία κάτω των 18 ετών, ιστορικό λοιμώδους, εκφυλιστικής, κρυσταλλικής ή φλεγμονώδους αρθρίτιδας, μυοσκελετική νόσος, ψωρίαση, περιφερική νευροπάθεια κάτω άκρων, ραγοειδίτιδα, ιστορικό χειρουργικής επέμβασης στο γόνατο ή στον αστράγαλο ή ενδοαρθρικές εγχύσεις κορτικοστεροειδών στις εξεταζόμενες δομές. Όλοι οι συμμετέχοντες έδωσαν ενυπόγραφη συγκατάθεση για συμμετοχή στη μελέτη, η οποία διεξήχθη σύμφωνα με τη Διακήρυξη του Ελσίνκι. Πενήντα ασθενείς με επιβεβαιωμένη διάγνωση ΙΦΝΕ εντάχθηκαν σε αυτή τη μελέτη. Η διάγνωση έγινε με βάση κλινικά, ιστολογικά, ενδοσκοπικά, ακτινολογικά και εργαστηριακά δεδομένα από έμπειρο γαστρεντερολόγο. Οι συμμετέχοντες αξιολογήθηκαν κλινικά από ρευματολόγο για μυοσκελετικά συμπτώματα και σημεία, όπως αρθροπάθεια, αρθρίτιδα και αξονική προσβολή, συμπεριλαμβανομένων των ιερολαγόνιων αρθρώσεων. Όλοι οι ασθενείς υποβλήθηκαν επίσης σε ολοκληρωμένη εξέταση MSUS.Η αξιολόγηση των ευρημάτων έγινε με τη χρήση των κριτηρίων OMERACT και του δείκτη υπερηχογραφικής ενθεσίτιδας της Μαδρίτης (MASEI) για την πιθανότητα υποκλινικής φλεγμονής ο δείκτης αυτός αποτελείται από βαθμολόγηση υπερηχογραφηκών ευρημάτων για την αξιολόγηση των ενθέσεων συμπεριλαμβανομένων των φλεγμονωδών ανωμαλιών και της χρόνιας βλάβης στη σπονδυλαρθρίτιδα (SpA). Επιπλέον από την εξέταση με MSUS, αξιολογήθηκαν κατά την ένταξη των ασθενών στη μελέτη, τα αντιπυρηνικά αντισώματα (ANA) , ο ρευματοειδής παράγοντας (RF), ο ρυθμός καθίζησης ερυθροκυττάρων (ESR), τα επίπεδα C-αντιδρώσας πρωτεΐνης (CRP), τα τρέχοντα φάρμακα, η χρήση καπνού και η ένταση της φυσικής τους δραστηριότητας.