Essays in nonlinear econometric methods for public debt and macroeconomic dynamics

Abstract

This doctoral thesis investigates the effectiveness of fiscal policy and the dynamics of the public debt-to-GDP ratio in a nonlinear and state-dependent macroeconomic environment. The central premise of the analysis is that the transmission of fiscal policy shocks and the evolution of public debt are not constant over time, but instead depend critically on prevailing economic conditions such as the business cycle, financial stress, and fiscal imbalances. To address these issues, the thesis develops and applies a nonlinear time-varying vector autoregressive (VAR) framework in which model parameters evolve over time and are estimated nonparametrically under local stability conditions. This approach allows for smooth and data-driven state dependence without imposing discrete regimes or restrictive parametric assumptions. The empirical analysis consists of four main contributions. First, the thesis highlights the importance of nonlinearities in forecasting debt-to-GDP dynamics. Second, it provides empirical evidence of time-varying fiscal multipliers and their variation across economic conditions. Third, it evaluates fiscal consolidation policies through a structural policy scenario (SPS) framework with an empirical application to the Greek economy. Fourth, it introduces a similarity-based VAR framework in which parameter variation is driven by an observable state variable through kernel-based weighting schemes. The findings indicate that fiscal multipliers are strongly state-dependent and that debt dynamics are highly sensitive to prevailing macroeconomic conditions. In particular, austerity-based fiscal consolidation implemented during recessions is unlikely to stabilize the debt-to-GDP ratio in the short to medium term, whereas gradual fiscal adjustment combined with timely debt restructuring appears to be a more effective policy strategy. Overall, the thesis provides a unified econometric framework for analyzing fiscal policy effectiveness and public debt sustainability in nonlinear macroeconomic environments, while also contributing new methodological tools for modeling state-dependent macroeconomic dynamics.

Η παρούσα διδακτορική διατριβή εξετάζει την αποτελεσματικότητα της δημοσιονομικής πολιτικής και τη δυναμική του λόγου δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ σε ένα μη γραμμικό και εξαρτώμενο από την οικονομική κατάσταση μακροοικονομικό περιβάλλον. Κεντρική υπόθεση της ανάλυσης είναι ότι οι επιδράσεις των δημοσιονομικών παρεμβάσεων και η εξέλιξη του δημόσιου χρέους δεν παραμένουν σταθερές διαχρονικά, αλλά μεταβάλλονται ανάλογα με τις επικρατούσες οικονομικές συνθήκες, όπως ο οικονομικός κύκλος, η χρηματοοικονομική αστάθεια και οι δημοσιονομικές ανισορροπίες. Για την ανάλυση αυτών των ζητημάτων, η διατριβή αναπτύσσει και εφαρμόζει ένα μη γραμμικό και χρονικά μεταβαλλόμενο υπόδειγμα διανυσματικής αυτοπαλινδρόμησης (VAR), στο οποίο οι παράμετροι εξελίσσονται διαχρονικά και εκτιμώνται μη παραμετρικά υπό συνθήκες τοπικής σταθερότητας. Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει την ομαλή και καθοδηγούμενη από τα δεδομένα εξάρτηση από την οικονομική κατάσταση, χωρίς την επιβολή διακριτών καθεστώτων ή περιοριστικών παραμετρικών υποθέσεων. Η εμπειρική ανάλυση περιλαμβάνει τέσσερις βασικές συνεισφορές. Πρώτον, αναδεικνύεται η σημασία της μη γραμμικότητας στην πρόβλεψη της δυναμικής του λόγου χρέους προς ΑΕΠ. Δεύτερον, παρέχονται εμπειρικά ευρήματα για τη χρονικά μεταβαλλόμενη φύση των δημοσιονομικών πολλαπλασιαστών και τη διαφοροποίησή τους ανάλογα με τις οικονομικές συνθήκες. Τρίτον, αξιολογούνται πολιτικές δημοσιονομικής προσαρμογής μέσω μιας ανάλυσης διαρθρωτικών σεναρίων πολιτικής με εφαρμογή στην ελληνική οικονομία. Τέταρτον, προτείνεται ένα similarity-based VAR υπόδειγμα, στο οποίο η χρονική μεταβολή των παραμέτρων καθορίζεται από μια παρατηρήσιμη μεταβλητή κατάστασης μέσω kernel weighting. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι δημοσιονομικοί πολλαπλασιαστές είναι έντονα εξαρτώμενοι από την οικονομική συγκυρία και ότι η δυναμική του δημόσιου χρέους επηρεάζεται σημαντικά από τις επικρατούσες μακροοικονομικές συνθήκες. Συνολικά, η διατριβή προσφέρει ένα ενιαίο πλαίσιο για την ανάλυση της δημοσιονομικής πολιτικής και της βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους σε μη γραμμικά μακροοικονομικά περιβάλλοντα.