Αξιολόγηση των οριζόντιων μειοψηφικών συμμετοχών υπό το πλαίσιο του δικαίου του ελεύθερου ανταγωνισμού

Abstract

This doctoral dissertation analyzes the issue of horizontal minority shareholdings under competition law. First, it examines whether the existence of common shareholder groups with non-controlling minority stakes can behaviorally influence corporate conduct. Second, it explores the impact of such common ownership on various parameters of market behavior, as well as the mechanisms by which it may adversely affect the healthy functioning of competition. In light of these findings, the dissertation provides a detailed analysis of whether existing competition law tools are sufficient to address these cases. In this context, it first examines the limits of merger control, specifically the possibility of extending such review to the acquisition of non-controlling minority shareholdings. Similarly, it investigates the impact of common shareholders on the likelihood of explicit or tacit collusion and the extent to which such instances fall within the scope of Article 101 TFEU. Furthermore, it assesses whether Article 102 TFEU could serve as a viable legal basis for addressing such economic links between undertakings in markets where a dominant position exists. Identifying the limitations of current legal instruments and the unique characteristics of the cases examined—which result in a significant enforcement gap—the thesis finally explores the potential for a structural approach. This considers common ownership a market feature that may justify targeted regulatory intervention. Within this framework, the limits of regulatory interventions are examined, as well as how they can be used in conjunction with flexible market monitoring by competent competition authorities. Ultimately, by integrating available economic literature into a unified, functional memorandum, the dissertation presents a coherent framework for handling these cases under competition law, synthesizing a comprehensive proposal for their legal treatment.

Στην παρούσα διδακτορική διατριβή αναλύεται το ζήτημα των οριζόντιων μειοψηφικών συμμετοχών υπό το δίκαιο του ελεύθερου ανταγωνισμού. Καταρχάς αναλύεται κατά πόσο η ύπαρξη ομάδων κοινών μετόχων με μη ελέγχουσες μειοψηφικές συμμετοχές μπορεί να με συμπεριφορικό τρόπο να συνεπάγεται την άσκηση επιρροής στην επιχειρηματική συμπεριφορά. Δεύτερον, εξετάζεται η επίδραση που ενδέχεται να έχει η παρουσία τέτοιων κοινών μετόχων σε περισσότερες παραμέτρους της επιχειρηματικής συμπεριφοράς στην αγορά, και οι μηχανισμοί μέσω των οποίων ενδέχεται να επιδρούν αρνητικά στην υγιή λειτουργία του ανταγωνισμού. Υπό το πρίσμα των δεδομένων αυτών, αναλύεται διεξοδικά κατά πόσον τα υφιστάμενα εργαλεία του δικαίου ανταγωνισμού να καλύψουν τις ως άνω περιπτώσεις. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται κατά π΄ρώτον τα όρια του ελέγχου συγκεντρώσεων και δη η δυνατότητα επέκτασης του σχετικού ελέγχου σε περιπτώσεις απόκτησης μη ελεγχουσών μειοψηφικών συμμετοχών. Στην ίδια κατεύθυνση εξετάζεται η επίδραση των κοινών μετόχων στην πιθανότητα ρητής ή και σιωπηρής συμπαιγνίας και τα όρια που μπορούν τέτοιες περιπτώσεις να εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρ. 101 ΣΛΕΕ. Τέλος, εξετάζεται κατά πόσο το άρθρ. 102 ΣΛΕΕ θα μπορούσε να αποτελέσει πρόσφορη νομική βάση για το χειρισμό τέτοιας μορφής οικονομικών συνδέσεων μεταξύ των επιχειρήσεων σε αγορές που υπάρχει δεσπόζουσα επιχείρηση. Διαπιστώνοντας τα όρια των υφιστάμενων εργαλείων και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των εδώ εξεταζόμενων περιπτώσεων που συνεπάγονται ένα σημαντικό κενό στην παρεχόμενη προστασία, εξετάζεται τέλος η πιθανότητα δομικής προσέγγισης του ζητήματος ως ενός χαρακτηριστικού της αγοράς που ενδεχομένως δικαιολογεί την αξιοποίηση εργαλείων στοχευμένης κανονιστικής παρέμβασης. Στο πλάισιο αυτό εξετάζονται τα όρια των κανονιστικών παρεμβάσεων και ο τρόπος με τον οποίων μπoρούν να αξιοποιηθούν σε συνδυασμό με την ευέλικτη εποπτεία της αγοράς από τις αρμόδιες αρχές ανταγωνισμού. Έτσι, συνολικά, ενσωματώνοντας της διαθέσιμη οικονομική βιβλιογραφία σε ένα ενιαίο και λειτουργικό υπόμνημα, τοποθετούνται οι εναλλακτικές δυνατότητες χειρισμού των περιπτώσεων αυτών υπό το δίκαιο του ελεύθερου ανταγωνισμού ως ένα συνεκτικό πλαίσιο, συνθέτοντας μία ολοκληρωμένη πρόταση για το χειρισμό των περιπτώσεων αυτών.