The role of the advocate for the detained patient: a Lacanian psychoanalytic perspective of advocacy in psychosis

Abstract

What is the role of advocacy in psychosis? This is an important question but complex to give a straightforward answer. In an attempt to approach this question for the first time in the field of psychoanalysis, this thesis examines the possibilities of advocacy for the detained patient who may have a psychotic structure through the lens of the Lacanian psychoanalytic theory on the approach to psychosis. From the time when advocacy was introduced as a right in 2009 under amendments to the Mental Health Act (1983, 2007), detained patients who are diagnosed with a serious mental illness and deemed to be a danger to themselves or others can utilise advocacy as a means to express their own views, obtain information, secure and exercise their rights and participate in decisions about their care and treatment. The current approach of the literature on advocacy focuses mainly on its effectiveness to safeguard patient’s rights and promote patient’s views, involvement and wellbeing. In contrast, a review of the literature from the Lacanian orientation shifts the focus towards stabilisation and the creation of a social bond. Furthermore, the Lacanian emphasis on the importance of language is of particular interest to those charged with ‘speaking on behalf of one’ when, in psychosis, there is a withdrawal from shared language. This thesis argues that Lacan’s writings on psychosis provide a framework to discuss the relationship between advocacy and psychosis. In light of the Lacanian theory, the advocate, through effective listening and noting of the patient’s speech, can hold a stabilising function for the psychotic, notwithstanding the effects of the foreclosure of the Name-of-the- Father that keep the psychotic disconnected from the Other and imprisoned in their private discourse. To illustrate this argument, I offer qualitative vignettes drawing on cases from the advocate’s practice. Additionally, advocacy’s ultimate goal, that of self-advocacy, is approximated as a potential sinthomatic possibility that is traced back to Schreber’s case, which demonstrates, clearly and powerfully, the impact of self-advocacy in psychosis. Based on the argument that the role of the advocate, like the role of the analyst, is to be the secretary, which means to support the transition from ‘being spoken for’ to ‘speaking up for oneself’, the prospect of the psychotic’s acquisition of the ability to self-advocate can pave the way for creating a link with the Other. Finally, by bringing together the two disciplines (advocacy and Lacanian psychoanalysis), and despite their differences, I develop the idea of a ‘psychoanalytic advocacy’ that can be a factor of stabilisation for psychotic subjects.

Ποιος είναι ο ρόλος της συνηγορίας (advocacy) στην ψύχωση; Πρόκειται για ένα σημαντικό αλλά σύνθετο ερώτημα, στο οποίο δεν μπορεί να δοθεί μια απλή και μονοσήμαντη απάντηση. Στην προσπάθεια να προσεγγιστεί αυτό το ερώτημα για πρώτη φορά στο πεδίο της ψυχανάλυσης, η παρούσα διατριβή εξετάζει τις δυνατότητες της συνηγορίας για τον έγλειστο ασθενή, που φέρει ενδεχομένως ψυχωτική δομή, μέσα από το πρίσμα της λακανικής ψυχαναλυτικής θεωρίας σχετικά με την προσέγγιση της ψύχωσης. Από τη στιγμή που η συνηγορία εισήχθη ως δικαίωμα το 2009, μέσω τροποποιήσεων του Νόμου περί Ψυχικής Υγείας (Mental Health Act, 1983/2007), οι κρατούμενοι ασθενείς που διαγιγνώσκονται με σοβαρή ψυχική ασθένεια και θεωρούνται επικίνδυνοι για τον εαυτό τους ή για άλλους μπορούν να χρησιμοποιούν τη συνηγορία ως μέσο έκφρασης των απόψεών τους, λήψης πληροφοριών, διασφάλισης και άσκησης των δικαιωμάτων τους, καθώς και συμμετοχής στις αποφάσεις που αφορούν τη φροντίδα και τη θεραπεία τους. Η υπάρχουσα βιβλιογραφία για τη συνηγορία επικεντρώνεται κυρίως στην αποτελεσματικότητά της ως μηχανισμού προστασίας των δικαιωμάτων των ασθενών και προώθησης των απόψεων, της συμμετοχής και της ευημερίας τους. Αντίθετα, μια ανασκόπηση της βιβλιογραφίας από λακανικό προσανατολισμό μετατοπίζει το ενδιαφέρον προς τη σταθεροποίηση του υποκειμένου και τη δημιουργία κοινωνικού δεσμού. Επιπλέον, η λακανική έμφαση στη σημασία της γλώσσας παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για όσους είναι επιφορτισμένοι με το να "μιλούν εκ μέρους κάποιου", όταν στην ψύχωση παρατηρείται απόσυρση από τον κοινό λόγο. Η διατριβή αυτή υποστηρίζει ότι τα γραπτά του Λακάν για την ψύχωση παρέχουν ένα θεωρητικό πλαίσιο για τη συζήτηση της σχέσης ανάμεσα στη συνηγορία και την ψύχωση. Υπό το πρίσμα της λακανικής θεωρίας, ο συνήγορος, μέσω της αποτελεσματικής ακρόασης και της προσεκτικής καταγραφής του λόγου του ασθενούς, μπορεί να επιτελεί μια σταθεροποιητική λειτουργία για το ψυχωτικό υποκείμενο, παρά τις συνέπειες του αποκλεισμού του Ονόματος-του-Πατέρα (Name-of-the-Father), που κρατούν το ψυχωτικό άτομο αποσυνδεδεμένο από τον Άλλο και εγκλωβισμένο στον ιδιωτικό του λόγο. Για να τεκμηριωθεί αυτό το επιχείρημα, παρουσιάζονται κλινικές βινιέτες (vignettes) βασισμένες σε περιπτώσεις από την πρακτική του συνηγόρου. Επιπλέον, ο απώτερος στόχος της συνηγορίας, η αυτοσυνηγορία (self-advocacy), προσεγγίζεται ως μια πιθανή "συνθωματική" δυνατότητα, η οποία ανιχνεύεται ήδη στην περίπτωση του Σρέμπερ, που καταδεικνύει με σαφή και ισχυρό τρόπο την επίδραση της αυτοσυνηγορίας στην ψύχωση. Με βάση το επιχείρημα ότι ο ρόλος του συνηγόρου, όπως και ο ρόλος του αναλυτή, είναι να λειτουργεί ως "γραμματέας", δηλαδή να υποστηρίζει τη μετάβαση από το "να μιλούν άλλοι για κάποιον" στο "να μιλά ο ίδιος για τον εαυτό του", η προοπτική απόκτησης της ικανότητας αυτοσυνηγορίας από το ψυχωτικό υποκείμενο μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για τη δημιουργία ενός δεσμού με τον Άλλο. Τέλος, φέρνοντας σε διάλογο τα δύο πεδία (συνηγορία και λακανική ψυχανάλυση) και παρά τις μεταξύ τους διαφορές, αναπτύσσεται η ιδέα μιας "ψυχαναλυτικής συνηγορίας", η οποία μπορεί να λειτουργήσει ως παράγοντας σταθεροποίησης για τα ψυχωτικά υποκείμενα.