Digital competences of teachers and Information Communication Technology (ICTS) in primary and secondary education of Greece

Abstract

In this thesis, an attempt is made to investigate the level of digital competence of teachers who teach in primary and secondary education in Greece, according to the European Framework for Digital Competence of Teachers (DigCompEdu), and to examine its correlation with personal (gender, age) and professional characteristics (years of service, specialization, level of education, geographical area of work). At the same time, the research examines how teachers use Information and Communication Technologies (ICT), their pedagogical beliefs and the factors that influence the integration of new technologies in the educational process. Finally, the study aims to ascertain the levels of their professional and pedagogical competences and their abilities to develop the digital competence of their students. A variety of statistical tools were used to ensure accurate and reliable examination and interpretation of the results. The variables were separated and grouped based on the DigCompEdu framework to facilitate more accurate conclusions. The relationships between variables were examined using frequency tables to identify any correlations or interactions between them. A statistical analysis was conducted, comparing means between groups to identify significant differences (ANOVA). The research method used was the quantitative method, more specifically the descriptive research was completed using the SELFIE for TEACHERS self-assessment tool for the evaluation of teachers' digital competence in the use of digital technologies. The study population is defined as teachers of all specialties working in Primary and Secondary Schools all over Greece during the school year 2023-24. It includes teachers in public and private schools of all employment relationships (permanent, substitute, hourly) with the Ministry of Education, Religious Affairs and Sports. The survey sample consists of 1420 primary and secondary school teachers. The primary research findings indicate that the overall level of digital competence among the participating primary and secondary education teachers in Greece ranges from the A2-Explorer to the B1-Integrator level. The SELFIE for TEACHERS self-assessment questionnaire was found to have a significant impact on the perception of the self-evaluated digital competence level of the participating teachers. This phenomenon is evidenced by the observation that the majority of participants initially assessed their digital competencies at a high level. However, subsequent to completing the questionnaire, it became apparent that they may have overestimated their level of digital competencies. The digital tools were found to be used more frequently by female teachers (75%) than their male colleagues, mainly for viewing video and audio files and secondarily for creating presentations. In certain areas, Information Technology (IT) teachers are perceived to possess a higher level of digital competence compared to teachers of other specialties. Additionally, it was determined that the longer teachers have been utilizing digital technologies in their teaching practice, the higher the percentage of teachers who report a higher level of digital competence. Furthermore, it appears that teachers' teaching experience is an important factor influencing teachers' overall digital competence. The findings show that the more years of teaching experience teachers have, the higher their level of digital competence. Also the number of students in a classroom significantly influences the extent of digital media use. The findings indicate that as the student population in a classroom increases, the use of digital technologies by teachers during their teaching practice increases accordingly. Finally, it is observed that teachers in Thessaly demonstrated a higher level of digital competence compared to their colleagues in other regions of Greece. Specifically, they ranked first in almost all areas of the self-assessment tool, indicating a high level of competence.

