Θεωρητική και εμπειρική διερεύνηση της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης ως μηχανισμό ενσωμάτωσης των προσφυγικών ροών στην αγορά εργασίας

Abstract

This PhD thesis explores the prospects of the concept of Corporate Social Responsibility as a means of managing the increasing refugee flows to the European Union, which is a critical socio-economic phenomenon affecting social cohesion and the labor market. The economic cost of managing this crisis is unbearable for European Union member states, as it burdens national budgets at the expense of other state obligations. However, in addition to the cost, there are also strong social reactions, phenomena of spatial segregation (ghettoization) and political polarization in the host countries. The central focus of the research is the transition from an exclusively state-centered management model to an expanded governance framework with the active participation of the private sector through an acceptable business model. In this vein, the thesis focuses on Corporate Social Responsibility as a potentially crucial mechanism that can bridge the economic goals of businesses with the need for labor integration and social dignity for refugees. With the help of six scientific questions, it explores the extent to which businesses, either independently or in collaboration with NGOs and state structures, will contribute to removing barriers to refugees' entry into the labor market and entrepreneurship. In the empirical part, the study evaluates the effectiveness of CSR practices and examines whether the integration of human rights into the business model leads to meaningful actions for refugees and migrants. The originality of the research lies in transforming CSR from a complementary social action into a functional and measurable integration mechanism. The dissertation is structured in six chapters, covering the theoretical background, the statistical analysis methodology, the recording of results, and their synthesis with the existing international literature.

Η παρούσα διδακτορική διατριβή διερευνάει τις προοπτικές της έννοιας της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης ως μέσο για τη διαχείριση των αυξανόμενων προσφυγικών ροών προς την Ευρωπαϊκή Ένωση που αποτελεί ένα κρίσιμο κοινωνικοοικονομικό φαινόμενο που επηρεάζει την κοινωνική συνοχή και την αγορά εργασίας. Το οικονομικό κόστος της διαχείρισης αυτής της κρίσης είναι δυσβάσταχτο για τις χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης μιας και επιβαρύνει τους κρατικούς προϋπολογισμούς σε βάρος άλλων κρατικών υποχρεώσεων. Εκτός όμως του κόστους παρατηρούνται επίσης έντονες κοινωνικές αντιδράσεις, φαινόμενα χωρικού διαχωρισμού (γκετοποίησης) και πολιτική πόλωση στις χώρες υποδοχής. Ο κεντρικός άξονας της έρευνας είναι η μετάβαση από το ένα αποκλειστικά κρατικοκεντρικό μοντέλο διαχείρισης σε ένα διευρυμένο σχήμα διακυβέρνησης με την ενεργό συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα μέσα από ένα αποδεκτό επιχειρηματικό μοντέλο. Σε αυτή τη λογική, η διατριβή εστιάζει στην Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη ως έναν δυνητικά κρίσιμο μηχανισμό που μπορεί να γεφυρώσει τους οικονομικούς στόχους των επιχειρήσεων με την ανάγκη για εργασιακή ενσωμάτωση και κοινωνική αξιοπρέπεια των προσφύγων. Με τη βοήθεια έξι επιστημονικών ερωτημάτων, διερευνάται ο βαθμός στον οποίο οι επιχειρήσεις, είτε αυτόνομα είτε σε συνεργασία με ΜΚΟ και κρατικές δομές θα συμβάλλουν στην άρση των εμποδίων εισόδου των προσφύγων στην αγορά εργασίας και στην επιχειρηματικότητα. Στο εμπειρικό μέρος, η μελέτη αξιολογεί την αποτελεσματικότητα των πρακτικών ΕΚΕ και εξετάζει κατά πόσο η ενσωμάτωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο επιχειρηματικό μοντέλο οδηγεί σε ουσιαστικές δράσεις για τους πρόσφυγες και τους μετανάστες. Η πρωτοτυπία της έρευνας έγκειται στη μετατροπή της ΕΚΕ από μια συμπληρωματική κοινωνική δράση σε έναν λειτουργικό και μετρήσιμο μηχανισμό ένταξης. Η διατριβή διαρθρώνεται σε έξι κεφάλαια, καλύπτοντας το θεωρητικό υπόβαθρο, τη μεθοδολογία στατιστικής ανάλυσης, την καταγραφή των αποτελεσμάτων και τη σύνθεσή τους με την υφιστάμενη διεθνή βιβλιογραφία.