Διερεύνηση χαρακτηριστικών γενετικών ανωμαλιών-δεικτών σε όγκους μαλακών μορίων

Abstract

Soft tissue sarcomas (STS) constitute a highly heterogeneous group of rare tumors of mesenchymal origin, encompassing more than 120 histological subtypes and exhibiting a wide variety of morphological features and biological behaviors. The similar cellular morphology among different tumors, combined with their frequent occurrence in young individuals, makes early differential diagnosis particularly critical for the appropriate therapeutic management of patients. In daily clinical practice, the current approach to diagnosing soft tissue sarcomas (STS) relies on a combination of morphological, immunohistochemical, cytogenetic and molecular data. This study examines the diagnostic value of molecular cytogenetic analysis using the fluorescence in situ hybridization (FISH) method, which is one of the most widely used techniques for detecting genetic alterations. The study focuses on two main axes: the first involves investigating the contribution of MDM2 gene amplification detection by FISH in the differential diagnosis of adipocytic tumors, whose histological classification has been defined by the World Health Organization (WHO, 2020) and evaluating its usefulness as a complementary diagnostic element alongside morphological examination and classical immunohistochemistry (IHC), especially in cases with ambiguous results. In this context, a total of 57 adipocytic tumor samples were analyzed for MDM2 gene amplification using the FISH method, and the results of the genetic analysis were compared with those of immunohistochemistry (IHC), where available in the initial histological diagnosis. A high degree of concordance was observed between FISH and IHC in detecting MDM2 amplification, confirming the diagnostic reliability of the method. The second axis focuses on the systematic investigation of “atypical signals” observed during the application of the FISH method using break-apart probes, in cases that do not meet the established diagnostic criteria for the rearrangement of the gene under examination. It was found that the presence of “atypical signals” in the FISH test is often associated with underlying gene rearrangements, which were confirmed through molecular testing. In conclusion, the findings presented herein highlight the importance of comprehensive interpretation of FISH results and underscore the need to consider “atypical signals” in the diagnostic approach. The study aims to contribute to improving diagnostic accuracy by laying the groundwork for further investigation of “atypical signals” as potential genetic biomarkers that could play a significant role in the diagnosis of soft tissue sarcomas.

Τα σαρκώματα μαλακών μορίων (ΣΜΜ) συνιστούν μία ιδιαίτερα ετερογενή ομάδα σπάνιων όγκων μεσεγχυματογενούς προέλευσης, η οποία περιλαμβάνει περισσότερους από 120 ιστολογικούς υποτύπους και εμφανίζει μεγάλη ποικιλία μορφολογικών χαρακτηριστικών και βιολογικής συμπεριφοράς. Η παραπλήσια κυτταρική μορφολογία μεταξύ διαφορετικών όγκων, σε συνδυασμό με τη συχνή εμφάνισή τους σε νεαρές ηλικίες, καθιστά την έγκαιρη διαφοροδιάγνωση ιδιαίτερα κρίσιμη για την ορθή θεραπευτική αντιμετώπιση των ασθενών. Στην καθημερινή κλινική πράξη, η υφιστάμενη πρακτική για τη διάγνωση των ΣΜΜ βασίζεται στο συνδυασμό μορφολογικών, ανοσοϊστοχημικών, κυτταρογενετικών και μοριακών δεδομένων. Η παρούσα μελέτη εξετάζει τη διαγνωστική αξία της μοριακής κυτταρογενετικής ανάλυσης με τη μέθοδο του φθορίζοντος in situ υβριδισμού (FISH), που αποτελεί μία από τις πιο ευρέως χρησιμοποιούμενες μεθόδους για την ανίχνευση γενετικών αλλαγών. Η εργασία εστιάζει σε δύο βασικούς άξονες: ο πρώτος αφορά τη διερεύνηση της συμβολής της ανίχνευσης γονιδιακής ενίσχυσης του MDM2 με τη μέθοδο FISH στη διαφοροδιάγνωση όγκων του λιπώδους ιστού, των οποίων η ιστολογική ταξινόμηση έχει καθοριστεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO, 2020) καθώς επίσης και την αξιολόγηση της χρησιμότητάς της ως συμπληρωματικού διαγνωστικού στοιχείου της μορφολογικής εξέτασης και της κλασικής ανοσοϊστοχημείας (IHC), ιδίως σε περιπτώσεις με αμφίβολα αποτελέσματα. Στο πλαίσιο της μελέτης αναλύθηκαν συνολικά 57 δείγματα λιπωματωδών όγκων για διερεύνηση ενίσχυσης του γονιδίου MDM2 με τη μέθοδο FISH και τα αποτελέσματα της γενετικής ανάλυσης συγκρίθηκαν με αυτά της ανοσοϊστοχημείας (IHC), όπου αυτά ήταν διαθέσιμα στην αρχική ιστολογική διάγνωση. Παρατηρήθηκε υψηλός βαθμός συμφωνίας μεταξύ FISH και IHC ως προς την ανίχνευση γονιδιακής ενίσχυσης του MDM2, επιβεβαιώνοντας τη διαγνωστική αξιοπιστία της μεθόδου. Ο δεύτερος άξονας επικεντρώνεται στη συστηματική διερεύνηση των «άτυπων σημάτων» που παρατηρούνται κατά την εφαρμογή της μεθόδου FISH με ιχνηθέτες διάσπασης (break apart), σε περιστατικά τα οποία δεν πληρούν τα καθιερωμένα διαγνωστικά κριτήρια για την αναδιάταξη του εξεταζόμενoυ κατά περίπτωση γονιδίου. Διαπιστώθηκε ότι η παρουσία «άτυπων σημάτων» στην εξέταση FISH σχετίζεται συχνά με υποκείμενες γονιδιακές αναδιατάξεις, οι οποίες επιβεβαιώθηκαν με μοριακό έλεγχο. Συμπερασματικά, τα ευρήματα της μελέτης αναδεικνύουν τη σημασία της συνολικής ερμηνείας των αποτελεσμάτων της FISH και υπογραμμίζουν την ανάγκη συνεκτίμησης των «άτυπων σημάτων» στη διαγνωστική προσέγγιση. Η μελέτη αποσκοπεί να συμβάλλει στη βελτίωση της διαγνωστικής ακρίβειας θέτοντας τις βάσεις για περαιτέρω διερεύνηση των «άτυπων σημάτων» ως πιθανών γενετικών βιοδεικτών που θα μπορούσαν να παίξουν ουσιαστικό ρόλο στη διάγνωση των σαρκωμάτων μαλακών μορίων.