Στην παρούσα διατριβή, επιχειρείται η διερεύνηση του επιπέδου ψηφιακής ικανότητας των εκπαιδευτικών που διδάσκουν στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση στην Ελλάδα, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Ψηφιακής Ικανότητας των Εκπαιδευτικών (DigCompEdu), καθώς και η εξέταση της συσχέτισής του με προσωπικά (φύλο, ηλικία) και επαγγελματικά χαρακτηριστικά (έτη υπηρεσίας, ειδικότητα, επίπεδο εκπαίδευσης, γεωγραφική περιοχή εργασίας). Παράλληλα, η έρευνα εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο οι εκπαιδευτικοί χρησιμοποιούν τις Τεχνολογίες Πληροφοριών και Επικοινωνιών (ΤΠΕ), τις παιδαγωγικές τους πεποιθήσεις και τους παράγοντες που επηρεάζουν την ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών στην εκπαιδευτική διαδικασία. Τέλος, η μελέτη στοχεύει να προσδιορίσει τα επίπεδα των επαγγελματικών και παιδαγωγικών τους ικανοτήτων, καθώς και τις δυνατότητές τους να αναπτύξουν τις ψηφιακές ικανότητες των μαθητών τους. Χρησιμοποιήθηκαν διάφορα στατιστικά εργαλεία για να εξασφαλιστεί η ακριβής και αξιόπιστη εξέταση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων. Οι μεταβλητές διαχωρίστηκαν και ομαδοποιήθηκαν με βάση το πλαίσιο DigCompEdu για να διευκολυνθεί η εξαγωγή ακριβέστερων συμπερασμάτων. Οι σχέσεις μεταξύ των μεταβλητών εξετάστηκαν χρησιμοποιώντας πίνακες συχνότητας για τον εντοπισμό τυχόν συσχετίσεων ή αλληλεπιδράσεων μεταξύ τους. Διεξήχθη στατιστική ανάλυση, συγκρίνοντας τους μέσους όρους μεταξύ των ομάδων για τον εντοπισμό σημαντικών διαφορών (ANOVA). Η ερευνητική μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε ήταν η ποσοτική μέθοδος, και πιο συγκεκριμένα η περιγραφική έρευνα πραγματοποιήθηκε με τη χρήση του εργαλείου αυτό-αξιολόγησης SELFIE for TEACHERS για την αξιολόγηση της ψηφιακής ικανότητας των εκπαιδευτικών στη χρήση ψηφιακών τεχνολογιών. Ο πληθυσμός της μελέτης ορίζεται ως οι εκπαιδευτικοί όλων των ειδικοτήτων που εργάζονται σε σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε ολόκληρη την Ελλάδα κατά το σχολικό έτος 2023-24. Περιλαμβάνει εκπαιδευτικούς σε δημόσια και ιδιωτικά σχολεία με κάθε είδους εργασιακή σχέση (μόνιμοι, αναπληρωτές, ωρομίσθιοι) με το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού. Το δείγμα της έρευνας αποτελείται από 1420 εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Τα κύρια ευρήματα της έρευνας δείχνουν ότι το συνολικό επίπεδο ψηφιακής ικανότητας μεταξύ των συμμετεχόντων εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στην Ελλάδα κυμαίνεται από το επίπεδο A2-Explorer έως το επίπεδο B1-Integrator. Διαπιστώθηκε ότι το ερωτηματολόγιο αυτο-αξιολόγησης SELFIE for TEACHERS είχε σημαντική επίδραση στην αντίληψη του αυτό-αξιολογούμενου επιπέδου ψηφιακών ικανοτήτων των συμμετεχόντων εκπαιδευτικών. Το φαινόμενο αυτό τεκμηριώνεται από την παρατήρηση ότι η πλειοψηφία των συμμετεχόντων αρχικά αξιολόγησε τις ψηφιακές τους ικανότητες σε υψηλό επίπεδο. Ωστόσο, μετά τη συμπλήρωση του ερωτηματολογίου, κατέστη σαφές ότι ενδέχεται να είχαν υπερεκτιμήσει το επίπεδο των ψηφιακών τους ικανοτήτων. Διαπιστώθηκε ότι τα ψηφιακά εργαλεία χρησιμοποιούνται συχνότερα από τις γυναίκες εκπαιδευτικούς (75%) σε σχέση με τους άνδρες συναδέλφους τους, κυρίως για την προβολή αρχείων βίντεο και ήχου και, δευτερευόντως, για τη δημιουργία παρουσιάσεων. Σε ορισμένους τομείς, οι εκπαιδευτικοί Πληροφορικής (IT) θεωρείται ότι διαθέτουν υψηλότερο επίπεδο ψηφιακών ικανοτήτων σε σύγκριση με τους εκπαιδευτικούς άλλων ειδικοτήτων. Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι όσο περισσότερο καιρό οι εκπαιδευτικοί χρησιμοποιούν ψηφιακές τεχνολογίες στη διδακτική τους πρακτική, τόσο υψηλότερο είναι το ποσοστό των εκπαιδευτικών που αναφέρουν υψηλότερο επίπεδο ψηφιακών ικανοτήτων. Επιπλέον, φαίνεται ότι η διδακτική εμπειρία των εκπαιδευτικών αποτελεί σημαντικό παράγοντα που επηρεάζει τη συνολική ψηφιακή τους ικανότητα. Τα ευρήματα δείχνουν ότι όσο περισσότερα χρόνια διδακτικής εμπειρίας έχουν οι εκπαιδευτικοί, τόσο υψηλότερο είναι το επίπεδο των ψηφιακών τους ικανοτήτων. Επίσης, ο αριθμός των μαθητών σε μια τάξη επηρεάζει σημαντικά τον βαθμό χρήσης των ψηφιακών μέσων. Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι καθώς αυξάνεται ο μαθητικός πληθυσμός σε μια τάξη, αυξάνεται αναλόγως και η χρήση ψηφιακών τεχνολογιών από τους εκπαιδευτικούς κατά τη διδακτική τους πρακτική. Τέλος, παρατηρείται ότι οι εκπαιδευτικοί της Θεσσαλίας επέδειξαν υψηλότερο επίπεδο ψηφιακής ικανότητας σε σύγκριση με τους συναδέλφους τους σε άλλες περιοχές της Ελλάδας. Συγκεκριμένα, κατέλαβαν την πρώτη θέση σε σχεδόν όλους τους τομείς του εργαλείου αυτό-αξιολόγησης, υποδηλώνοντας υψηλό επίπεδο ψηφιακής ικανότητας.