Προγνωστικοί παράγοντες για την έκβαση ασθενών με κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις και κακώσεις σπλαγχνικού κρανίου

Abstract

Background: Trauma is a leading cause of death and disability among young individuals, with traumatic brain injury (TBI) representing a significant global health concern. In the United States, TBI-related hospitalizations, emergency visits, and deaths reach 823.7 cases per 100,000 population annually. Facial (viscerocranial) fractures are common trauma-related injuries, with approximately 400,000 cases per year, one-fifth of which require surgical intervention. Objective: This study aims to evaluate prognostic factors and clinical outcomes in patients with concurrent TBI and viscerocranial fractures, with a focus on neurological status, imaging findings, therapeutic approach, and long-term recovery. Methods: A prospective observational study was conducted on 50 patients admitted with TBI and viscerocranial fractures to the Neurosurgery Department of the University Hospital of Ioannina. Data collected included demographics, mechanism of injury, Glasgow Coma Scale (GCS) score, pupillary response, presence of systemic insults (hypoxia/hypotension), associated injuries, initial CT findings, treatment modality, and intracranial pressure (ICP) values. Outcomes were assessed using the Glasgow Outcome Scale (GOS) and Modified Rankin Scale (mRS) at discharge, 6 months, and 12 months post-injury. Results: Falls were the predominant cause of injury in children (0–4 years) and the elderly (>75), while motor vehicle accidents were most common among young adults (20–24 years). A strong correlation was observed between lower GCS on admission and poorer outcomes (lower GOS/mRS scores). Delayed treatment of viscerocranial fractures was associated with increased complications such as infection, malunion, facial deformity, and sensory deficits. Conclusion: Early and accurate assessment of TBI severity and prompt management of viscerocranial fractures are critical for optimizing neurological and functional outcomes. Identification of key prognostic indicators supports better clinical decision-making and long-term patient monitoring.

Εισαγωγή:Το τραύμα αποτελεί την κύρια αιτία θανάτου και αναπηρίας στα νεαρά άτομα, με τις κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις (ΚΕΚ) να συνιστούν σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας παγκοσμίως. Στις ΗΠΑ καταγράφονται ετησίως 823,7 περιστατικά ΚΕΚ ανά 100.000 πληθυσμού. Οι κακώσεις είναι συχνότερες στους άνδρες, με πτώσεις να κυριαρχούν στις ηλικίες 0–4 και >75 ετών, ενώ τα τροχαία ατυχήματα είναι πιο συχνά στις ηλικίες 20–24. Οι κακώσεις του σπλαχνικού κρανίου αφορούν περίπου 400.000 περιπτώσεις ετησίως, εκ των οποίων το 20% απαιτεί γναθοχειρουργική παρέμβαση. Σκοπός: Η παρούσα μελέτη διερευνά προγνωστικούς παράγοντες και εκβάσεις ασθενών με συνδυασμένες κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις και κακώσεις σπλαχνικού κρανίου, με στόχο τη βελτίωση της πρόγνωσης, της παρακολούθησης και της θεραπευτικής προσέγγισης. Υλικό και Μέθοδοι: Στη μελέτη συμπεριλήφθηκαν 50 ασθενείς που εισήχθησαν στη Νευροχειρουργική Κλινική του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων. Για κάθε ασθενή καταγράφηκαν το φύλο, η ηλικία, το είδος του ατυχήματος, επεισόδια υποξίας ή υπότασης, η GCS κατά την εισαγωγή, η αντίδραση και το μέγεθος των κορών, συνυπάρχουσες κακώσεις, ευρήματα της αρχικής αξονικής τομογραφίας εγκεφάλου, εισαγωγή σε ΜΕΘ, θεραπευτική προσέγγιση (χειρουργική ή συντηρητική), μέτρηση ενδοκράνιας πίεσης (όπου εφαρμόστηκε) και η κλινική πορεία. Η εξέλιξη των βλαβών παρακολουθήθηκε με επαναλαμβανόμενες αξονικές τομογραφίες. Η έκβαση των ασθενών εκτιμήθηκε κατά την έξοδο, στους 6 και 12 μήνες, με τις κλίμακες GOS και Modified Rankin Scale. Αποτελέσματα: Παρατηρήθηκε ισχυρή συσχέτιση μεταξύ της χαμηλής τιμής GCS κατά την εισαγωγή και της δυσμενούς έκβασης (GOS/mRS). Η καθυστερημένη αντιμετώπιση των καταγμάτων του σπλαχνικού κρανίου σχετίστηκε με αυξημένο κίνδυνο λοιμώξεων, κακής πόρωσης, παραμόρφωσης και αισθητικοκινητικών επιπλοκών. Συμπεράσματα: Η έγκαιρη και στοχευμένη αντιμετώπιση των ΚΕΚ και των κακώσεων του σπλαχνικού κρανίου είναι καθοριστική για τη βελτίωση της πρόγνωσης. Η αναγνώριση των προγνωστικών δεικτών μπορεί να συμβάλει στη λήψη κλινικών αποφάσεων και στον καθορισμό του κατάλληλου χρόνου και τρόπου θεραπευτικής παρέμβασης.